โลก E-commerce เปลี่ยนไปแล้ว และกำลังจะเปลี่ยนอีก!
สรุปประเด็นสำคัญๆ จากที่คุณคมสันต์ ลี (CEO ของ Flash Express) พูดบนเวที 1 ชม. ให้ฟังแบบเข้าใจง่ายๆ ใน 1.30 นาที
โลก E-commerce เปลี่ยนไปแล้ว และกำลังจะเปลี่ยนอีก!
คุณคมสันต์เล่าว่าวงการขายของออนไลน์ หรือ E-commerce ที่เราคุ้นเคยกัน มันมีวิวัฒนาการเป็นยุคๆ เหมือนในหนังเลยครับ
ยุคที่ 1 (ยุคที่ผ่านไปแล้ว)
เป็นยุคของ "ใครถูกสุดชน ะ" คนจะซื้อของจากโรงงานโดยตรง เน้นราคาถูก และคนขายก็จะแข่งกันยิงแอดโฆษณาเพื่อให้ได้กำไรเยอะที่สุด
ยุคที่ 2 (ยุคปัจจุบันของไทยแต่ของจีนผ่านไปแล้ว)
นี่คือยุคของ Influencer หรือ KOL เราจะซื้อของตามคนที่เรารัก เราติดตาม ยุคนี้คือ "ปลาเร็วกินปลาช้า" คือใครลงมือทำก่อน จับกระแสไว ตามเทรนด์ทันก็ได้เปรียบ
ยุคที่ 3 (ยุคที่กำลังจะมาถึง)
คุณคมสันต์เตือนว่ายุคนี้ Influencer จะค่อยๆ หายไป!เขาเปรียบเทียบว่าการเป็น Influencer เหมือนเราไป จับปลาในบ่อคนอื่น(Platform)
วันหนึ่งถ้าเจ้าของบ่อ (เช่น TikTok, Shopee, ฯลฯ) เปลี่ยนกฎ หรือมี AI เข้ามาแทนที่ ปลาในบ่อก็จะหายไป หรือเราอาจจะถูกลดคุณค่าลงเรื่อยๆ
คุณคมสันต์เปรียบเทียบแรงมากแต่ก็เถียงไม่ได้เพราะเป็นเรื่องจริง
Influ หรือ KOL คือลิงที่แสดงบนเวที
Platform คือเ จ้าของเวที
“เราเป็นลิงที่แสดงเก่งจนทำให้คนดูติด และมาดูโชว์เราบ่อยๆ แต่สุดท้ายแล้วผู้ชมจะไม่ได้ติดที่ตัวเรา(ลิง) แต่จะติดที่เวที(Platform)”
ทางรอดในยุคต่อไปคืออะไร?
คำตอบคือ "การสร้างแบรนด์" ของตัวเอง * ตัวโตๆ
ทำไมต้อง สร้างแบรนด์?
การสร้างแบรนด์ในความหมายของคุณคมสันต์ ไม่ใช่แค่การทำโลโก้สวยๆ หรือต้องมีโรงงานใหญ่โต
แต่มันคือ “การสร้างตัวตนที่ชัดเจน”
และสื่อสารให้ลูกค้ารู้ว่า "เราคือใคร"
เปรียบเทียบง่ายๆ
-ไม่สร้างแบรนด์ (จับปลา)
เราต้องวิ่งหาลูกค้าตามแพลตฟอร์มต่างๆ ตลอดเวลา เหมือนไปหาปลาในที่ที่มีปลาเยอะๆ
-สร้างแบรนด์ (เลี้ยงปลา)
เราต้อง สร้างบ่อปลาของตัวเอง คือการสร้างฐานแฟนคลับที่รักในตัวตนของ แบรนด์เราจริงๆ
ถึงแม้แพลตฟอร์มจะเปลี่ยนไป แต่ลูกค้าก็จะยังอยู่กับเรา
คุณคมสันต์ย้ำว่า
"ถ้าวันนี้ไม่เปลี่ยนแปลง ภายใน 2-3 ปีข้างหน้าคุณค่าของเราจะหายไป"
"ทุนจีน" ไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป
อีกประเด็นสำคัญคือ แบรนด์จากจีนกำลังจะบุกเข้ามาในไทยทุกวงการ และเราหลีกเลี่ยงไม่ได้
สินค้าจีนยุคใหม่ไม่ใช่แค่ของถูกๆ แต่มาพร้อมคุณภาพ เทคโนโลยี และทีมงานที่เก่งมากๆ จบจากมหาวิทยาลัยชั้นนำของโลก
เราจะสู้กับเขายังไง?
แข่งตรงๆยากมาก! ด้วยขนาดตลาดและกำลังการผลิตของจีน ทำให้ต้นทุนเขาต่ำกว่าเรามาก การแข่งขันตรงๆ จึงเป็นเรื่องยาก
ทางออกคือ "เรียนรู้และร่วมมือ" แทนที่จะมองเขาเป็นศัตรู ให้มองเป็นพาร์ทเนอร์
เราต้องเรียนรู้เทคโนโลยี วิธีการทำธุรกิจจากเขา แล้วนำมาพัฒนาแบรนด์ของเราเอง
คุณคมสันต์เชื่อว่า "ระยะสั้นเราอาจจะแพ้ แต่ระยะยาวเราจะชนะ(10ปี++) เพราะประเทศไทยคือบ้านของเรา"
คำแนะนำสำหรับคนรุ่นใหม่
เริ่มต้นจากจุดเล็กๆ (Small but Beautiful)
ไม่จำเป็นต้องคิดการใหญ่ ขายของให้คนทั้งประเทศตั้งแต่แรก
ให้เริ่มจาก แก้ปัญหา (Pain Point) เล็กๆ ของคนกลุ่มเล็กๆ รอบตัวเราก่อน พอทำได้ดีแล้วค่อยขยายไปสู่ตลาดที่ใหญ่ขึ้น
ทดลองให้เร็ว (Test Fast)
สมัยนี้ไม่ต้องทำวิจัยตลาดเป็นปีๆ ถึงจะออกสินค้าหนึ่งตัว ลองทำสินค้าออกมาหลายๆ แบบโยนไปในตลาดโดยไม่ต้องโฆษณาเยอะ แล้วดูว่าตัวไหน "รอด" ค่อยเอามันมาพัฒนาต่อ
ไม่ต้องมีโรงงานเองก็ได้ เดี๋ยวนี้มีโรงงานที่รับจ้างผลิต (OEM) เยอะแยะ ทำให้เราที่มีแค่ไอเดียก็สามารถสร้างสินค้าของตัวเองได้
สิ่งสำคัญที่สุดคือ "ความแตกต่าง"
ในโลกที่ทุกอย่างคล้ายกันไปหมด ความแตกต่างคือสิ่งที่จะทำให้เราชนะใจผู้บริโภคได้
สุดท้ายคุณคมสันต์ฝากข้อคิดไว้ว่า โลกมันเปลี่ยนไปเร็วมาก เราจะเป็นคนเดิมไม่ได้อีกต่อไป ต้องดึงสปิริตนักสู้ออกมา และ "เปลี่ยนเถอะครับ"
ในยุคที่โลก E-commerce เปลี่ยนไปอย่างรวดเร็ว การเข้าใจภาพรวมของอุตสาหกรรมนี้และแนวโน้มในอนาคตจึงเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง คุณคมสันต์ ลี ได้ย้ำถึงความสำคัญของยุคที่ 3 ที่กำลังจะมาถึงซึ่ง Influencer จะไม่ใช่ตัวแปรหลักอีกต่อไป แต่จะเน้นที่การสร้างแบรนด์ที่แข็งแรงและชัดเจนมากขึ้น การสร้างแบรนด์ที่ดี หมายถึงการสร้างตัวตน (Identity) และค่านิยมที่ลูกค้าสามารถเชื่อมโยงและรู้สึกผูกพันจริงๆ ไม่ใช่แค่โลโก้หรือภาพลักษณ์ภายนอกอย่างเดียว โดยฐานแฟนคลับที่เหนียวแน่นนี้ จะช่วยรักษากลุ่มลูกค้าให้ยังคงอยู่กับแบรนด์ แม้ว่าแพลตฟอร์มต่างๆจะเปลี่ยนแปลงไป เพราะถือเป็น "บ่อปลา" ของเรา ที่ไม่ต้องไปไล่จับปลาตามที่ต่างๆ ซึ่งเปรียบเหมือนกับการวิ่งหาโอกาสขายบนแพลตฟอร์มที่ไม่แน่นอน นอกจากนั้น ความท้าทายที่สำคัญอีกประการหนึ่งคือการที่ "ทุนจีน" กำลังเข้ามามีบทบาทในตลาดไทยด้วยสินค้าคุณภาพที่แข่งขันด้วยราคาต่ำ โดยจุดนี้เองจะเห็นได้ว่า การต่อสู้แข่งขันโดยตรงถือเป็นเรื่องยาก เพราะจีนมีขนาดตลาดและกำลังการผลิตที่ใหญ่กว่า สำหรับผู้ประกอบการไทย คำแนะนำที่สำคัญคือการเริ่มต้นจากจุดเล็กๆ โดยโฟกัสแก้ไข Pain Point ของกลุ่มลูกค้าเล็กๆ รอบตัว (Small but Beautiful) และทดลองออกสินค้าอย่างรวดเร็ว (Test Fast) เพื่อค้นหาความต้องการจริงในตลาด รวมถึงการใช้โรงงานรับจ้างผลิต (OEM) ที่มีอยู่มากมาย เพื่อช่วยลดต้นทุนและลดระยะเวลาการพัฒนาสินค้า สิ่งสำคัญคือการสร้างจุดต่าง (Differentiation) ที่โดดเด่น นำเสนอความแตกต่างทั้งในเรื่องสินค้าและการสื่อสารแบรนด์ให้ชัดเจน เพื่อสร้างความประทับใจและดึงดูดใจลูกค้าในตลาดที่มีการแข่งขันสูงในปัจจุบัน ดังนั้น การเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็วของโลก E-commerce ไม่ใช่แค่เรื่องของเทคโนโลยีหรือแพลตฟอร์มเพียงอย่างเดียว แต่ยังรวมถึงการปรับตัวทางความคิดและกลยุทธ์ทางธุรกิจเพื่อให้สามารถอยู่รอดและเติบโตได้อย่างยั่งยืน ทีมผู้ประกอบการและนักขายออนไลน์จึงจำเป็นต้องเปิดใจรับการเปลี่ยนแปลง พร้อมดึงเอาสปิริตนักสู้และความคิดสร้างสรรค์มาขับเคลื่อนธุรกิจให้ก้าวหน้าในยุคใหม่ที่กำลังจะมาถึง
ยากเท่วที่ไหนคับ