#ลูกเริ่มพูดตอนไหน

สำหรับคำถาม “เด็กเริ่มพูดตอนไหน” จริงๆ แล้วแต่ละบ้านไม่เท่ากันมากค่ะ บ้านเราเองก็เคยเจอแบบเดินได้ก่อนขวบ แต่พอเรื่องพูดกลับยังมีแต่อ้าๆ อู้วๆ แมมๆ อยู่พักใหญ่ เลยลองจดไว้เป็นแนวทางเผื่อแม่ๆ เอาไปเทียบกับลูกตัวเองได้ (ไม่ได้ใช้แทนคำแนะนำแพทย์นะคะ) ไทม์ไลน์คร่าวๆ ว่าเด็กพูดได้กี่เดือน - 0-3 เดือน: ส่งเสียงอ้อแอ้ ตอบสนองเสียงคนเลี้ยง หันหาเสียง - 4-6 เดือน: เริ่ม “บาบับ/ดาดา” แบบเล่นเสียง ซ้ำๆ และหัวเราะส่งเสียงดังขึ้น - 7-9 เดือน: เริ่มเลียนเสียง มีเสียงพยางค์หลากหลายขึ้น รู้ชื่อเรียกตัวเอง/หันเมื่อเรียก - 10-12 เดือน: มักเริ่มมี “คำแรก” แบบมีความหมาย (เช่น แม่/ปา/น้ำ) หรือใช้เสียงเดิมซ้ำๆ แต่สื่อสารเจาะจง + ชี้/โบกมือประกอบ - 13-18 เดือน: คำศัพท์เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ บางคนเริ่มพูด 5-20 คำ และทำตามคำสั่งง่ายๆ ได้ (เช่น “เอามาให้แม่”) ขวบกว่าแล้วยังไม่พูด ต้องกังวลไหม? สิ่งที่บ้านเราดูเพิ่มคือ “การสื่อสาร” ค่ะ ต่อให้ยังไม่เป็นคำพูด ถ้าลูกสบตา ชี้ของ ขอของด้วยท่าทาง ทำตามคำสั่งง่ายๆ ได้ หันเมื่อเรียกชื่อ หรือเข้าใจคำว่า “ไม่เอา/ไปอาบน้ำ” แบบนี้มักยังพออุ่นใจได้ว่าเขากำลังพัฒนา เพียงแต่ภาษาพูดมาช้ากว่าเพื่อน วิธีกระตุ้นที่บ้าน (ที่เราทำแล้วช่วยได้) 1) พูดสั้นๆ ชัดๆ ซ้ำๆ: เช่น “น้ำ” “เอาน้ำไหม” แล้วชี้แก้วทุกครั้ง 2) อ่านนิทานภาพวันละ 5-10 นาที: ชี้รูปแล้วเรียกชื่อของ 1 คำต่อรูป ไม่ต้องยาว 3) เล่นแบบรอให้ลูกตอบ: ถามแล้ว “เว้นจังหวะ” 5-10 วินาที ให้เขามีโอกาสส่งเสียง/ชี้ 4) ลดหน้าจอ (ถ้าดูอยู่): เราลองลดแล้วเพิ่มกิจกรรมเล่นโต้ตอบ เช่น ต่อบล็อก เล่นทราย ตัก-เท พร้อมพูดคำว่า “ตัก/เท/อีก” 5) ขยายคำพูดลูก: ถ้าลูกพูด “มะ” เราตอบกลับ “แม่มาแล้ว” หรือ “เอานม” เพื่อให้ได้ยินประโยคที่ถูกต้อง สัญญาณที่ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ - ไม่หันเมื่อเรียกชื่อ/ไม่สบตา ไม่ชี้ ไม่ส่งสัญญาณสื่อสาร - 12 เดือนยังไม่บาบับ ไม่เลียนเสียง - 16-18 เดือนยังไม่มีคำที่มีความหมายเลย หรือไม่เข้าใจคำสั่งง่ายๆ - สงสัยเรื่องการได้ยิน (เรียกแล้วไม่หันบ่อยๆ) ถ้าแม่ๆ กำลังลุ้นช่วง 1.3-1.6 ขวบเหมือนกัน แนะนำลองบันทึก “คำที่เข้าใจ” และ “คำที่พูดได้” รายสัปดาห์ค่ะ บางทีเขามาแบบพรวดเดียวเลย แล้วถ้ากังวลจริงๆ การประเมินการได้ยิน/พบแพทย์พัฒนาการหรือนักแก้ไขการพูดเร็วๆ จะช่วยวางแผนได้สบายใจกว่าค่ะ