ช่วงนี้ฉันฝึก “กราฟการเคลื่อนที่แนวตรง” แบบจริงจัง เพราะข้อสอบชอบออกกราฟ v–t แล้วถามทั้ง “ระยะทาง” และ “ตำแหน่งที่เจอกัน/รับไม้คทา” ซึ่งถ้าอ่านกราฟไม่เป็นคือหลงทางทันที เลยสรุปวิธีคิดที่ใช้ทำโจทย์ชุดนี้ให้แบบจับมือทำค่ะ 1) อ่านกราฟ v–t ให้เป็นก่อน - แกนตั้งคือความเร็ว v (m/s) แกนนอนคือเวลา t (s) - ระยะทาง/การกระจัดในช่วงเวลาใดๆ = “พื้นที่ใต้กราฟ v–t” (หน่วยจะออกมาเป็นเมตร) - ความเร่ง a = ความชันของกราฟ v–t (ถ้ากราฟเป็นเส้นตรงเอียงขึ้น แปลว่าความเร่งคงที่) 2) โจทย์วิ่งผลัด 4x100 + เขตส่งไม้คทา (20 m) + อนุญาตออกตัวล่วงหน้า (10 m) แนวคิดที่ฉันใช้คือ “เทียบระยะทางที่ผู้ส่งและผู้รับวิ่งได้ ณ เวลาเดียวกัน” เพราะจะรับไม้คทาได้ต้องอยู่ตำแหน่งเดียวกันในเวลาเดียวกัน - หา sผู้ส่ง(t) = พื้นที่ใต้กราฟ v–t ของผู้ส่งตั้งแต่เริ่มนับเวลา - หา sผู้รับ(t) = พื้นที่ใต้กราฟ v–t ของผู้รับตั้งแต่เริ่มนับเวลา - ตั้งสมการตำแหน่ง: ตำแหน่งเริ่มต้นของแต่ละคน + s(t) ต้องเท่ากันตอนรับไม้คทา ทริกสำคัญ: ในโจทย์แบบเขตรับส่ง ให้กำหนด “จุดอ้างอิง” ก่อน เช่น จุดเริ่มเขตรับส่งเป็น 0 เมตร แล้วเช็กให้ตำแหน่งที่รับไม้คทาอยู่ในช่วง 0 ถึง 20 เมตร - ถ้าคำตอบออกมาติดลบ = รับก่อนเข้าเขต (ผิดกติกา) - ถ้าเกิน 20 = รับเลยเขต (ผิดกติกา) - ถ้าอยู่ระหว่าง 0–20 = ถูกกติกา และอย่าลืมเงื่อนไข “ผู้รับถอยได้ 10 m” หมายถึงจุดเริ่มของผู้รับอาจอยู่ก่อนจุดเริ่มเขต 10 m แต่ “ห้ามรับ” ในช่วงถอยนั้น 3) โจทย์หาพื้นที่ใต้กราฟ/ความเร่ง (เช่นเริ่ม v0 = 20 m/s แล้วถามระยะทางใน 4 s) ฉันจะแบ่งเป็น 2 วิธีที่เลือกใช้ตามรูปกราฟ - วิธีพื้นที่: ถ้ากราฟเป็นเส้นตรง/ขั้นบันได ให้แตกเป็นสี่เหลี่ยม + สามเหลี่ยม แล้วบวกพื้นที่ - วิธีสูตร: ถ้าความเร่งคงที่ ใช้ s = v0 t + 1/2 a t^2 (แต่ต้องรู้ a จากความชันกราฟ) ข้อควรระวังที่เจอบ่อย - หลายคนเผลอเอา “ค่า v ที่เวลา t” ไปคูณ t ตรงๆ ทั้งที่กราฟไม่คงที่ ต้องใช้ “พื้นที่ใต้กราฟ” เท่านั้น - ถ้ามีช่วง v เป็นศูนย์ หรือมีการชะลอ (ความชันลบ) พื้นที่ยังนับเหมือนเดิม แต่ถ้า v ติดลบจะกลายเป็นการกระจัดติดลบ (ต้องดูโจทย์ถามระยะทางหรือการกระจัด) ถ้าใครกำลังฝึกชุดนี้ แนะนำทำเป็นขั้นตอน: (1) อ่านค่าบนกราฟให้ครบ (2) เขียน s(t) เป็นพื้นที่ (3) ตั้งเงื่อนไขเขตรับส่ง 0–20 m แล้วค่อยเลือกช้อยส์ จะลดพลาดได้เยอะมาก