ตงจื้อ ( winter solstice ) เทศกาลแห่งความอบอุ่นของครอบครัว

หลายคนอาจได้ยินคำว่า “เทศกาลตงจื้อ (冬至)” แล้วสงสัยว่า ตงจื้อหัวคืออะไร หรือจริง ๆ ต้องไหว้อะไรบ้าง ในบ้านเราเขาจะถือว่า “ตงจื้อ” เป็นช่วงเวลาสำคัญปลายปี (ตามดาราศาสตร์จีน) เพราะเป็นวันที่ “กลางคืนยาวที่สุด” แล้วจากนั้นแสง/พลังใหม่ ๆ จะค่อย ๆ กลับมา เลยเป็นเหมือนสัญลักษณ์ของการเริ่มต้นใหม่และความอบอุ่นของครอบครัว สิ่งที่ขาดไม่ได้คือ “ขนมทังหยวน” (汤圆) บัวลอยจีนที่เป็นลูกกลม ๆ ทำจากแป้งข้าวเหนียว จะมีไส้หรือไม่มีก็ได้ จุดเด่นไม่ใช่แค่ความอร่อย แต่เป็น “ความหมาย” เลยค่ะ ความกลม = ความพร้อมหน้า ความกลมเกลียวในบ้าน บางบ้านจะพูดกันเล่น ๆ ว่า “กินทังหยวนแล้ว ครอบครัวจะกลมกลืน” เลยทำให้วันนี้เหมาะกับการนัดกินข้าวพร้อมกันมาก ๆ ถ้าถามว่า “ไหว้ตงจื้อ” ต้องเตรียมอะไร เราแนะนำให้ยึดแบบง่าย ๆ ที่ทำได้จริงก่อน - ทังหยวน: ทำเองหรือซื้อแบบแช่แข็งก็ได้ ต้มแล้วเสิร์ฟในน้ำขิงหรือน้ำหวานตามชอบ - ของไหว้พื้นฐาน: ผลไม้ น้ำชา/น้ำเปล่า แล้วแต่ธรรมเนียมบ้าน - ของมงคลโทนแดง: หลายบ้านจะหยิบของสีแดง/ชมพูมาตกแต่ง เพราะเชื่อว่าเรียกโชค (เห็นบ่อย ๆ คือกระดาษอักษร “福” ที่แปลว่าโชคดี) เรื่อง “ตงจื้อหัว” บางคนใช้เรียกวันตงจื้อหรือพิธีไหว้ตงจื้อของแต่ละบ้าน ซึ่งรายละเอียดอาจต่างกันตามเชื้อสายและจังหวัดเดิมของครอบครัว (แต้จิ๋ว ฮกเกี้ยน ไหหลำ ฯลฯ) ถ้าไม่แน่ใจ แนะนำถามผู้ใหญ่ในบ้านว่าให้ไหว้ช่วงไหน บางบ้านไหว้เช้า บางบ้านไหว้เย็น แล้วค่อยรวมญาติกินทังหยวนด้วยกัน อีกความเชื่อที่ได้ยินบ่อยคือ “ไหว้ตงจื้อแล้วอายุยืนขึ้นอีก 1 ปี” ฟีลเหมือนได้รับพรให้ผ่านฤดูหนาวอย่างปลอดภัย เราเลยชอบมองว่าวันนี้เป็นวันที่เหมาะกับการขอบคุณตัวเองและครอบครัวด้วย—ทำอะไรเล็ก ๆ อย่างต้มทังหยวนหนึ่งหม้อ จัดโต๊ะให้เรียบร้อย แล้วนั่งกินพร้อมหน้ากัน แค่นี้ก็ได้บรรยากาศตงจื้อแบบอบอุ่นมากแล้วค่ะ