เหรียญหลวงพ่อแดงวัดเขาบันไดอิฐปี 2503 รุ่น 1นิยม

หลายคนทักมาถามเวลาลงรูปเหรียญหลวงพ่อแดง วัดเขาบันไดอิฐ โดยเฉพาะ “รุ่นแรก ปี 2503” ว่าเหรียญที่เห็นเป็นเนื้อทองคำจริงไหม หรือเป็น “เนื้อทองแดงกะไหล่ทอง” กันแน่ จากที่ผมสะสมและดูของจริงมาหลายเหรียญ ขอสรุปแบบภาษาคนเล่นพระนะครับว่า ส่วนใหญ่ที่เห็นสีทองสวยๆ จะเป็น “กะไหล่ทอง (ชุบทอง)” บนเนื้อทองแดง ไม่ใช่ทองคำทั้งเหรียญ วิธีเช็กแบบเบื้องต้น (ไม่ทำร้ายผิวเหรียญ) ที่ผมใช้ดูประจำคือ 1) ดู “สีทอง” หากเป็นกะไหล่เก่าแท้มักจะบาง ไม่หนาเท่าชุบใหม่ และจะมีโทนอมแดง/อมส้มของทองแดงซึมอยู่บางจุด โดยเฉพาะตามซอกอักขระ รอบขอบเหรียญ และจุดนูนต่ำ 2) ดู “ขอบเหรียญและความหนา” เวลาถ่ายด้านข้างจะเห็นชัดว่าผิวกะไหล่จะไปไม่ทั่วทุกมุม บางจุดจะหลุดเห็นเนื้อทองแดง 3) ส่องบริเวณ “ใบหู เส้นจีวร และพื้นผิวหน้าเหรียญ” ของรุ่นเก่า รายละเอียดจะมีมิติ รอยย่น/รอยเส้นจะคมแบบงานยุคเก่า ไม่เรียบเงาแปลกๆ อีกคำถามที่เจอบ่อยคือ “รูปหลวงพ่อแดงวัดเขาบันไดอิฐ” แบบไหนถึงดูสบายตา สำหรับผม ถ้าดูจากรูปเหมือนครึ่งองค์ด้านหน้า ให้สังเกตเค้าโครงหน้าและเส้นจีวร: ถ้าเป็นงานธรรมชาติ รายละเอียดจะไหลลื่น ไม่แข็งทื่อ และอักขระไทยรอบเหรียญจะมีน้ำหนักเส้นสม่ำเสมอ ส่วนด้านหลังที่เป็น “ยันต์ในกรอบวงรี” ให้ดูความคมของเส้นยันต์และตัวหนังสือรอบๆ ว่ามีร่องลึกแบบพอดี ไม่ตื้นจนดูเลือน และไม่คมกริบแบบของทำใหม่เกินไป หลายคนยังค้นหาเรื่อง “เหรียญแจกแม่ครัวหลวงพ่อแดงวัดเขาบันไดอิฐ” ด้วย กลุ่มนี้จุดเด่นคือมักมีเรื่องเล่าการแจกในงานบุญ/งานวัด ทำให้คนสะสมสายประวัติชอบ แต่เวลาจะซื้อ แนะนำให้โฟกัสที่สภาพผิวเดิม (patina) และความสมเหตุสมผลของความเก่า อย่าเพิ่งตัดสินจากคำว่า “แม่ครัว” อย่างเดียว ควรถามประวัติที่มา แหล่งเดิม และขอดูรูปหลายมุมเหมือนที่ผมถ่ายไว้ (หน้า-หลัง-ขอบ-ซูมอักขระ) สุดท้ายเรื่อง “เหรียญหลวงพ่อแดงรุ่น 3 มีกี่บล็อก” ถึงบทความนี้จะเน้นรุ่นแรกปี 2503 แต่จากประสบการณ์ เวลาเช็กเรื่องบล็อกของรุ่น 3 ให้เริ่มจากเก็บภาพอ้างอิงที่เชื่อถือได้ก่อน (รูปหน้าพิมพ์, จุดตำหนิ, ความลึกของยันต์/ตัวหนังสือ) แล้วค่อยเทียบทีละจุด เพราะคำว่า “กี่บล็อก” ในวงการบางทีขึ้นกับสายการแบ่งและข้อมูลของแต่ละกลุ่มนักสะสม ถ้าใครกำลังจะซื้อเหรียญกะไหล่ทอง แนะนำให้ขอรูปขยายอักขระ ซูมผิวใกล้รูปเหมือน และรูปด้านข้างชัดๆ ก่อนเสมอ จะช่วยคัดกรองงานชุบใหม่/ทำผิวได้ดีมากครับ