Tại Minh Minh Đức, Tại Thân Dân, Tại Chỉ Ư Chí Thiện
☸️ Tu Hành Có Bốn Giai Ðoạn
Hãy coi ngày quy y là ngày sinh nhật.
Cuộc đời tu hành tính từ đó.
Một năm có bốn mùa: Xuân, hạ, thu, đông. Ðó là chuyện hiển nhiên, ai cũng biết. Nhưng quý-vị có biết chăng là đời người cũng phân thành bốn giai đoạn: Sanh, lão, bệnh, tử. Làm người, ai ai cũng chết, nên mình phải tính chuyện về sau mà lo tu Ðạo. Tu hành cũng có bốn giai đoạn, tức là: học, hành, thành, và liễu.
Con người từ lúc mới ra đời đến lúc hai mươi tuổi là khoảng thời gian học Ðạo. Trong thời kỳ này mình phải học hỏi, học Phật-pháp cho giỏi. Cũng giống như là trong sách Ðại-học có nói: "Tại minh minh đức." Nghĩa là làm chói ngời cái đức sáng suốt. Ðó là lúc mình huấn luyện đức tánh của mình ngày càng thêm trong sáng. Từ hai mươi mốt tuổi cho đến lúc bốn mươi là khoảng thời gian hành Ðạo. Ðây là lúc mình áp dụng cái sở học; đem chỗ học hỏi và sự hiểu biết khi trước của mình ra phổ độ chúng sanh, khuông phò thế tục. Như trong sách Ðại-học có viết: "Tại thân dân" nghĩa là làm đổi mới đời dân. Từ tuổi bốn mươi mốt cho đến tuổi sáu mươi gọi là thời gian thành Ðạo. Trong sách Ðại-học có ghi rằng: "Chỉ ư chí thiện" nghĩa là ngừng lại ở nơi tốt đẹp nhất. Khổng-tử giảng về "chí thiện" nhưng không được triệt để lắm, bởi vì chưa đạt tới cảnh giới Chân-không Niết-bàn, nên chưa phải là cứu cánh. Vì vậy ở giai đoạn chót, chúng ta cần phải "liễu Ðạo." Sau khi thành Ðạo rồi, mình trở về cảnh giới Niết-bàn. Nếu so sánh với ba cương lĩnh của Nho-giáo: "Minh-đức, thân-dân, chỉ ư chí-thiện" thì Phật lý tu hành viên dung hơn nhiều nữa.
Có người nói: "Từ lúc nhỏ tới lúc hai mươi tuổi tôi chưa tin Phật. Bây giờ, nói là học Ðạo thì thời gian đó đã qua rồi. Làm sao tôi còn học hỏi được? Phải chăng tôi không cần học?" Quý-vị phải hiểu, khi tôi nói tới bốn giai đoạn, đó chỉ là điều lý tưởng mà thôi, không phải là cố định, bất di bất dịch. Bởi thế mình có thể coi ngày quy y như là ngày sinh nhật vậy, rồi từ ngày đó tính đi mới kể là thời gian bắt đầu tu hành.
Lại có người nói: "Tôi đã quy y được bốn năm rồi mà sao chưa học được một chút Phật-pháp gì cả?" Kỳ thật quý-vị tuy đã quy y được bốn, năm năm, nhưng đối với Phật-giáo, chẳng qua quý-vị chỉ là một đứa trẻ bốn, năm tuổi mà thôi. Bởi thế quý-vị đừng lo sầu rằng mình không làm nên việc gì cả. Phật-pháp rất là thâm áo. Chỉ cần sau khi mình quy y, hai mươi năm nỗ lực học Ðạo, hai mươi năm nỗ lực hành Ðạo, thì chẳng lẽ mình không có ngày thành tựu sao?
Lại có một ông lão cảm khái thở dài mà than rằng: "Hiện nay tôi đã tám mươi tuổi rồi, e rằng không còn cơ hội để có được hai mươi năm rồi thêm hai mươi năm nữa để mà hạ thủ công phu." Ðúng vậy. "Thời gian giảm khứ mệnh quang vi," tức là ngày tháng trôi đi, mạng giảm dần. Ngày tháng thì không còn nhiều đâu, thật đó! Nếu mình đem thời gian làm rút lại mà tính, cứ hai tháng tu Ðạo, hai tháng hành Ðạo như vậy mà suy rộng thì chỉ cần mình chân tâm với quyết chí thì dù già cũng như kẻ thanh niên, tinh tấn dũng mãnh, từng bước, từng bước mà tu tập thì lo gì không có ngày thành đạt. Hãy nỗ lực!
📚 Trích: “Khai Thị” - Quyển 1
📚 Giảng ngày 15 tháng 6 năm 1958
🪷 Hoà Thượng Tuyên Hoá
🪷 A Di Đà Phật 🙏🙏🙏
#anquangdaisu #hoathuongtinhkhong #tinsaunguyenthiet #phatbodetamnhathuongchuyenniem #tamtuluongtinnguyenhanh
Tu hành là một hành trình dài và sâu sắc, không chỉ gói gọn trong khung thời gian tính theo năm tháng mà còn là quá trình trưởng thành từng bước một trong trí tuệ và tâm linh. Theo lời giảng của Hòa Thượng Tuyên Hoá, cuộc đời tu hành cũng được phân chia tương ứng với bốn giai đoạn: học, hành, thành và liễu. Đây chính là quá trình giúp ta chuyển hóa bản thân từ một người mới bắt đầu biết về Phật pháp thành một người có thể ứng dụng và sống theo lời dạy của Đức Phật một cách sâu sắc. Giai đoạn học Đạo từ lúc bắt đầu quy y cho đến khoảng tuổi 20 là lúc chúng ta tập trung nghe, hiểu và ghi nhớ những giáo lý căn bản, như câu "Tại minh minh đức" ý nói phải làm cho đức hạnh sáng tỏ rõ ràng trong tâm mình. Giai đoạn này đòi hỏi sự kiên nhẫn, ham học hỏi và tinh thần cầu tiến, bởi nền tảng tốt sẽ giúp cho việc tu hành sau này dễ dàng hơn. Khi bước vào tuổi từ 21 đến 40, giai đoạn hành Đạo bắt đầu. Lúc này ta không chỉ học mà còn phải vận dụng những điều đã biết vào việc thực hành, giúp ích cho bản thân và cộng đồng. "Tại thân dân" được nhắc đến như tiêu chí để đổi mới đời sống, để truyền trao và giúp đỡ mọi người cùng tiến bộ trên con đường đạo pháp. Trong trải nghiệm thực tế, chính sự thực hành này mới là thước đo giúp ta nhận ra mức độ thấu hiểu giáo pháp đến đâu. Giai đoạn thành Đạo (41-60 tuổi) là lúc người tu hành dần đạt được cảnh giới nơi mà những hành động và suy nghĩ được thuần túy hướng thiện, cụ thể hóa qua câu "Chỉ ư chí thiện" trong sách Đại học. Tuy nhiên, theo quan điểm Phật giáo sâu sắc hơn, đây vẫn chưa phải là đích cuối cùng mà còn cần đến "liễu Đạo" – sự giác ngộ trọn vẹn, giải thoát hoàn toàn khỏi sinh tử luân hồi. Trong cuộc sống tu hành của bản thân, nhiều người có thể gặp khó khăn khi thấy mình chưa tiến bộ nhanh như mong đợi. Hòa Thượng Tuyên Hoá khuyên rằng đừng vội nản lòng vì sự tu hành là một quá trình lâu dài, có thể tính bằng từng tháng, từng năm. Bất kể tuổi tác hay thời gian đã tu, nếu có quyết tâm chân chính và tinh thần không ngừng vươn lên, người tu hành vẫn sẽ gặt hái được quả ngọt. Bài học quan trọng từ đây là hãy coi ngày quy y như ngày sinh nhật, ngày bắt đầu cho hành trình mới của bản thân với Phật pháp. Dù ở bất kỳ giai đoạn nào trong đời, sự nỗ lực không ngừng sẽ luôn đem lại ánh sáng trí tuệ và bình an tâm hồn. Qua đó, chúng ta dần nhận ra rằng tu hành không phải là việc của riêng ai hay một giai đoạn cố định, mà là hành trình trải nghiệm và phát triển suốt đời.
