ปั้นสดหน้าพญานาค(ปูนน้ำมัน)ตอนที่ ๓

ตอนที่ 3 ของงาน “ปั้นสดหน้าพญานาค (ปูนน้ำมัน)” ถ้าให้โฟกัสง่าย ๆ คือช่วงเก็บรายละเอียดให้ลายชัดและคุมทรงไม่ให้เพี้ยนค่ะ หลายคนทำปูนปั้นช่วงขึ้นรูปได้แล้ว แต่พอมาเก็บลายจริง ๆ เส้นจะฟู มุมไม่คม หรือพอปูนเริ่มเซ็ตแล้วแตกลาย ซึ่งแก้ได้ด้วยการจัดลำดับงานและคุมความชื้นให้ถูกจังหวะ 1) เช็กทรงใหญ่ก่อนค่อยเก็บลาย ก่อนลงรายละเอียด ให้ยืนถอยดู “สัดส่วนหน้า” ของพญานาคก่อน เช่น หน้าผาก-สันจมูก-แก้ม-คาง ต้องบาลานซ์กัน ถ้าทรงหลักยังเอียงหรือบวม เก็บลายไปเท่าไหร่ก็ต้องขูดทิ้งอยู่ดี ฉันจะใช้เกรียงเล็กปาดปรับระนาบให้เรียบ แล้วค่อยเริ่มทำสัน คิ้ว และขอบปากให้ชัด 2) เทคนิคทำเส้นให้คมแบบปูนปั้น เวลาจะทำลายไทยหรือเกล็ด ให้ “กดเส้นนำ” เบา ๆ ก่อน แล้วค่อยกดซ้ำให้ลึกขึ้นทีหลัง วิธีนี้ช่วยให้เส้นไม่แตกและไม่บาน โดยเฉพาะงานปูนตราพญานาคที่ต้องการความคม ถ้ากดลึกทีเดียวปูนจะปริและทำให้ขอบลายร่วน 3) คุมความแห้งของปูนน้ำมันให้พอดี จุดที่หลายคนพลาดคือปล่อยให้ผิวแห้งเกินไปแล้วค่อยมาเก็บลาย จะเกิดขุยและแตกลาย ฉันจะพรมน้ำแบบบาง ๆ (ไม่ให้แฉะ) แล้วใช้พู่กันชุบน้ำหมาด ๆ ลูบผิวก่อนเก็บเส้น เส้นจะเรียบและคมกว่า 4) วิธีแก้ปูนยุบ/รอยแตกร้าวระหว่างทำ ถ้าเจอรอยแตกเล็ก ๆ ให้ขูดร่องแตกออกเล็กน้อย แล้วเติมปูนใหม่กดอัดให้แน่น จากนั้นค่อยเก็บผิวด้วยพู่กันหมาด ๆ อย่าโปะทับบาง ๆ เพราะพอแห้งจะกลับมาแตกซ้ำ ส่วนปูนยุบมักเกิดจากชั้นปูนหนาเกินไป แนะนำเติมเป็นชั้นบาง ๆ หลายรอบ จะคุมทรงได้ดีกว่า 5) จุดที่ควรเน้นใน “หน้าพญานาค” ให้ดูมีพลัง งานจะดูเด่นขึ้นทันทีถ้าคม 3 จุดนี้: สันคิ้ว (ให้เป็นสันรับแสง), ร่องปาก/มุมปาก (ให้มีมิติ), และขอบกรอบหน้า (ทำเส้นขอบให้สะอาด) สามจุดนี้ทำให้ปูนปั้นหน้าพญานาคดูเป็นงานช่างจริง ไม่ดูนิ่มหรือเละ ถ้ากำลังทำปูนปั้นหรือปูนตราพญานาคอยู่ แนะนำให้ถ่ายรูปงานทุกระยะ (ไกล-กลาง-ใกล้) แล้วเทียบความสมมาตร จะช่วยจับจุดเพี้ยนได้เร็วมาก และทำให้ตอนเก็บรายละเอียดในตอนที่ 3 สนุกขึ้น เพราะเราแก้ถูกจุดตั้งแต่แรกค่ะ