มีประวัติศาสตร์อันยาวนาน ปรากฏในตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่และพงศาวดารโยนก หลังจากที่พญางำเมือง พ่อขุนรามคำแหงมหาราชและพญามังรายทรงสร้างเมืองเชียงใหม่ในปี พ.ศ. 1839 ทั้ง 3 พระองค์โปรดให้สร้างเจดีย์ และพญามังรายทรงประทับชั่วคราวในระหว่างควบคุมการสร้างเมือง ตรงหอนอนบ้านเชียงมั่น เรียกว่า "เวียงแก้ว" ทรงอุทิศตำหนักคุ้มหลวงเวียงเหล็ก ตั้งเป็นพระอารามหลวงแห่งแรกและพระราชทานนามว่า "วัดเชียง มั่น" จากนั้นคาดว่าเจดีย์พังลงมาในสมัยพระเจ้าติโลกราช (ครองราชย์ พ.ศ. 1985 - 2031) พระองค์จึงโปรดให้สร้างเจดีย์ใหม่ ทำด้วยศิลาแลง เมื่อปี พ.ศ. 2014
เมื่อเชียงใหม่ตกเป็นเมืองขึ้นของพม่า ในปี พ.ศ. 2094 วัดเชียงมั่นจึงถูกปล่อยร้าง จนปี พ.ศ. 2101 เจ้าฟ้ามังทรา (สมเด็จพระมหาธัมมิกะราชาธิราช) แห่งพม่า บูรณปฏิสังขรณ์วัดเชียงมั่นขึ้นมาอีกครั้งหนึ่ง โดยโปรดให้สร้างเจดีย์ วิหาร อุโบสถ หอไตร ธัมมเสนาสนะกำแพง และประตูโขง มีพระมหาหินทาทิจจวังสะเป็นเจ้าอาวาสเมื่อถึงสมัยพระเจ้ากาวิละครองเมืองเชียงใหม่ (พ.ศ. 2324–2358)
ต่อมาพระพุทธศาสนาแบบธรรมยุกนิกายเผยแผ่เข้ามาในอาณาจักรล้านนา เจ้าอินทวโรรสสุริยวงษ์จึงนิมนต์พระธรรมยุตมาจำพรรษาอยู่ แต่ได้ย้ายไปอยู่วัดหอธรรมและวัดเจดีย์หลวงวรวิหารตามลำดับในภายหลัง# วัดเชียงมั่น
วัดเชียงมั่นถือเป็นหนึ่งในศูนย์กลางทางศาสนาที่สำคัญในประวัติศาสตร์ของเชียงใหม่ ไม่เพียงแต่เป็นพื้นที่ปฏิบัติธรรมและศิลปวัฒนธรรม แต่ยังสะท้อนถึงช่วงเวลาต่าง ๆ ของเมืองเชียงใหม่ที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างลึกซึ้ง จากประสบการณ์ตรงเมื่อได้เยี่ยมชมวัดเชียงมั่น บรรยากาศที่นี่ไม่เพียงเต็มไปด้วยความสงบและร่มรื่น แต่ยังชวนให้ย้อนนึกถึงอดีตอันรุ่งเรืองของอาณาจักรล้านนา พบเจดีย์ศิลาแลงที่มีความประณีตซึ่งสร้างขึ้นในสมัยพระเจ้าติโลกราช การเดินชมวิหารและอุโบสถทำให้รู้สึกถึงความยิ่งใหญ่ของศิลปกรรมในยุคโบราณ ในช่วงยุคที่เชียงใหม่เป็นเมืองขึ้นของพม่า วัดเชียงมั่นได้ประสบกับการถูกปล่อยร้าง แต่ก็ได้รับการบูรณะจนกลับมามีชีวิตชีวาอีกครั้งในสมัยเจ้าฟ้ามังทรา ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของวัดที่มีต่อชุมชนและศาสนสถานในแถบนี้ นอกจากนี้ การมีบทบาทของพระธรรมยุติกนิกายที่เข้ามาเผยแผ่ยังสะท้อนความหลากหลายทางพระพุทธศาสนาในดินแดนล้านนา การเยี่ยมชมวัดเชียงมั่นจึงไม่ใช่แค่การเดินทางชมสถานที่ศักดิ์สิทธิ์เท่านั้น แต่ยังเป็นการเรียนรู้วัฒนธรรม ประวัติศาสตร์และศาสนศาสตร์ที่ทรงคุณค่า หากคุณสนใจประวัติศาสตร์ล้านนา วัดเชียงมั่นถือเป็นจุดหมายที่ไม่ควรพลาดเลยทีเดียว
