จากประสบการณ์ของผู้เป็นแม่และการพูดคุยกับคุณแม่ท่านอื่นๆ พบว่าเด็กวัย 1 ขวบที่ยังไม่เริ่มพูดคำสั้นๆ อาจยังถือว่าอยู่ในเกณฑ์ปกติได้ แต่สิ่งสำคัญที่สุดคือการกระตุ้นพัฒนาการภาษาให้ลูกอย่างต่อเนื่อง ไม่ควรปล่อยให้เด็กรอพูดเองเพียงอย่างเดียว วิธีที่ช่วยกระตุ้นที่หลายครอบครัวใช้แล้วได้ผลดี คือการพูดคุยกับลูกบ่อยๆ ไม่ว่าจะเป็นการอ่านนิทาน เล่านิทาน หรือบอกชื่อสิ่งของรอบตัวอย่างชัดเจน สังเกตพฤติกรรมของลูก เช่น หากลูกไม่ชี้นิ้ว หรือไม่หันเมื่อถูกเรียกชื่อ ควรเริ่มกระตุ้นให้ลูกมีปฏิสัมพันธ์กับผู้ใหญ่มากขึ้น เช่น การเล่นเกมตอบโต้ ใช้ของเล่นที่กระตุ้นให้เด็กพูด เช่น ตุ๊กตา หรือสัตว์เลี้ยงทำเสียง นอกจากนี้ ความรักและความอดทนของพ่อแม่ก็เป็นกุญแจสำคัญ อย่ารีบกังวลมากเกินไป เพราะเด็กแต่ละคนมีจังหวะการพัฒนาที่แตกต่างกัน การพบผู้เชี่ยวชาญด้านพัฒนาการเด็กหากมีข้อสงสัยก็เป็นทางเลือกที่ดี เพื่อประเมินและรับคำแนะนำอย่างเหมาะสมที่สุด ทั้งนี้ การสังเกตสิ่งสำคัญที่จาก OCR ในภาพว่าลูกยังไม่สื่อสารเสียง พูด กระตุ้นลูกบ่อยๆ ก็จะช่วยให้พัฒนาการภาษาของลูกดีขึ้นได้ ซึ่งผมว่าเป็นเรื่องที่พ่อแม่ทุกคนสามารถทำได้เองที่บ้านโดยง่าย