ประวัติความเป็นมา
ประวัติวัดศรีดอนไชยตั้งอยู่ในพื้นที่เขตกำแพงเวียงชั้นนอก ถนนช้างคลานซึ่ง จากการสัมภาษณ์ของผู้รอบรู้ ท่านได้กล่าวว่า ประวัติวัดศรีดอนไชยนั้นไม่เป็นที่ปรากฎแน่ชัด แต่มีคำบอกเล่าลือกันมาว่า เดิมวัดศรีดอนไชย ชื่อว่าวัดป่ากล้วยเป็นวัดร้าง ซึ่งในระยะต่อมาพระโพธิรังสีมารชีสะ เจ้าคณะจังหวัดเชียงใหม่ในสมัยนั้นได้รวบรวมผู้มีจิตศรัทธาในพุทธศาสนา บูรณะปฏิสังขรณ์ฟื้นฟูวัดศรีดอนไชยขึ้นมาซึ่งในสมัยนั้นเป็นที่ทราบกันว่า ท่านได้เป็นเจ้าอาวาส วัดศรีดอนไชย และหลังจากนั้นท่านได้ย้ายไปดำรงตำแหน่งเจ้าคณะจังหวัดเชียงใหม่ที่วัดพระสิงห์วรวิหาร ต่อจากนั้นมา เหตุการณ์และประวัติไม่ปรากฎที่แน่ชัดซึ่งมีพระปลัดอินตุ๋ยมาเป็น เจ้าอาวาส ต่อจากนั้นมาจนกระทั่งถึงพระครูวิสุทธิสังฆการ เป็นเจ้าอาวาสจนถึงปัจจุบัน ต่อมาท่านยังกล่าวว่า วัดศรีดอนไชย ครั้งหนึ่งเคยเป็นที่พำนักของครูบาศรีวิชัยในสมัยที่ท่านถูกอธิกรณ์มาจากลำพูน โดยท่านครูบาศรีวิชัย ท่านได้มาพำนักอยู่ ณ วัดศรีดอนไชย เป็นเวลา 3 เดือน จึงเดินทางไปกรุงเทพมหานคร
ลำดับเจ้าอาวาส:
1. พระโพธิรังสีมารชีสะ อดีตเจ้าคณะจังหวัดเชียงใหม่
2. พระปลัดอินตุ๋ย
3. พระครูวิสุทธิสังฆการ เจ้าอาวาสปัจจุบัน / เจ้าคณะตำบลช้างคลาน
ข้อมูลลักษณะสถาปัตยกรรม
พระสิงค์หนึ่ง ซึ่งมีตำนานบอกเล่าต่อกันมาว่าในสมัยก่อน เจ้าคณะจังหวัดเชียงใหม่ที่บูรณปฏิสังขรณ์ ฟื้นฟูวัดศรีดอนไชยขึ้นมาได้นำพระพุทธรูปปางอุ้มบาตรมาจากสมัยที่คุ้นพบ และเปิดหน้าดินของเวียงกุมกาม โดยท่านนำขึ้นมาทางแม่น้ำปิง และขึ้นฝั่งตรงวัดชัยมงคล ซึ่งมีความเชื่อว่า พระพุทธรูปปางอุ้มบาตรนั้นเป็นพระพุทธรูปที่พระยามังราย ใช้ปูนปั้นเป็นพระพุทธรูปหนึ่งในห้าที่พระยามังรายทรงปั้นเอง มีอายุประมาณ 700 ปี
พระพุทธรูปปางอุ้มบาตร ซึ่งมีตำนานบอกเล่าต่อกันมาว่าในสมัยก่อน เจ้าคณะจังหวัดเชียงใหม่ที่บูรณปฏิสังขรณ์ ฟื้นฟูวัดศรีด อนไชยขึ้นมาได้นำพระพุทธรูปปางอุ้มบาตรมาจากสมัยที่คุ้นพบ และเปิดหน้าดินของเวียงกุมกาม โดยท่านนำขึ้นมาทางแม่น้ำปิง และขึ้นฝั่งตรงวัดชัยมงคล ซึ่งมีความเชื่อว่า พระพุทธรูปปางอุ้มบาตรนั้นเป็นพระพุทธรูปที่พระยามังราย ใช้ปูนปั้นเป็นพระพุทธรูปหนึ่งในห้าที่พระยามังรายทรงปั้นเอง มีอายุประมาณ 700 ปี #วัดศรีดอนไชย
การได้รู้จักกับวัดศรีดอนไชยทำให้ผมตื่นเต้นกับประวัติศาสตร์ในท้องถิ่นเชียงใหม่มากขึ้น วัดนี้ไม่ได้เป็นแค่สถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่ชาวบ้านนับถือ แต่ยังเป็นสถานที่ที่สะท้อนถึงความร่วมมือ ความศรัทธาของชุมชนและผู้นำทางศาสนาในอดีต ซึ่งพระโพธิรังสีมารชีสะมีบทบาทสำคัญในการฟื้นฟูวัดจากสภาพวัดร้าง สิ่งที่ผมประทับใจคือเรื่องราวของพระพุทธรูปปางอุ้มบาตรที่เชื่อกันว่าพระยามังรายทรงปั้นเอง เป็นพระพุทธรูปที่มีอรรถรสทางศิลปะและวัฒนธรรมที่ลึกซึ้ง การที่นำพระพุทธรูปนี้ขึ้นมาจากเวียงกุมกามผ่านแม่น้ำปิงสู่วัดศรีดอนไชยสะท้อนถึงความตั้งใจรักษามรดกทางศาสนาและวัฒนธรรมอย่างแท้จริง นอกจากนี้ ประวัติที่ว่าวัดศรีดอนไชยเคยเป็นที่พำนักของครูบาศรีวิชัยแล้วช่วยเสริมความศักดิ์สิทธิ์และความสำคัญทางประวัติศาสตร์ของวัดนี้ให้เด่นชัดยิ่งขึ้น ในฐานะนักท่องเที่ยวที่สนใจวัฒนธรรมและศาสนา วัดศรีดอนไชยจึงไม่ใช่เพียงแค่เป้าหมายในการเยี่ยมชม แต่ยังเป็นแหล่งเรียนรู้ที่น่าประทับใจในการเข้าใจประวัติศาสตร์เชียงใหม่และศิลปะล้านนาอย่างลึกซึ้ง