ปราสาทหินพนมรุ้ง
💥 อุทยานประวัติศาสตร์พนมรุ้ง หรือ ปราสาทหินพนมรุ้ง เป็นอุทยานประวัติศาสตร์แห่งหนึ่งของประเทศไทยภายใต้การดูแลของกรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม เป็นหนึ่งในปราสาทหินในกลุ่มราชมรรคา ตั้งอยู่ที่หมู่ที่ 2 บ้านดอนหนองแหน ตำบลตาเป๊ก อำเภอเฉลิมพระเกียรติ ห่างจากตัวเมืองบุรีรัมย์ลงมาทางทิศใต้ประมาณ 77 กิโลเมตร ประกอบไปด้วยโบราณสถานสำคัญมากมาย ซึ่งตั้งอยู่บนยอดภูเขาไฟที่ดับสน ิทแล้ว สูงประมาณ 200 เมตรจากพื้นราบ หรือประมาณ 350 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง คำว่า พนมรุ้ง นั้น มาจากภาษาเขมร คำว่า วะนังรุง แปลว่า ภูเขาใหญ่
ปราสาทหินพนมรุ้งเป็นหนึ่งในปราสาทหินขอมของไทยที่มีชื่อเสียงมากที่สุด เป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของจังหวัดบุรีรัมย์ และถือเป็นสัญลักษณ์ที่สำคัญของจังหวัดบุรีรัมย์อีกด้วย
ปราสาทหินพนมรุ้งเป็นโบสถ์พราหมณ์ลัทธิไศวะเดิมเป็นเทวสถานศิลปะแบบเกาะแกร์ มีการบูรณะก่อสร้างต่อเนื่องกันมาหลายยุคสมัย ตั้งแต่ประมาณพุทธศตวรรษที่ 15 ถึงพุทธศตวรรษที่ 17 และในพุทธศตวรรษที่ 18 พระเจ้าชัยวรมันที่ 7 แห่งอาณาจักรขอมได้หันมานับถือศาสนาพุทธนิกายมหายาน เทวสถานแห่งนี้จึงได้รับการดัดแปลงเป็นวัดมหายาน ในช่วงแรกปราสาทหินพนมรุ้ง สร้างขึ้นจากหินทรายสีชมพู ตั้งอยู่บนยอดเขาพนม รุ้งสูง 1,320 ฟุตจากระดับน้ำทะเล ชื่อพนมรุ้งแปลว่าภูเขาใหญ่ สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในพุทธศตวรรษที่ 15-18
จารึกต่าง ๆ ที่นักวิชาการได้อ่านและแปลพอจะสรุปได้ว่า พระเจ้าราเชนทรวรมันที่ 2 กษัตริย์แห่งอาณาจักรพระนคร (พ.ศ. 1487–1511) ได้สถาปนาเทวสถานถวายพระศิวะที่เขาพนมรุ้ง ซึ่งในสมัยแรก ๆ คงยังไม่ใหญ่โตนัก ต่อมาพระเจ้าชัยวรมันที่ 5 (พ.ศ. 1511–1544) ได้ทรงอุทิศที่ดินและข้าทาสถวายแด่เทวสถานพนมรุ้ง ในสมัยพุทธศตวรรษที่ 17 นเรนทราทิตย์ เจ้านายแห่งราชวงศ์มหิธรปุระที่ปกครองดินแดนแถบนี้ ซึ่งเป็นต้นตระกูลของพระเจ้าสุริยวรมันที่ 2 ผู้สร้างนครวัด ได้สร้างปราสาทแห่งนี้ขึ้นและได้ทรงบำเพ็ญพรตเป็นโยคี ณ ปราสาทพนมรุ้งแห่งนี้
การไปเยือนปราสาทหินพนมรุ้งเป็นประสบการณ์ที่น่าประทับใจสำหรับคนที่ชื่นชอบประวัติศาสตร์และธรรมชาติ เพราะนอกจากจะได้เห็นโบราณสถานที่งดงามพร้อมกับศิลปะขอมที่ยังคงความสมบูรณ์แล้ว สถานที่ตั้งบนยอดเขายังทำให้เรารู้สึกใกล้ชิดกับธรรมชาติและสัมผัสบรรยากาศที่เงียบสงบอีกด้วย ในฐานะผู้ที่เคยเข้าชมปราสาทหินพนมรุ้ง ต้องบอกว่าช่วงเวลาที่ดีที่สุดในการเยี่ยมชมคือช่วงเช้าตรู่หรือตอนเย็น เพราะแสงแดดไม่จัดจนเกินไปและอากาศเย็นสบาย เหมาะแก่การเดินชมลวดลายหินแกะสลักบนปราสาทที่เล่าเรื่องราวประวัติศาสตร์อย่างละเอียด นอกจากนี้ ภูมิประเทศที่สูงทำให้มองเห็นวิวทิวทัศน์รอบๆ ได้ชัดเจนและสวยงามมาก สิ่งที่น่าสนใจอย่างหนึ่งคือความพิถีพิถันในการก่อสร้างปราสาทจากหินทรายสีชมพู ซึ่งจัดว่าเป็นงานศิลปะที่ประณีตและทนทาน ความสำคัญของปราสาทนี้ไม่ได้อยู่แค่ที่ความงดงาม แต่ยังสะท้อนศาสนาโบราณและการเปลี่ยนแปลงของศาสนาพุทธที่เข้ามามีอิทธิพลต่อโครงสร้างและรูปแบบของปราสาท ในปัจจุบัน ปราสาทหินพนมรุ้งได้รับการอนุรักษ์เป็นอย่างดีและกลายเป็นจุดท่องเที่ยวสำคัญของจังหวัดบุรีรัมย์ ซึ่งนอกจากจะช่วยเผยแพร่ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมโบราณ ยังเป็นแหล่งเรียนรู้ที่มีคุณค่าสำหรับนักศึกษาและนักท่องเที่ยวที่สนใจในประวัติศาสตร์ขอมและอารยธรรมไทยโบราณ การเดินทางมายังปราสาทหินพนมรุ้งสะดวกสบาย ด้วยระยะทางเพียงประมาณ 77 กิโลเมตรจากตัวเมืองบุรีรัมย์ สามารถขับรถยนต์หรือใช้บริการทัวร์ท้องถิ่นที่มีจัดเส้นทางไปยังสถานที่นี้ นับว่าเป็นการเปิดโอกาสให้ผู้รักการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมได้สัมผัสกับแหล่งโบราณคดีที่น่าสนใจและมีคุณค่ามากแห่งหนึ่งของประเทศไทย
























ดูความคิดเห็นเพิ่มเติม