หม้อเขียว aoi (青い)
"หม้อเขียว" เกิดจากคนโบราณมักเรียกสีฟ้า/สีน้ำเงินว่า "สีเขียว" หรือเกิดจากการรับรู้สีของคนรุ่นเก่าที่ต่างจากปัจจุบัน
หม้อเขียว ที่มา


+1
หม้อเขียว
หรือที่มักเรียกกันว่า หม้ออวย คือภาชนะเคลือบสีน้ำเงิน/ฟ้าที่นิยมใช้ในครัวไทยโบราณ ที่มาของชื่อ "หม้อเขียว" เกิดจากการที่คนเฒ่าคนแก่สมัยก่อนมักเรียกสีฟ้าหรือสีน้ำเงินเข้มว่า "สีเขียว" นิยมใช้บรรจุน้ำมันหมู ทำบุญที่วัด หรือหิ้วไปทำงาน ปัจจุบันเป็นของสะสมวินเทจที่มีเสน่ห์
รายละเอียดของหม้อเขียว (หม้ออวย):
ลักษณะ: เป็นหม้อโลหะเคลือบ (Enamel) ทรงกลม ปากกว้าง มีหูหิ้ว
ที่มาของสี: แม้คนโบราณเรียกสีเขียว แต่สีที่เห็นจริงมักเป็นสีน้ำเงินเข้ม (Blue) หรือสีฟ้าคราม
ประโยชน์การใช้งานในอดีต:
ใส่เครื่องปรุง/น้ำมัน: ใช้ใส่น้ำมันหมูตั้งใกล้เตาไฟในครัว
ใส่ของทำบุญ: คนไทลื้อนิยมใช้บรรจุอาหารทำบุญที่วัดตอนเช้า
ใส่อาหารพกพา: ใช้บรรจุอาหารรับประทานระหว่างวัน
การเปลี่ยนผ่าน: ปัจจุบันหม้อเขียวเริ่มหายไปจากครัวเรือนทั่วไป ถูกแ ทนที่ด้วยภาชนะพลาสติกหรือขวดน้ำมันสำเร็จรูป แต่กลายเป็นของสะสมสำหรับตกแต่งบ้านสไตล์คลาสสิก
ข้อสังเกต: ในภาษาญี่ปุ่นคำว่า aoi (青い) สามารถแปลได้ทั้งสีฟ้า/น้ำเงินและสีเขียว ซึ่งสอดคล้องกับการรับรู้เรื่องสีของคนไทยในอดีตที่มักใช้เรียกสีเคลือบชนิดนี้
หม้อเขียว หรือหม้ออวย เป็นสิ่งของที่สะท้อนจารีตและวิถีชีวิตของคนไทยในอดีตได้อย่างชัดเจน ในฐานะที่เคยเป็นภาชนะใกล้ตัวในครัวเรือน หม้อเคลือบสีนี้ไม่เพียงแต่มีความทนทานและใช้งานได้ดี แต่ยังมีความหมายทางวัฒนธรรมที่ลึกซึ้งเกี่ยวกับการรับรู้สีและภาษาที่เปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัย ในประสบการณ์ส่วนตัว หม้อเขียวมักเป็นของฝากจากญาติผู้ใหญ่ที่เล่าให้ฟังเสมอเกี่ยวกับวิธีใช้ภาชนะนี้ในชีวิตประจำวัน เช่น การใส่น้ำมันหมูซึ่งเป็นไขมันหลักในการประกอบอาหารแบบโบราณ หรือการใช้บรรจุอาหารทำบุญที่วัด ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความผูกพันในชุมชนและพิธีกรรมทางศาสนา การที่คนไทยรุ่นเก่าเรียกสีฟ้า/น้ำเงินว่า "สีเขียว" นั้น เป็นตัวอย่างของการรับรู้สีที่แตกต่างจากสมัยใหม่ และยังเชื่อมโยงกับภาษาญี่ปุ่นคำว่า aoi (青い) ที่หมายถึงสีฟ้าหรือสีเขียวก็ได้ ในยุคปัจจุบัน หม้อเขียวเริ่มลดบทบาทในครัวเรือนทั่วไปโดยถูกแทนที่ด้วยภาชนะพลาสติกหรือขวดน้ำมันที่สะดวกกว่า แต่ในแง่ของการสะสมและตกแต่งบ้าน หม้อเขียวกลายเป็นสัญลักษณ์ของความคลาสสิกและวินเทจที่มีเสน่ห์ คนรักของเก่าและนักสะสมมักชื่นชอบหม้อเขียวเพราะมองเห็นคุณค่าทางประวัติศาสตร์และความงามของเคลือบสีน้ำเงินเข้มนี้ สำหรับคนที่สนใจของสะสมหรือของโบราณ หม้อเขียวไม่เพียงแต่เป็นภาชนะใส่อาหารเท่านั้น แต่ยังเป็นบทเรียนที่สะท้อนความเปลี่ยนแปลงของสังคมไทยและความสัมพันธ์ระหว่างสี ภาษากับวัฒนธรรมในอดีต หากมีโอกาสลองหาและเก็บรักษาหม้อเขียวไว้ชม จะได้สัมผัสถึงกลิ่นอายและเรื่องเล่าของชีวิตคนไทยโบราณได้อย่างใกล้ชิด










