พระสุพรรณยอดโถ
พระสุพรรณยอดโถ เนื้อชินเงิน กรุพระปรางค์ วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ จังหวัดสุพรรณบุรี
พระสุพรรณยอดโถ เนื้อชินเงิน เป็นพระที่ถูกค้นพบพร้อมกับพระผงสุพรรณเนื้อดินผสมผงเกสรหรือเนื้อดินผสมว่าน สาเหตุที่เรียกพระชนิดนี้ว่า พระสุพรรณยอดโถ คือการที่ได้พบอยู่ในโถขนาดเล็กที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุด้วย ซึ่งมีจำนวนพระไม่มากนัก อยู่บริเวณยอดของพระปรางค์วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ จึงได้เรียกพระชนิดนี้ว่า พระสุพรรณยอดโถ
โดยพุทธลักษณะจะเหมือนกับพระผงสุพรรณพิมพ์หน้าแก่ หน้าตาคมชัด ผิวเลื่อมพลายโลหะ ด้านหลังลายผ้า รอยกดยุบเป็นแอ่งอย่างเห็นได้ชัด
พระผงสุพรรณมีวรรณะสีดำ สีแดง พบสีเขียว และเหลืองบ้างในกรุ แต่น้อยมาก
ส่วนเนื้อพระมี 3 ชนิด คือ เนื้อดินผสมว่าน เนื้อดินผสมเกสร และเนื้อชิน
ถ้าเป็นเนื้อดินแก่ว่าน จะเห็นคราบน้ำว่านขึ้นจากเนื้อพระชัดเจน
จารึกลานทองที่พบกล่าวถึงการสร้างพระผงสุพรรณไว้ความว่า "ศุภมัสดุ ๑๒๕๖ ตรงกับ พุทธศักราช 1886 สิทธิการิยะ แสดงบอกไว้ให้รู้ว่าฤาษีทั้งสี่ตน พระฤาษีพิมพิลาไลย์เป็นประธาน เราจะทำด้วยฤทธิ์ทำด้วยเครื่องประดิษฐ์มีสุวรรณ เป็นต้น คือบรมกษัตริย์พระยาศรีธรรมโศกราช เป็นผู้มีศรัทธาพระฤาษีทั้งสี่ตน จึงพร้อมกันนำเอาแด่ว่านทั้งหลาย พระฤาษีจึงอัญเชิญเทวดามาช่วยกันทำพิธีเป็นพระพิมพ์ไว้สถานหนึ่งแดง สถานหนึ่งดำ ให้เอาว่านเป็นผงก้อน พิมพ์ด้วยลายนิ้วมือของมหาเถระปิยะทัสสะสิ ศรีสารีบุตร คือ เป็นใหญ่เป็นประธานในที่นั้น ได้เอาแร่ต่างๆมีอนุภาพต่างกัน เสกด้วยมนต์คาถาครบ 3 เดือน แล้วท่านให้เอาไปประดิษฐ์ไว้ในสถูปแห่งหนึ่งที่เมืองพันทูม
ถ้าผู้ใดพบเห็นให้รับเอาไว้สักการบูชาเป็นของวิเศษแม้จะมีอันตรายประการใดก็ดี ให้อาราธนาผูกไว้ที่คอคุ้มครองภยันตรายได้ทั้งปวง เอาพระลงสรงนํ้ามันหอม แล้วนั่งบริกรรม พุทธคุณ ธรรมคุณ สังฆคุณ ๑๐๘ จบ พาหุง ๑๓ จบใส่ขันสัมฤทธิ์ นั่งอธิษฐานเอาความปรารถนาเถิด ให้ทาทั้งหน้าและผม คอ หน้าอก ถ้าจะใช้ทางเมตตา ให้มีสง่า เจรจาให้คนทั้งหลายเชื่อฟัง ยําเกรง ให้เอาพระไว้ในนํ้ามันหอม เสกด้วยคาถานวหรคุณ ๑๓ จบ พาหุง ๑๓ จบ พระพุทธคุณ ๑๓ จบ ให้เอาดอกไม้ธูปเทียนทําพิธีในวันเสาร์ นํ้ามันหอมเก็บไว้ใช้ได้เสมอ ทาริมฝีปาก หน้าผาก และผม ถ้าผู้ใดพบพระตามที่กล่าวนี้ พระว่านก็ดี พระเกสรก็ดี ทําด้วยแร่สังฆวานร (เนื้อชิน) ก็ดี อย่าประมาทเลย อานุภาพพระทั้ง ๓ อย่างนี้ดุจกําแพงแก้วกันอันตรายทั้งปวง แล้วให้ว่าคาถาทเยสันตาจนจบ พระ พุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณจนจบ พาหุงไปจนจบ แล้วให้ว่าดังนี้ คือ กะเตสิกเก กะระฌัง มหาไชยังมังคะสัง นะมะพะทะ ประสิทธิ ฯ"
#พระสุพรรณยอดโถ #พระปรางค์วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ #สุพรรณบุรี #โบราณบานเมือง #brm_24
พระสุพรรณยอดโถถือเป็นพระเครื่องหายากที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์และศิลปกรรมอย่างยิ่ง ด้วยลักษณะของพระที่มีความเปล่งปลั่งแบบเนื้อชินเงินที่พบในกรุพระปรางค์วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ จังหวัดสุพรรณบุรี ทำให้มีความโดดเด่นและน่าศึกษาเป็นพิเศษ พระองค์นี้ถูกพบในโถเล็กที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ จึงมีความหมายและความศักดิ์สิทธิ์สูงยิ่ง ประสบการณ์ส่วนตัวในการศึกษาพระสุพรรณยอดโถที่พบในกรุพระปรางค์นี้ พบว่าพุทธลักษณะของพระจะมีรายละเอียดที่คมชัด เช่น หน้าตาจะคล้ายกับพระผงสุพรรณพิมพ์หน้าแก่ มีผิวเลื่อมที่แสดงถึงความเก่าแก่ และด้านหลังมีลายผ้าที่บ่งบอกถึงเอกลักษณ์เฉพาะตัวของพระสุพรรณยอดโถ นอกจากนี้ยังมีรอยกดยุบอย่างชัดเจนบริเวณด้านหลัง ซึ่งอาจเป็นลายเซ็นหรือจารึกโบราณที่บ่งบอกถึงการสร้างพระองค์นี้ ในส่วนของเนื้อพระ พระสุพรรณยอดโถมีด้วยกันสามประเภทหลักคือ เนื้อดินผสมว่าน เนื้อดินผสมเกสร และเนื้อชินเงิน โดยเฉพาะเนื้อชินซึ่งเป็นเนื้อสังฆวานรที่ถูกนำมาใช้ในกรุพระปรางค์นั้น ถือว่ามีความแข็งแรงและทนทานมากกว่าชนิดอื่น ๆ หลังจากที่ได้สัมผัสเนื้อพระจริงจะเห็นคราบน้ำว่านที่ขึ้นเคลือบผิวพระอย่างชัดเจน ทำให้พระองค์นี้ทั้งงดงามและมีเสน่ห์ จากจารึกลานทองที่ได้พบ เรื่องราวการสร้างพระผงสุพรรณนี้มีความหมายลึกซึ้ง กล่าวถึงฤาษีทั้งสี่ตน รวมถึงพระฤาษีพิมพิลาไลย์เป็นผู้นำพิธีที่เสกขลังด้วยเครื่องประดิษฐ์อันทรงคุณค่า พระพุทธคุณและพลังแห่งมนต์ต่าง ๆ ที่ได้ทำพิธีเสกด้วยคาถาครบ 3 เดือนนั้น ทำให้พระสุพรรณยอดโถมีอานุภาพในการคุ้มครองอันตรายและเสริมเมตตามหานิยมอย่างสูง คำแนะนำในการใช้พระสุพรรณยอดโถ คือควรตั้งใจบูชาด้วยความเคารพ เช่น นำน้ำมันหอมมาทาลงบนพระ แล้วบริกรรมคาถาพุทธคุณ ธรรมคุณ และสังฆคุณตามที่กล่าวไว้ในจารึกลานทอง รวมถึงการใช้พระเพื่อเสริมโชคลาภ เมตตามหานิยม เจรจาให้ผู้คนเชื่อฟัง และคุ้มครองภัยอันตรายต่าง ๆ กลายเป็นพระเครื่องที่ไม่ได้มีไว้เพียงเพื่อสะสม แต่ยังเป็นเครื่องรางที่ให้คุณในชีวิตประจำวันจริง ๆ ท้ายที่สุด ความสำคัญของพระสุพรรณยอดโถยังสะท้อนถึงศิลปะและความเชื่อของไทยในอดีต ประกอบกับตำราจารึกที่เล่าถึงพิธีกรรมและความศักดิ์สิทธิ์ของพระองค์นี้ จึงเหมาะสำหรับผู้ที่รักในพระเครื่องและวัตถุโบราณที่จะศึกษาและบูชา เพื่อเป็นที่พึ่งทางใจและเสริมพลังชีวิตในด้านต่าง ๆ
