ตำรวจอำนวยการ 👮🏻

ถ้าใครกำลังอ่าน “โวหาร” แล้วงงว่าต้องจำยังไงให้ทำข้อสอบได้ เราใช้วิธีจับ “คีย์เวิร์ด + หน้าที่ของข้อความ” ก่อนค่ะ เพราะโจทย์มักไม่ได้ถามตรงๆ แต่ให้เราเลือกว่าข้อความนั้นเป็นโวหารอะไร หรือใช้ระดับภาษาไหน 1) โวหารการเขียน: ดู “เป้าหมาย” ของผู้เขียน - บรรยายโวหาร = เล่าเรื่องเป็นลำดับเหตุการณ์ (เกิดอะไรขึ้นก่อน-หลัง) มักมีเวลา/สถานที่/การกระทำชัด ๆ เช่น “เช้าวันนั้น… จากนั้น… ต่อมา…” - อธิบายโวหาร = เน้นให้ความรู้ ความเข้าใจ อธิบายความหมาย/หลักการ มีคำว่า “คือ/หมายถึง/ประกอบด้วย/เพราะว่า” บ่อย - พรรณนาโวหาร = เน้นภาพและอารมณ์ ความสวยงาม รายละเอียดเยอะ เช่น สี กลิ่น เสียง ความรู้สึก - เทศนาโวหาร = สั่งสอน ตักเตือน โน้มน้าวเชิงคุณธรรม เช่น “ควร/ไม่ควร/จง/อย่า” - สาธกโวหาร = ยกตัวอย่างมาสนับสนุนความคิด สังเกตคำว่า “เช่น/ตัวอย่าง/ยกตัวอย่าง/ได้แก่” - อุปมาโวหาร (ในชุดโวหารการเขียน) = เปรียบเทียบให้เข้าใจง่าย มักมี “เหมือน/ดุจ/ราวกับ/ประหนึ่ง” ทริคที่ช่วยเรา: ถ้าเห็น “เช่น…” เกือบจบที่สาธกโวหาร, ถ้าเห็น “ควร/อย่า” ให้คิดถึงเทศนาโวหารก่อน, ถ้าเป็นเรื่องเล่ามีลำดับเหตุการณ์ให้มองบรรยายโวหาร 2) โวหารภาพพจน์: ดู “รูปแบบการเปรียบ/การแทนความหมาย” - อุปมา = เปรียบเทียบตรง มีคำเชื่อม (เหมือน/ดุจ/ราวกับ) - อุปลักษณ์ = เปรียบแบบเป็นสิ่งนั้นเลย (ไม่มีคำว่าเหมือน) เช่น “เธอคือแสงสว่างของฉัน” - บุคคลวัต/บุคลาธิษฐาน = ให้สิ่งไม่มีชีวิตมีอาการแบบคน เช่น “สายลมกระซิบ” - อติพจน์ = กล่าวเกินจริงเพื่อเน้นอารมณ์ เช่น “รอจนรากงอก” - สัทพจน์ = เลียนเสียงธรรมชาติ เช่น “ครืน/ซู่ซ่า/ปัง” - นามนัย = ใช้คำหนึ่งแทนอีกคำที่เกี่ยวข้อง เช่น “ทำเนียบ” แทนรัฐบาล - ปฏิพากย์ (เชิงสัญลักษณ์) = ใช้สิ่งหนึ่งแทนความหมายเชิงนัย เช่น “นกพิราบ” แทนสันติภาพ 3) ระดับภาษา 5 ระดับ: โจทย์ชอบให้เลือก “เหมาะกับสถานการณ์” - ระดับพิธีการ: คำเป็นแบบแผนสูง ใช้ในพิธี/ประกาศการสำคัญ - ระดับทางการ: หนังสือราชการ รายงาน ข่าวที่เป็นทางการ - ระดับกึ่งทางการ: การพูดในที่ประชุม/บรรยายทั่วไป สุภาพแต่ไม่แข็งมาก - ระดับไม่เป็นทางการ: คุยทั่วไปกับคนไม่สนิทมาก ใช้คำง่ายขึ้น - ระดับกันเอง: คุยกับเพื่อนสนิท/ครอบครัว มีคำพูดกันเอง 4) “ข่าว ใคร ทำอะไร ที่ไหน เมื่อไหร่ อย่างไร” เอาไว้แยกบรรยายโวหารได้ดี ถ้าข้อความมีองค์ประกอบครบแบบข่าว (ใคร-ทำอะไร-ที่ไหน-เมื่อไหร่-อย่างไร) มักเป็นการเล่าเหตุการณ์ชัด ๆ จึงมักเข้าทางบรรยายโวหาร หรืออย่างน้อยก็เป็นสำนวนเล่าเรื่องมากกว่าสอน/อธิบาย 5) ตัวอย่างสั้น ๆ (ใช้ซ้อมก่อนสอบ) - “เขาทำงานหนักจนแทบไม่มีเวลาหายใจ” = อติพจน์ - “ดวงอาทิตย์ยิ้มให้เรา” = บุคลาธิษฐาน - “เด็กคนนั้นเก่งเหมือนอัจฉริยะ” = อุปมา - “เขาเป็นเสือในสนามสอบ” = อุปลักษณ์ เราแนะนำให้ทำชีตของตัวเอง 1 หน้า แบ่งเป็น 2 ช่อง: “คีย์เวิร์ดที่เจอ” กับ “โวหารที่ควรนึกถึง” จะช่วยลดเวลาคิดหน้าห้องสอบได้เยอะค่ะ