ประเพณี ออกพรรษา แห่ประสาทผึ้งจังหวัดสกลนคร
ประเพณี ออกพรรษา แห่ประสาทผึ้งจังหวัดสกลนคร
ประเพณีการแห่ปราสาทผึ้ง ประเพณีของชาวอีสานสกลนคร ถือว่าการทำบุญด้วยการถวายต้นผึ้ง เป็นบุญกุศลสูงส่ง ดังนั้นในการถวายทานให้แก่ผู้ตายในงานแจกข้าว (งานทำบุญให้ผู้ตาย) เมื่อถวายภัตตาหารแก่พระสงฆ์แล้ว ก็ถวายหอผึ้งเพื่ออุทิศส่วนกุศลแก่ผู้วายชนม์ ต่อมา ประเพณีดังกล่าวได้มีกลุ่มคนจัดขึ้นมาอย่างใหญ่โตด้วยความศรัทธาในเทศกาลออกพรรษา พระพุทธเจ้าจะเสด็จลงมาจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ เพื่อมาโปรดเวนัยสัตว์ในโลกมนุษย์ให้พ้นทุกข์ด้วยประเพณีดังกล่าว กลุ่มชาวเมืองสกลนครที่มีคุ้มวัดต่าง ๆ จึงได้จัดทำหอผึ้ง หรือปราสาทผึ้ง ถวายที่วัดพระธาตุเชิงชุมเป็นประจำทุกปี ด้วยมีความเชื่อหลายประการ คือ
1) พุทธศาสนิกชนเชื่อกันว่า การทำบุญในวันออกพรรษา เป็นวันที่พระพุทธเจ้าเปิดโลกทั้งสามให้มองเห็นความเป็นอยู่ซึ่งกันและกัน และโดยพุทธานุภาพแห่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ชาวบ้านได้มองเห็นหอผึ้งที่ตนทำถวาย
2) วัดพระธาตุเชิงชุมเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ เป็นที่พระพุทธเจ้ามาประชุมรอยพระพุทธบาทถึง 4 พระองค์ และได้มีการสร้างพระธาตุเชิงชุมครอบรอบพระพุทธบาทนั้นไว้ การนำหอผึ้งมาถวายเป็นพุทธบูชารอยพระพุทธบาทย่อมเป็นสิริมงคลแก่ตนเอง
3) เป็นการทำบุญที่ญาติพี่น้องที่อยู่ห่างไกลได้มาพบกัน ได้มีโอกาสทำบุญร่วมกัน และร่วมประเพณีแข่งเรืออย่างสนุกสนาน
ประเพณีออกพรรษาแห่ประสาทผึ้งจังหวัดสกลนคร ถือเป็นหนึ่งในงานบุญที่สำคัญและมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวของชาวอีสาน โดยเฉพาะชาวสกลนคร ในช่วงเวลานี้ ครอบครัวและชุมชนจะได้กลับมารวมตัวกันเพื่อร่วมกันทำบุญและร่วมประสบการณ์ร่วมในประเพณีที่เต็มไปด้วยความศรัทธาและความหมายลึกซึ้ง การถวายต้นผึ้งหรือหอผึ้งนั้นไม่ใช่เพียงการทำบุญทั่วไป แต่ยังแฝงไปด้วยความเชื่อที่ว่าพระพุทธเจ้าจะเสด็จลงมาจากสวรรค์เพื่อโปรดสัตว์มนุษย์ให้พ้นทุกข์ และการถวายหอผึ้งถือเป็นการแสดงความกตัญญูและทำบุญอุทิศส่วนกุศลแก่ผู้ล่วงลับ วัดพระธาตุเชิงชุมซึ่งเป็นจุดศูนย์กลางของงานนี้ยังมีความสำคัญทางจิตใจลึกซึ้ง เพราะถือเป็นสถานที่ที่พระพุทธเจ้าประทับรอยพระบาทถึง 4 พระองค์ การนำหอผึ้งมาถวายจึงมีความหมายเป็นพิเศษ นอกจากนี้งานออกพรรษาที่สกลนครยังเป็นโอกาสดีที่ญาติพี่น้องจากที่ห่างไกลจะได้กลับมาพบปะกัน พร้อมร่วมกิจกรรมต่างๆ เช่น การแข่งเรือ ที่สร้างความสุขและความสนุกสนานไปพร้อม ๆ กับการสืบสานประเพณีเก่าแก่ สำหรับผู้ที่สนใจเข้าร่วมประเพณีนี้ ควรเตรียมตัวล่วงหน้าและทำความเข้าใจในความเป็นมาและความสำคัญของงาน เพื่อได้เก็บเกี่ยวความรู้สึกจากประสบการณ์ตรง ซึ่งจะทำให้งานออกพรรษาแห่ประสาทผึ้งที่สกลนครนั้นไม่ใช่เพียงแค่เทศกาล แต่เป็นช่วงเวลาที่เปี่ยมไปด้วยความหมายและความทรงจำที่ดีอย่างแท้จริง
