เป็นหนังสือนิทานที่อิหยังวะมาก สโนไวท์ที่เห็นๆ กันคือเบามาก

ถ้าคุณกำลังลังเลว่า “เทพนิยายกริมม์” ต่างจากนิทานที่เราโตมากับเวอร์ชันการ์ตูนยังไง บอกเลยว่าความต่างมันอยู่ที่ “โทน” และ “จังหวะการเล่า” มากๆ ค่ะ ตอนเราเปิดอ่าน “Grimm’s Fairy Tales / เทพนิยายพี่น้องกริมม์” แบบรวมเล่ม (ที่เป็นฉบับใกล้ต้นทาง) ความรู้สึกแรกคือมันไม่ค่อยพยายามสอนใจแบบเป็นข้อๆ แต่เหมือนเล่าเรื่องให้จบๆ แล้วปล่อยให้คนฟังตีความเอง—ซึ่งพออ่านด้วยสายตาผู้ใหญ่จะเห็นชัดว่ามันสะท้อนความกลัวและความหวังของคนยุคก่อนจริงๆ สิ่งที่เราได้จากการอ่าน “นิทานพี่น้องกริมม์” คือภาพของสังคมที่ต้องเอาตัวรอด: ป่า การหลงทาง ความอดอยาก คนแปลกหน้า ความโลภ หรือการถูกหลอก มันเลยไม่แปลกที่หลายตอนจะหม่นหรือโหดกว่าเวอร์ชันที่ถูกขัดเกลาทีหลัง (และนี่แหละที่ทำให้ประโยคแนวๆ “สโนไวท์ที่คุณเคยรู้จักคือเบาแล้ว” ไม่ได้พูดเกินจริงนัก) หลายเรื่องมีความแฟนตาซีจัดๆ แบบเวทมนตร์ โชคชะตา สิ่งเหนือธรรมชาติ แล้วตัวละครก็ตัดสินใจตามสัญชาตญาณมากกว่าเหตุผล อีกอย่างที่ช่วยให้เข้าใจเล่มนี้คือพื้นหลังของผู้รวบรวมอย่าง เจค็อบ และ วิลเฮล์ม กริมม์ ที่ตั้งใจเก็บเรื่องเล่าพื้นบ้านเพื่อรักษารากภาษาและวัฒนธรรม ช่วงที่เยอรมนียังไม่รวมเป็นประเทศ พออ่าน “คำนำสำนักพิมพ์” หรือ “คำนำผู้แปล” ก่อน จะเข้าโหมดได้ไวขึ้นว่า นี่คือชุดนิทานที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม ไม่ใช่หนังสือนิทานเด็กแบบกล่อมนอนอย่างเดียว ถ้าถามว่าเริ่มอ่านยังไงไม่ให้งง เราแนะนำวิธีนี้: 1) เลือกอ่านทีละเรื่องสั้นๆ จากสารบัญ (หลายเรื่องจบไว) แล้วค่อยกลับมาดูธีมซ้ำๆ 2) อ่านแบบ “สนุกก่อน” ไม่ต้องรีบหาข้อคิด เพราะบางเรื่องตั้งใจให้ประหลาด/ชวนเอ๊ะ 3) ถ้าอ่านแล้วหน่วง ให้สลับเรื่องเบากว่าหน่อย เช่น เรื่องที่ผจญภัยหรือมีอารมณ์ขัน ส่วนใครที่อยากได้เล่มนี้ไปอ่านต่อ ให้เช็กข้อมูลฉบับแปลและแนวทางของสำนักพิมพ์ด้วย เพราะ “เทพนิยายกริมม์” มีหลายเวอร์ชันมาก—บางเล่มปรับภาษาให้เด็กอ่านง่าย บางเล่มเก็บความดิบของต้นฉบับไว้เยอะกว่า สำหรับเรา เล่มที่คงกลิ่นอายดั้งเดิมจะอ่านสนุกในแบบ “แฟนตาซีคลาสสิกที่โหดนิดๆ” แต่ก็ไม่ค่อยเหมาะจะอ่านให้เด็กเล็กฟังก่อนนอนจริงๆ ค่ะ โดยเฉพาะถ้าเด็กยังกลัวเรื่องป่าหรือฉากน่ากังวล