ประวัติ
แก้
วัดอินทขีลสะดือเมือง หรือ วัดสะดือเมือง หรือสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติระบุว่าชื่อ วัดอินทขิน เดิมเป็นวัดร้างเพิ่งตั้งเป็นวัดเมื่อวันที่ 22 มีนาคม พ.ศ. 2550[1] แต่เดิมเป็นวัดที่สร้างขึ้นในสมัยพญามังรายเพื่อเป็นที่ประดิษฐานของเสาหลักเมืองหรือเสาอินทขีล พญามังรายได้สร้างเมืองเชียงใหม่ที่นี่เมื่อ พ.ศ. 1835 โดยก่อนหน้านั้นพญามังรายได้มาสำรวจพื้นที่บริเวณเมืองนพบุรีร้าง ได้พบซากเสาอินทขิลและรูปกุมภัณฑ์ ณ ที่กลางเมืองนั้น จึงมีบัญชาให้เสนาชื่อ สรีกรชัย แต่งเครื่องบรรณาการไปหาพญาลัวะบนดอยสุเทพ พญาลัวะจึงแนะนำว่า หากเจ้าพญามังรายจะสร้างเมืองขึ้นใหม่ ให้อยู่เย็นเป็นสุขก็ให้บูชากุมภัณฑ์และเสาอินทขิล จนเมื่อพระองค์ได้สร้างเมืองนพบุรีศรีนครพิงค์เชียงใหม่แล้ว จึงโปรดให้ยกรูปกุมภัณฑ์และเสาอินทขิล ที่ประดิษฐานในบริเวณสะดือเมืองขึ้นมาเพื่อให้คนสักการะกราบไหว้ตามคำแนะนำของพญาลัวะ
ต่อมาได้สร้างวัดอินทขีล แต่เนื่องจากอยู่บริเวณสะดือเมือง ชาวบ้านจึงเรียกว่า "วัดสะดือเมือง" จนได้กลายเป็นวัดร้างในสมัยที่พม่าเข้าปกครอง เมื่อพระเจ้ากาวิละได้ขับไล่พม่าได้แล้ว จึงได้ฟื้นฟูเมืองเชียงใหม่ ได้ย้ายเสาอินทขิลจากวัดอินทขีลมาประดิษฐานอยู่ ณ วัดเจดีย์หลวงวรวิหาร พร้อมกับบูรณะฟื้นฟูวัดอินทขีล โดยได้สร้างวิหารคล่อมฐานเดิม อัญเชิญพระอุ่นเมือง (หลวงพ่อขาว) มาประดิษฐานเป็นพระประธานในวิหาร[2]
จากเอกสารสำรวจวัดในสมัยครูบาปัญญา เจ้าอาวาสวัดหัวข่วง พ.ศ. 2425 ยังปรากฏชื่อวัดอินทขีลอยู่ สันนิษฐานว่าวัดอินทขิลได้กลายเป็นวัดร้างในสมัยพระเจ้าอินทวิชยานนท์ เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่องค์ที่ 7 (พ.ศ. 2416–2439)[3] ปัจจุบันได้รับการยกเป็นวัดที่มีพระสงฆ์จำพรรษาแล้ว#วัดอิ นทขีลสะดือเมือง
วัดอินทขีลสะดือเมืองไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ทางประวัติศาสตร์ แต่ยังมีบทบาททางจิตใจและวัฒนธรรมสำคัญของชาวเชียงใหม่ ที่นี่คือจุดศูนย์กลางของเมืองที่มีการบูชากุมภัณฑ์และเสาอินทขีลซึ่งถือเป็นสัญลักษณ์ของความมั่นคงและความเป็นสิริมงคล การเดินทางไปเยือนวัดอินทขีลทำให้ผมรู้สึกใกล้ชิดกับเรื่องราวในอดีต เช่นเดียวกับที่พญามังรายเมื่อกว่า 600 ปีก่อนเห็นความสำคัญของสถานที่แห่งนี้ การได้เห็นวิหารที่ตั้งอยู่เหนือฐานเสาอินทขีลเดิม และพระอุ่นเมืองหรือหลวงพ่อขาว เป็นประสบการณ์ที่เสริมสร้างความเข้าใจในประวัติศาสตร์ท้องถิ่นได้เป็นอย่างดี ในมุมของผู้มาเยือน วัดนี้สงบและมีบรรยากาศที่ช่วยให้จิตใจนิ่ง รวมถึงมีการสืบทอดประเพณีการกราบไหว้บูชาที่สอดคล้องกับคำแนะนำของพญาลัวะซึ่งยังได้รับการยึดถือจนถึงปัจจุบัน นอกจากนี้ประสบการณ์ส่วนตัวที่ได้พูดคุยกับพระสงฆ์ในวัดยังช่วยให้เข้าใจถึงความพยายามในการฟื้นฟูวัดที่เคยร้างไปในอดีต รวมถึงการรักษาโบราณสถานและการสืบทอดวัฒนธรรมล้านนา จากการศึกษาประวัติการเปลี่ยนแปลงของวัดอินทขีลสะดือเมืองนี้ ผมจึงเห็นความเชื่อมโยงของสถานที่กับการกำเนิดและความเจริญรุ่งเรืองของเมืองเชียงใหม่ ทั้งยังเป็นเครื่องเตือนใจถึงความสำคัญของการรักษาและอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมเพื่อส่งต่อให้คนรุ่นหลัง ได้มีโอกาสเรียนรู้และเคารพในประวัติศาสตร์ที่เกิดขึ้นจริงในพื้นที่ของตนเองอย่างแท้จริง
🙏🙏🙏 ครับ❤️❤️