The Buddha of Chiang Saen Jomgitti Siram is auspicious.

หลายคนที่ค้นหาเรื่อง “พระสิงห์ 1 เชียงแสนยุคต้น ราคา” มักอยากได้คำตอบเป็นตัวเลขเลย แต่จากที่ผมเจอเวลาตามดูพระพุทธเชียงแสนตามวัด (อย่างที่วัดพระธาตุจอมกิตติ@เชียงแสนมีพระพุทธเชียงแสนฯ เป็นพระประธาน) สิ่งที่ทำให้ราคาต่างกันจริง ๆ คือ “ความแท้ + ความครบ + ความงาม + ที่มา” มากกว่าชื่อเรียกอย่างเดียว 1) ทำความเข้าใจก่อนว่า “สิงห์ 1” กับ “เชียงแสนยุคต้น” คนเล่นพระใช้เรียกแนวทางศิลปะ/พิมพ์ ไม่ได้หมายความว่าพระทุกองค์จะอยู่ในระดับราคาเดียวกัน บางครั้งเป็นงานถอดแบบ งานยุคหลัง หรือทำเลียนสกุลช่างเก่า ๆ ก็มี ดังนั้นเวลาเทียบราคา ต้องเริ่มจากการยืนยันกลุ่มศิลป์ให้ชัดก่อน 2) จุดสังเกตงานเชียงแสนแนวสิงห์ 1 ที่คนชอบดู (ใช้เป็นเช็กลิสต์คร่าว ๆ) - สัดส่วนองค์พระดู “แน่น” ไหล่กว้าง อกผาย ฐานมั่นคง - พระพักตร์ออกอิ่ม มีแรงกดของมวลเนื้อ ดูไม่แบน - เส้นสังฆาฏิ/ขอบจีวรมีความเป็นธรรมชาติ ไม่แข็งเป็นเส้นมีด - รายละเอียดส่วนฐานและซุ้ม (ถ้ามี) ต้องสัมพันธ์กับยุค ไม่ดูใหม่เกิน 3) ปัจจัยที่กระทบ “ราคา” มาก ๆ ในตลาด - เนื้อและผิว: พระยุคเก่ามักมีผิวเก่าตามธรรมชาติ (คราบผิวเดิม/การสึกแบบใช้จริง) ถ้าผิวล้างจัด ขัดเงา หรือแต่งซ่อมหนัก ราคามักตก - ความสมบูรณ์: แตก บิ่น หัก ซ่อม มีผลมาก โดยเฉพาะพระพิมพ์ยอดนิยมอย่างสิงห์ 1 - ความคมชัดของพิมพ์: พิมพ์ชัด เส้นสายไม่ยุบยาน มักไปได้ไกลกว่า - ที่มาและเอกสาร: ได้จากวัด/เก่าเก็บมีเรื่องเล่า มีภาพเดิม ใบรับรอง/ผลประกวด (ถ้ามี) ช่วยเรื่องความเชื่อมั่น - ความนิยมช่วงนั้น: ช่วงกระแสเชียงแสนมาแรง ราคาจะเหวี่ยงขึ้นลงได้ 4) วิธีดู “ราคา” แบบไม่พลาดสำหรับมือใหม่ - เทียบ “องค์ใกล้เคียงจริง” ไม่ใช่แค่ชื่อพิมพ์: ดูเนื้อ สภาพ ขนาด ความคม และที่มาให้ใกล้เคียงกัน - ดูราคาปิดจริงจากหลายแหล่ง (งานประกวด/กลุ่มสะสม/ร้านที่เชื่อถือได้) ไม่ยึดแต่ราคาตั้ง - ถ้าเป็นพระที่อ้างว่าเชียงแสนยุคต้น แนะนำให้ให้ผู้รู้สายเชียงแสนช่วยส่องก่อน เพราะรายละเอียดเล็ก ๆ ทำให้ราคาแตกต่างกันหลายเท่า สุดท้าย ถ้าคุณไปไหว้พระหรือเดินชมที่วัดพระธาตุจอมกิตติ แล้วอยาก “ฝึกตา” เรื่องพระพุทธเชียงแสนฯ ลองดูสัดส่วนและอารมณ์งานช่างจากพระประธานก่อน แล้วค่อยไปเทียบกับองค์เล็กในตลาด จะช่วยให้จับทางสกุลช่างเชียงแสนได้ง่ายขึ้น และประเมินเรื่องราคาได้มีเหตุผลกว่าเดิมครับ