จิตรกรรมฝาผนังภายในอุโบสถวัดกันมาตุยาราม 
เขตสัมพันธวงศ์

ถ้าใครเสิร์ชหา “ภาพวาดฝาผนังดอกไม้” แล้วอยากดูของจริงในวัดย่านเมืองเก่า เราว่าวัดกันมาตุยาราม (เขตสัมพันธวงศ์) เป็นอีกที่ที่เดินดูเพลินมาก เพราะจิตรกรรมฝาผนังในอุโบสถไม่ได้มีแค่ฉากเรื่องเล่า แต่ยังมี “องค์ประกอบธรรมชาติ” ที่ช่วยให้ภาพดูละมุนและมีมิติ เช่น ลายดอกไม้ พุ่มไม้ ภูเขา ท้องฟ้า และสถาปัตยกรรมแบบวัดไทยแทรกอยู่เป็นระยะ ทำให้คนที่ชอบเก็บแรงบันดาลใจไปวาดรูป/ออกแบบลายก็ได้ไอเดียกลับไปแน่นอน สิ่งที่เราชอบคือการจัดวาง “ลายดอกไม้และพืชพรรณ” มักไม่ได้เด่นแบบเป็นช่อใหญ่ ๆ กลางภาพ แต่จะทำหน้าที่เป็นฉากข้างทาง (เหมือนเป็นธรรมชาติที่โอบล้อมวัดและผู้คน) เวลาดูใกล้ ๆ จะเห็นจังหวะพู่กันที่ไล่โทนสีให้เกิดแสงเงา พอถอยมาดูไกล ๆ ภาพจะกลมกลืนเป็นภูมิทัศน์เดียวกัน ใครกำลังหัดวาด แนะนำให้สังเกต 3 อย่าง: (1) โทนสีเขียว-น้ำตาลที่ทำให้ใบไม้ดูมีอายุ (2) เส้นกิ่งไม้ที่คดโค้ง ไม่ตรงทื่อ และ (3) การเว้นช่องว่างให้ “ลมหายใจของภาพ” ไม่แน่นจนเกินไป อีกจุดที่คนมักสะดุดตา (และเกี่ยวกับข้อความในภาพ) คือคติ “ยถาให้ผี สัพพีให้คน” ที่พาเราไปนึกถึงการอุทิศส่วนกุศลและบทสวด “ยถา วาริวหา...” ในงานทำบุญ ภาพบางช่วงมีเปรตผอมสูง คอยาว แขนขายาว โผล่อยู่ท่ามกลางธรรมชาติและอาคารวัด พอดูรวมกับฉากทิวทัศน์และลายดอกไม้แล้วมันยิ่งทำให้บรรยากาศในภาพมีเรื่องเล่าซ่อนอยู่ ไม่ได้เป็นแค่ภาพสวย ๆ แต่เป็น “ภาพสอนใจ” ว่าการให้ทานและอุทิศบุญมีความหมายอย่างไร ทริคเล็ก ๆ สำหรับคนอยากไปดูแล้วถ่ายรูปเก็บรายละเอียดลายดอกไม้: ลองถ่ายทั้งภาพรวม (เห็นฉากวัด-ภูเขา) แล้วค่อยซูมเก็บแพตเทิร์นดอกไม้/พุ่มไม้เป็นช็อตย่อย จะได้ทั้งความสวยแบบเล่าเรื่องและดีเทลไว้เป็นเรฟฯ อีกอย่างคือถ้าอยากได้สีใกล้เคียงของจริง เลือกยืนให้แสงตกเฉียง ๆ จะช่วยให้เห็นพื้นผิวสีและรอยพู่กันชัดขึ้น สุดท้าย ถ้าใครไปแล้วลองตั้งใจดู “ดอกไม้-ธรรมชาติ” รอบ ๆ ตัวละครในภาพ จะรู้สึกว่าศิลปินตั้งใจใช้ธรรมชาติเป็นฉากรองเพื่อพาเรามองไปยังใจความสำคัญของภาพ—ทั้งความงามของวัด ความเป็นอยู่ของผู้คน และคติเรื่องบุญกุศลที่สอดแทรกไว้แบบเนียน ๆ ค่ะ