ถ้าเขื่อนภูมิพล "แตก" จะเป็นยังไง!!?
ตอนนี้สถานการณ์เขื่อนภูมิพลถือว่าน่าให้ความสนใจมากเลยทีเดียว เพราะล่าสุดเขื่อนมีปริมาณน้ำเกือบเต็มความจุถึง 99% ซึ่งเป็นระดับสูงสุดในรอบกว่า 14 ปี
เจ้าหน้าที่ก็เลยต้องค่อย ๆ ปรับการระบายน้ำเพิ่มขึ้นเป็นขั้น ๆ เพื่อป้องกันน้ำล้นอ่าง และก็มีการแจ้งเตือนให้ประชาชนปลายน้ำติดตามสถานการณ์ใกล้ชิดอีกด้วย
หากเกิดเหตุการณ์ไม่คาดฝันอย่าง "เขื่อนภูมิพลแตก" ขึ้นมาจริง ๆ จะมีผลกระทบอย่างไรบ้าง?
หากเกิดกรณีดังกล่าว น้ำจะทะลักเข้าสู่พื้นที่ลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาอย่างรวดเร็ว พื้นที่ที่มีความเสี่ยงสูงจะรวมถึงจังหวัดในแนวแม่น้ำอย่างตาก กำแพงเพชร นครสวรรค์ อยุธยา และกรุงเทพฯ ซึ่งอาจเผชิญกับน้ำท่วมฉับพลัน ส่งผลให้การจราจรติดขัด ไฟฟ้าอาจถูกตัดชั่วคราว อาหาร น้ำดื่ม และยารักษาโรคอาจขาดแคลนในช่วงแรก และโรงพยาบาลอาจต้องรับมือกับผู้ประสบภัยจำนวนมากในเวลาอันสั้น
จากหลักการทางวิทยาศาสตร์ การคำนวณความเสียหายอาจประเมินได้ว่า หากมีการแตกของเขื่อนขนาดใหญ่จริง ๆ ความเสียหายอาจมีมูลค่าหลายหมื่นล้านบาท ทั้งในด้านทรัพย์สิน โครงสร้างพื้นฐาน และเศรษฐกิจโดยรวม ผลกระทบอาจยาวนานเป็นปี เพราะต้องใช้เวลาในการฟ ื้นฟูพื้นที่และเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบนั่นเองครับ
มาตรการณ์ความปลอดภัยของเขื่อนเป็นยังไงในตอนนี้?
เขื่อนภูมิพลตอนนี้ ก็มีอายุการใช้งานมานานกว่า 56-57 ปีแล้ว ซึ่งเจ้าหน้าที่ก็มีการบำรุงรักษาเรื่อย ๆ ตามรอบอยู่แล้วโดยการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย หรือ กฟผ. ล่าสุดปี 2025 เขาก็มีช่วงงดให้เข้าดูงานโรงไฟฟ้าชั่วคราวเพื่อทำการซ่อมบำรุง ดังนั้นโครงสร้างเองก็ยังมีความแข็งแรงและได้รับการดูแลอย่างสม่ำเสมอครับ
ดังนั้น แม้โอกาสที่เขื่อนจะเกิดปัญหาจะมีน้อยมาก แต่การรู้วิธีรับมือและเตรียมความพร้อมไว้ล่วงหน้าจะช่วยให้ทุกคนปลอดภัยและลดความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นได้ครับ
แหล่งอ้างอิง
-https://www.youtube.com/live/S0tOhZ0_9pM?si=seEzMBzfvJIQ3vPu
-https://www.egat.co.th/home/bhumibol-dm-about?utm_source=chatgpt.com
ขอบคุณภาพจาก
https://share.google/JPg7TU8uC22D1H6s0
หลายคนเสิร์ช “เขื่อนภูมิพล” หรือ “เขื่อนภูมิพล มุมสูง” เพราะอยากเห็นภาพรวมของเขื่อนจริง ๆ ว่าขนาดใหญ่แค่ไหน และน้ำในอ่างตอนนี้ดู “เต็ม” ขนาดไหน จากประสบการณ์ส่วนตัว เวลาเห็นภาพมุมสูงจะทำให้เข้าใจสเกลทันทีว่าอ่างเก็บน้ำกว้างมาก มีแนวภูเขาล้อมรอบ และจุดตัวเขื่อนเป็นเหมือน “คอขวด” ที่คุมการไหลของน้ำลงลุ่มน้ำด้านล่าง สิ่งที่ควรรู้เวลาเห็นข่าว “น้ำใกล้เต็มความจุ” คือ ไม่ได้แปลว่าเขื่อนกำลังจะพังเสมอไป แต่หมายถึงผู้ดูแลต้องบริหารจัดการน้ำให้สมดุลระหว่าง 1) ความปลอดภัยของเขื่อน 2) การรองรับฝนที่อาจมาเพิ่ม 3) ผลกระทบกับพื้นที่ปลายน้ำ ดังนั้นการ “ระบายน้ำเป็นขั้น ๆ” จึงเป็นวิธีลดความเสี่ยงน้ำล้นอ่าง และช่วยให้ระดับน้ำปลายน้ำปรับตัวได้ ไม่กระชากจนเกิดปัญหาฉับพลัน ถ้าคุณเป็นคนชอบดูเขื่อนจากภาพมุมสูง แนะนำให้สังเกต 3 อย่างนี้เพื่ออ่านสถานการณ์ให้เป็น: 1) ระดับผิวน้ำเทียบกับขอบอ่าง/แนวภูเขา (มุมสูงจะเห็นพื้นที่น้ำกินเข้าใกล้ตลิ่งแค่ไหน) 2) สภาพเมฆฝน/สีของน้ำ (ช่วงฝนหนักมักเห็นน้ำขุ่นขึ้นจากตะกอน) 3) โซนชุมชนและถนนรอบอ่าง—จะช่วยให้เราเข้าใจว่าถ้ามีน้ำเพิ่มขึ้นเร็ว จุดไหนกระทบก่อน สำหรับคนปลายน้ำหรือคนที่กังวลเรื่อง “เหตุฉุกเฉิน” (แม้โอกาสเกิดจะน้อยมาก) ฉันมักเตรียมแบบไม่ตื่นตระหนก แต่พร้อมใช้งานจริง: - เซฟเบอร์ฉุกเฉินและช่องทางประกาศเตือนภัยของหน่วยงานรัฐ/ท้องถิ่นไว้ - เตรียมกระเป๋าฉุกเฉิน 24–72 ชม.: น้ำดื่ม ยา ไฟฉาย พาวเวอร์แบงก์ เอกสารสำคัญสำเนา - วางแผนเส้นทางหนีน้ำ 2 เส้นทาง (เผื่อเส้นหลักรถติด/น้ำตัด) - ถ้าอยู่พื้นที่ลุ่ม ให้ยกของจำเป็นขึ้นที่สูงก่อน และชาร์จอุปกรณ์สื่อสารให้เต็ม สุดท้าย ถ้าอยาก “เที่ยว/ถ่ายภาพมุมสูง” แนะนำเช็กประกาศการเข้าพื้นที่หรือช่วงซ่อมบำรุงก่อนเสมอ บางช่วงอาจงดเข้าบางจุดเพื่อความปลอดภัย แต่การได้เห็นเขื่อนภูมิพลในมุมสูงสักครั้งจะทำให้เข้าใจทั้งความยิ่งใหญ่ของโครงสร้าง และความสำคัญของการบริหารจัดการน้ำได้ชัดขึ้นจริง ๆ
ผมเชื่อว่ายังก็ไม่แตกเพราะเสด็จร9มีพระราชดำหริก่อสร้าง เขื่อนของพ่อหลวงเพื่อปวงชนชาวไทยไม่มีวันแตก พระบารมีแผ่ปกเกล้า สาทุๆๆๆ