อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย(4)วัดตระพังเงิน
วัดตระพังเงิน เป็นโบราณสถานร้างในอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย ตำบลเมืองเก่า อำเภอเมืองสุโขทัย จังหวัดสุโขทัย ไม่ปรากฏหลักฐานชื่อวัดตระพังเงินในศิลาจารึก แต่พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อครั้งยังเป็นสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เรื่อง เที่ยวเมืองพระร่วง (พ.ศ. 2451) มีข้อความกล่าวถึงตระพังเงินไว้ว่า "ที่ริมวัดมหาธาตุทางด้านตะวันออก มีที่ดินว่างเปล่าอยู่แปลงหนึ่ง เป็นรูปสี่เหลี่ยมรีทางด้านเหนือกับด้านใต้ มีเนินดินและมีคูต่อไปประจบกับคูวัดมหาธาตุเป็นอันเดียวกัน ด้านตะวันตกที่ติดกับวัดมหาธาตุนั้น มีกำแพงแต่ไม่มีคู ด้านตะวันออกมีคู คูด้านเหนือและใต้นั้นยาวต่อไปจนจดคูด้านตะวันตก เข้าใจว่าน้ำในตระพังทองด้านตะวันออกกับตระพังเงินด้านตะวันตก จะมีทางไขให้เดินเข้าคูวัดกับที่แปลงต่อนั้นได้ตลอด กรมศิลปากรดำเนินการบูรณะและปรับปรุงภูมิทัศน์ เมื่อ พ.ศ. 2549
วัดตระพังเงินตั้งอยู่โดยรอบขอบสระน้ำหรือตระพังเงิน ประกอบด้วยเจดีย์ประธาน วิหาร และอุโบสถกลางน้ำ
เจดีย์ทรงดอกบัวตูมหรือเจดีย์พุ่มข้าวบิณฑ์เป็นประธาน วิหารอยู่ทางด้านหน้าหรือด้านทิศตะวันออกของเจดีย์ประธาน มีหลังคาทรงจั่ว คงเป็นวิหารโถง เจดีย์รายตั้งอยู่ทางทิศเหนือของเจ ดีย์ประธานและวิหาร มีช่องซุ้มประดิษฐานพระพุทธรูป หลังคาชั้นซ้อนสอบลดหลั่นขึ้นไป เรียกว่า เจดีย์ทรงวิมาน ด้านตะวันออกของเจดีย์และวิหารมีตระพัง ชื่อว่า ตระพังเงิน ตรงกลางสระมีเกาะและมีอุโบสถตั้งอยู่กลางเกาะ คงเป็นอาคารโถงเช่นเดียวกับวิหาร โดยสำหรับพระพุทธรูปประธานภายในวิหารเป็นพระพุทธรูปปูนปั้นปางมารวิชัย ศิลปะสุโขทัย#อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย #เมืองเก่าสุโขทัย #เที่ยวสุโขทัย
วัดตระพังเงินเป็นหนึ่งในโบราณสถานที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวในอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย เพราะตั้งอยู่ล้อมรอบด้วยสระน้ำขนาดใหญ่ที่เรียกว่าตระพังเงิน ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ที่หาได้ยากในโบราณสถานอื่น ๆ ที่ผมเคยไปเยี่ยมชม การได้ยืนริมสระน้ำและเห็นเจดีย์ดอกบัวตูมซึ่งเป็นเจดีย์ประธานของวัด ร่วมกับวิหารที่ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออก แสดงให้เห็นถึงความประณีตในสถาปัตยกรรมและความเชื่อมโยงระหว่างศาสนาและธรรมชาติในสมัยสุโขทัย นอกจากนี้ อุโบสถที่ตั้งอยู่กลางเกาะในสระน้ำก็สร้างความรู้สึกสงบร่มรื่นอย่างมาก เหมือนว่าเป็นพื้นที่สำหรับมนต์พิธีที่แยกตัวออกจากโลกภายนอก สิ่งที่ผมประทับใจคือพระพุทธรูปปูนปั้นปางมารวิชัยในวิหารที่สะท้อนศิลปะสุโขทัยแท้ๆ ซึ่งมีความงดงามและสง่างามอย่างยิ่ง แม้จะเป็นโบราณสถานร้าง แต่บรรยากาศรอบ ๆ ยังคงเต็มไปด้วยความศักดิ์สิทธิ์และความเป็นมายาวนานที่ย้อนกลับไปสมัยกรุงสุโขทัย กรมศิลปากรได้ดำเนินการบูรณะและปรับปรุงภูมิทัศน์ให้วัดตระพังเงินกลับมามีชีวิตชีวาอีกครั้งในปี 2549 ซึ่งช่วยให้ผู้มาเยือนได้สัมผัสกับความงดงามและเรียนรู้ประวัติศาสตร์ได้ดีขึ้นมาก สำหรับใครที่ชื่นชอบการเที่ยวชมโบราณสถาน ผมแนะนำให้เก็บวัดตระพังเงินเป็นหนึ่งในจุดหมาย เพราะที่นี่ไม่ใช่แค่เพียงการเดินชมโบราณสถานเท่านั้น แต่มันยังพาคุณย้อนเวลาไปสัมผัสกับความรุ่งโรจน์ของอาณาจักรสุโขทัย พร้อมกับบรรยากาศที่สงบร่มรื่นเหมาะแก่การพักผ่อนและถ่ายภาพเก็บความประทับใจไม่รู้ลืม
