เบื้องหลังร้านตัดผมที่ใครหลายคนเข้าใจผิด
"ท้วกหล่าว" (Thuốc lào) คือ ยาสูบพื้นเมืองของประเทศเวียดนาม [1] มีประวัติศาสตร์ยาวนานหลายร้อยปี โดยเป็นพืชในตระกูลเดียวกับยาสูบทั่วไป (Nicotiana rustica) แต่มีความพิเศษและแตกต่างจากบุหรี่ปกติอย่างมากในด้านความแรงและวิธีสูบครับ [1]นี่คือสรุปข้อเท็จจริงของ "ท้วกหล่าว" ให้เข้าใจง่ายที่สุด:1. ความแรงระดับ "น็อก" (นิโคตินสูงมาก)ท้วกหล่าวขึ ้นชื่อเรื่อง ปริมาณสารนิโคตินที่เข้มข้นสูงมาก สูงกว่าใบยาสูบที่นำมาทำบุหรี่ซองทั่วไปหลายเท่าการสูบเพียงคำเดียว สามารถทำให้เกิดอาการหน้ามืด ตาลาย แขนขาอ่อนแรง ตัวลอย หรือหัวใจเต้นเร็วทันที ซึ่งคนเวียดนามจะเรียกว่าอาการ "สวาย" (Say thuốc lào) หรืออาการเมายาสูบนั่นเอง2. วิธีการสูบ (ใช้อุปกรณ์คล้ายบ้อง)ชาวเวียดนามจะไม่นำมามวนสูบเหมือนบุหรี่ แต่จะสูบผ่านอุปกรณ์เฉพาะที่เรียกว่า "เดี่ยวเซ่ย" (Điếu cày) มีลักษณะเป็น:กระบอกบ้องยาว ๆ ทำจากไม้ไผ่ ไม้เนื้อแข็ง หรือพลาสติกด้านในจะใส่น้ำไว้ตรงก้นบ้องเพื่อกรองควันวิธีสูบคือใส่ยาเส้นฝอย ๆ ตรงเบ้า จุดไฟ แล้วสูบผ่านน้ำในบ้อง ทำให้เกิดเสียงดัง “ปุ๊ดๆๆๆ” คล้ายการสูบกัญชา จนทำให้คนต่างชาติเข้าใจผิดบ่อย ๆ3. เป็นวิถีชีวิตดั้งเดิม ไม่ใช่สิ่งผิดกฎหมายถูกกฎหมาย 100%: ท ้วกหล่าวเป็นสินค้าเกษตรกรรมพื้นบ้าน ไม่ใช่ยาเสพติด และไม่มีส่วนผสมของกัญชาหรือสารเสพติดผิดกฎหมายใด ๆหาซื้อง่าย: มีวางขายทั่วไปตามร้านขายของชำ ริมทางเท้า และร้านกาแฟโบราณ [1]วัฒนธรรมต้อนรับแขก: ในสมัยก่อน (และในแถบชนบทปัจจุบัน) บ้องท้วกหล่าวจะถูกวางไว้หน้าร้านค้าหรือชานบ้าน เพื่อให้แขกไปใครมาสามารถหยิบสูบได้ฟรีพร้อมกับการดื่มชาเขียวร้อน
จากประสบการณ์ส่วนตัวที่เคยไปเยือนเวียดนาม ผมพบว่า "ท้วกหล่าว" นั้นเป็นมากกว่าการสูบยาสูบทั่วไป เพราะเป็นสัญลักษณ์ของการต้อนรับและความเป็นมิตรในวิถีชีวิตชนบท ที่นั่นร้านตัดผมหรือร้านค้าดั้งเดิมมักจะมีบ้องเดี่ยวเซ่ยตั้งอยู่หน้าร้านเพื่อให้แขกที่มาเยือนได้ร่วมสูบและพูดคุยกันอย่างเป็นกันเอง ท้วกหล่าวมีความแตกต่างชัดเจนจากบุหรี่ทั่วไป ทั้งในแง่ของปริมาณนิโคตินที่สูงมากและวิธีสูบที่ใช้บ้องกรองน้ำแทนที่จะมวนสูบเหมือนปกติ ทำให้เกิดเสียงปุ๊ดๆ ขณะสูบ ควันที่ผ่านน้ำก่อนถึงปากจึงมีความเย็นและราบรื่นมากขึ้น แต่ก็ยังแรงพอที่จะทำให้รู้สึกมึนได้ทันทีสำหรับผู้ที่ไม่ชิน ผมได้ลองสัมผัสบรรยากาศนี้ในร้านตัดผมเล็กๆ แห่งหนึ่งในชนบทเวียดนาม วันที่ไปเขากล่าวต้อนรับอย่างอบอุ่นด้วยการชวนสูบท้วกหล่าวและดื่มชาร้อนไปพร้อมกัน ถึงแม้ว่าชาวต่างชาติหลายคนจะเข้าใจผิดคิดว่าการสูบนี้เกี่ยวข้องกับยาเสพติดหรือกัญชา แต่จริงๆ แล้วเป็นวัฒนธรรมและประเพณีดั้งเดิมที่ไม่ผิดกฎหมาย ความน่าสนใจอีกอย่างหนึ่งคือ ร้านตัดผมในเวียดนามที่ผมได้เข้าไปดูเป็นเหมือนศูนย์กลางชุมชนเล็ก ๆ ที่ผู้คนมาแลกเปลี่ยนเรื่องราวชีวิตกัน ผ่านการสูบท้วกหล่าวร่วมกัน ทำให้ผมรู้สึกได้ถึงความสัมพันธ์ที่ลึกซึ้งและอบอุ่นอย่างไม่รู้ตัว เหมือนกับว่า "ร้านตัดผม" ไม่ใช่แค่สถานที่ทำผมแต่เป็นพื้นที่สังคมที่มีการแบ่งปันวัฒนธรรมและมิตรภาพ ถ้าใครสนใจวัฒนธรรมนี้ ผมแนะนำให้ลองศึกษาข้อมูลเบื้องต้นและถ้ามีโอกาสได้ไปเวียดนาม ลองแวะเยี่ยมเยียนร้านตัดผมแบบพื้นบ้าน เห็นภาพบ้อง "ท้วกหล่าว" ตั้งเด่นหน้าร้าน แล้วลองสัมผัสบรรยากาศแบบนี้ด้วยตัวเอง รับรองว่าจะได้ประสบการณ์ใหม่ที่ทั้งแปลกและน่าประทับใจอย่างแน่นอน