เขมรยื่นทรัมป์ ให้โนเบลสาขาสันติภาพ โอ้ยงง!!

เวลาข่าวต่างประเทศกำลังเป็นกระแส (โดยเฉพาะข่าวสหรัฐฯ) เรามักเห็นคำว่า “รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐ” โผล่มาในพาดหัว แล้วหลายคน—including เราเอง—จะเริ่มงงว่าเขาคือใคร มีอำนาจแค่ไหน ทำไมบางข่าวถึงโยงชื่อคนนี้ไปเกี่ยวกับเหตุการณ์ใหญ่ ๆ หรือมีคนเอาไปปั่นเป็น “หลักฐาน” ต่าง ๆ ได้ง่ายมาก รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐ (U.S. Secretary of State) เป็นหัวหน้ากระทรวงการต่างประเทศของสหรัฐฯ หน้าที่หลักคือกำหนดและขับเคลื่อน “นโยบายต่างประเทศ” ดูแลความสัมพันธ์กับประเทศอื่น การเจรจาทางการทูต การออกแถลงการณ์ระดับรัฐ รวมถึงประสานงานกับสถานทูต/กงสุลสหรัฐฯ ทั่วโลก พูดง่าย ๆ คือเป็นคนที่คุมเกมการทูต และเป็นตัวแทนสำคัญในการสื่อสารท่าทีของรัฐบาลสหรัฐฯ ต่อโลก สิ่งที่หลายคนสับสนคือ รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐไม่ใช่ผู้นำสูงสุดเหมือนประธานาธิบดี ประธานาธิบดีเป็นผู้มีอำนาจฝ่ายบริหารสูงสุดและเป็นผู้ตัดสินใจเชิงนโยบายใหญ่ ๆ แต่รัฐมนตรีต่างประเทศเป็น “ผู้ดำเนินการ” และ “ผู้เจรจา” ในรายละเอียดที่เกี่ยวกับต่างประเทศ รวมถึงให้คำแนะนำด้านการทูตต่อประธานาธิบดี แล้วทำไมคำนี้ถึงเกี่ยวกับเฟกนิวส์ได้บ่อย? จากที่เราไถเจอหลายรอบ มักมีรูป/ข้อความที่อ้างว่า “ทางการสหรัฐฯ” หรือ “รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐ” รับรองเรื่องนั้นเรื่องนี้ เพื่อทำให้ข่าวดูน่าเชื่อถือ ทั้งที่จริงอาจเป็นภาพตัดต่อหรือข้อความที่ไม่มีที่มา คล้าย ๆ เคสข่าวลือแนว “ยื่นโนเบลสาขาสันติภาพ” หรือข้อความแนว “สานสัมพันธ์ทำไมตรี” ที่ถูกแชร์แบบไม่มีแหล่งอ้างอิงชัด ๆ จนคนหลงเชื่อ ทริคที่เราใช้เช็กก่อนแชร์ (ช่วยลดการโดนหลอกได้จริง): 1) ดูแหล่งต้นทาง: ถ้าอ้างรัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐ ให้ลองค้นคำสำคัญพร้อมคำว่า “State Department” หรือเข้าเว็บกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ โดยตรง แล้วดูว่ามีแถลงการณ์/ข่าวนั้นจริงไหม 2) เช็กวันที่และบริบท: ภาพเดียวกันอาจถูกเอามาใช้ซ้ำต่างเหตุการณ์ โดยเฉพาะภาพที่มีคำใหญ่ ๆ เช่น “นายกกัมพูชา”, “ยื่นโนเบลสาขาสันติภาพ” หรือข้อความชวนให้เชื่อว่ามีการรับรองระดับโลก 3) ระวังประโยคที่ชวนอารมณ์: ถ้าพาดหัวทำให้เราโกรธ/สะใจ/งงมาก ๆ ให้หยุดก่อนหนึ่งจังหวะ เพราะเฟกนิวส์มักตั้งใจให้เราแชร์ไว 4) เทียบหลายสำนัก: ข่าวการทูตจริง ๆ มักมีหลายสำนักรายงานตรงกัน และภาษาจะเป็นทางการ ไม่ใช่ภาษาชวนดราม่า สรุปคือ ถ้าเจอข่าวที่โยง “รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐ” แล้วรู้สึกแปลก ๆ ลองเช็กเพิ่มนิดเดียวจะช่วยกรองได้เยอะมาก อย่างน้อยเราเองก็แชร์มั่วลดลง และอ่านข่าวการเมืองต่างประเทศได้เข้าใจขึ้น ไม่ต้องงงทุกครั้งที่เห็นชื่อหน่วยงานใหญ่ ๆ โผล่มาในโพสต์ไวรัล