ถ้าคุณ “ปวดฟันจนนอนไม่ได้” บอกเลยว่าเข้าใจความทรมานมากๆ ช่วงหนึ่งฉันเคยปวดตุบๆ ตอนดึก นอนพลิกไปมาก็ไม่หาย จนต้องหาวิธีประคองอาการให้ผ่านคืนไปก่อน (แต่สุดท้ายก็ต้องไปหาหมอฟันอยู่ดี) เลยขอแชร์แนวทางที่ช่วยได้แบบเร่งด่วนและค่อนข้างปลอดภัยนะ 1) บ้วนปากน้ำเกลืออุ่น ผสมเกลือ 1/2 ช้อนชากับน้ำอุ่น 1 แก้ว บ้วนปากเบาๆ 30 วินาทีแล้วบ้วนทิ้ง ช่วยลดการอักเสบและชะล้างเศษอาหารที่ติดซอกฟัน บางครั้งแค่มีเศษอาหารติดก็ทำให้ปวดมากขึ้นได้ 2) ใช้ไหมขัดฟันอย่างระมัดระวัง ถ้าปวดเป็นซี่ๆ หรือปวดหลังทานข้าว ลองใช้ไหมขัดฟันทำความสะอาดบริเวณที่สงสัย แต่อย่าแคะแรง เพราะเหงือกอาจยิ่งอักเสบ 3) ประคบเย็นที่แก้มด้านนอก เอาเจลเย็น/น้ำแข็งห่อผ้าบางๆ ประคบ 10–15 นาที พัก 10 นาที ทำซ้ำ ช่วยลดบวมและลดปวด โดยเฉพาะถ้าปวดแบบตุบๆ หรือรู้สึกแก้มเริ่มบวม 4) จัดท่านอนให้หัวสูงขึ้น ฉันพบว่าพอนอนราบ เลือดจะคั่งบริเวณศีรษะมากขึ้นทำให้ปวดชัด ลองหนุนหมอนเพิ่มหรือเอนหัวสูง จะช่วยให้หลับง่ายขึ้นเล็กน้อย 5) ยาแก้ปวดที่ใช้ได้ (เลือกให้เหมาะ) ถ้าปวดจนทนไม่ไหว อาจใช้พาราเซตามอลตามฉลาก หรือไอบูโพรเฟนถ้าไม่มีข้อห้าม (เช่น แผลในกระเพาะ โรคไต ตั้งครรภ์บางช่วง ฯลฯ) หลีกเลี่ยงการกินเกินขนาด และไม่ควรวางยาแก้ปวด/แอสไพรินบนเหงือกโดยตรง เพราะอาจทำให้เนื้อเยื่อระคายเคือง 6) สิ่งที่ควรเลี่ยงตอนกำลังปวด - ของหวาน/ของเหนียว (กระตุ้นเสียวฟันและฟันผุ) - เครื่องดื่มร้อนจัด/เย็นจัด - เคี้ยวข้างที่ปวด - แอลกอฮอล์และบุหรี่ (ทำให้อักเสบหนักขึ้น) สัญญาณอันตรายที่ควรไปพบทันตแพทย์ “ด่วน” - ปวดรุนแรงต่อเนื่องเกิน 24–48 ชม. - แก้ม/เหงือกบวม มีหนอง กลิ่นปากแรงผิดปกติ - มีไข้ กลืนลำบาก อ้าปากได้น้อย - ปวดลามไปหู/ขมับ หรือปวดจนกินไม่ได้ นอนไม่ได้จริงๆ สุดท้ายถึงจะมีวิธีบรรเทา แต่สาเหตุยอดฮิตของอาการปวดฟันจนนอนไม่ได้มักมาจากฟันผุทะลุโพรงประสาท เหงือกอักเสบ ฟันคุด หรือรากฟันอักเสบ ซึ่งต้องรักษาที่ต้นเหตุ แนะนำจองคิวทันตแพทย์ให้เร็วที่สุดนะ จะได้จบความทรมานแบบที่หลายคนบอกว่า “มันทรมานจริงๆ”