เมื่อคุณเจอปลิง

ถ้าเจอ “ปลิงเกาะ” อย่าเพิ่งตกใจนะ เราเคยโดนตอนเดินลุยน้ำ/เดินป่า สิ่งที่หลายคนพลาดคือ “ดึงออกทันที” เพราะมันทำให้ปากปลิงฉีกหรือคาอยู่ และบางครั้งเลือดจะซึมอยู่นานกว่าปกติ โดนปลิงกัดอันตรายไหม? ส่วนใหญ่ไม่อันตรายถึงชีวิต แต่ปลิงจะปล่อยสารกันเลือดแข็งตัว ทำให้เลือดไหลซึมได้นาน 1–6 ชั่วโมง (บางคนมากกว่านั้น) อันตรายจริง ๆ มักมาจากแผลสกปรก การติดเชื้อ หรือคนที่มีโรคเลือด/กินยาละลายลิ่มเลือด วิธีเอาปลิงออกที่ถูกต้อง (ทำตามนี้จะชัวร์กว่า) 1) ตั้งสติ แล้วดูตำแหน่งที่เกาะ อย่ากระชาก 2) ทำให้ปลิง “คลายปาก” ก่อน: ใช้น้ำเกลือเข้ม ๆ/เกลือโรยบริเวณหัวปลิง หรือใช้น้ำส้มสายชูเล็กน้อยแตะ (ถ้ามี) ปลิงจะค่อย ๆ หลุดเอง 3) ถ้าต้องใช้มือ ให้สอดเล็บ/บัตรแข็งแซะ “ตรงปาก” แล้วค่อย ๆ ยกออก 4) ล้างแผลด้วยสบู่และน้ำสะอาด จากนั้นเช็ดด้วยน้ำเกลือหรือยาฆ่าเชื้อ ปลิงกลัวอะไร? จากประสบการณ์ เกลือช่วยได้ดีที่สุด รองลงมาคือน้ำส้มสายชู/แอลกอฮอล์ (แตะนิดเดียวพอ) บางคนใช้ยาหม่องหรือไฟลน ซึ่งเราไม่แนะนำ เพราะเสี่ยงระคายเคือง/ไหม้ และปลิงอาจคายของเหลวกลับเข้าแผล เลือดไหลไม่หยุดหลังปลิงกัด ทำไงดี - กดแผลด้วยผ้าก๊อซ/ผ้าสะอาด 10–15 นาทีต่อเนื่อง (อย่าเปิดดูบ่อย) - ยกอวัยวะส่วนนั้นให้สูง ถ้าเป็นแขน/ขา - ถ้ายังซึมต่อเนื่องเกิน 6–8 ชั่วโมง หรือเลือดออกเป็นลิ่มใหญ่/เวียนหัว ควรไปพบแพทย์ รอยปลิงกัดดูแลยังไงให้หายไว รอยมักเป็นจุดแดง/ช้ำเล็ก ๆ และคันได้ 2–7 วัน เน้นล้างให้สะอาด ไม่เกา ทายาฆ่าเชื้อบาง ๆ ถ้าคันมากใช้คาลาไมน์หรือยาทาแก้แพ้ได้ แต่ถ้ามีหนอง บวมแดงร้อน ปวดมาก หรือมีไข้ ให้ไปหาหมอเพราะอาจติดเชื้อ ปลิงเข็มอันตรายไหม? โดยทั่วไปอาการคล้ายปลิงทั่วไปคือเลือดซึมและคัน แต่ถ้าโดนแล้วมีผื่นลาม หายใจลำบาก หน้าบวม (อาการแพ้) ให้รีบไปโรงพยาบาลทันที ปลิงเข้าอวัยวะ (กรณีฉุกเฉิน) ถ้าสงสัยปลิงเข้าตา จมูก ปาก ช่องคลอด หรือท่อปัสสาวะ อย่าพยายามดึงเอง ให้ไปโรงพยาบาล เพราะเสี่ยงเลือดออกและบาดเจ็บ ทริคกันไว้ก่อนเวลาไปลุยน้ำ/เดินป่า ใส่ถุงเท้ายาว/เลกกิ้ง รัดปลายขากางเกง พกเกลือซองเล็ก ๆ หรือขวดน้ำเกลือ และเช็กขาเป็นระยะ ๆ หลังขึ้นจากน้ำ