Trong quá trình tìm hiểu về thiền tông và giáo lý đức Phật, tôi nhận thấy rằng không chỉ việc học giáo lý quan trọng mà còn là sự thấu hiểu và trải nghiệm trong quá trình tu tập. Thiền tông không đơn thuần là học thuộc lòng các bài giáo lý, mà sự thật là một hành trình tìm về nội tâm, dừng lại và buông bỏ "cái tôi" để đạt được trạng thái an lạc và giác ngộ. Tôi từng nghĩ rằng chỉ cần nắm vững kiến thức giáo lý sẽ giúp mình tránh được sai lầm và biết phân biệt chánh tà. Tuy nhiên, qua quá trình thực hành thiền, tôi nhận ra một điều quan trọng hơn là sự nhận thức về chính mình và thế giới xung quanh, từ đó mới phân biệt được rõ ràng giữa thiện và ác. Câu hỏi về sự tồn tại của trái đất, con người từ đâu đến và mục đích của đời sống dường như không chỉ là những điều học thuộc mà là những vấn đề cần được thực nghiệm trong đời sống hằng ngày qua thiền định và chiêm nghiệm. Theo thiền Thanh của Nhất tự Thiền, việc "buông", "dừng", "thôi", "dứt" là cốt lõi giúp ta thoát khỏi vòng sinh tử. Tôi nhận thấy dừng lại việc chạy đua, tham vọng vật chất bươn chải mỗi ngày giúp tâm mình thực sự được bình yên. Bỏ đi cái ngã vốn là nguyên nhân dẫn đến khổ đau và luân hồi, việc này vừa khó vừa cần sự kiên trì trong tâm thức. Có thể nói cuộc sống hiện đại dễ làm con người quên mất bản chất sâu sắc của giáo lý đức Phật, khiến nhiều người chỉ học mà không thể thực hành đúng nghĩa. Ngoài ra, tôi cũng nhận thấy rõ sự khác biệt giữa tu sĩ và cư sĩ trong Phật giáo. Tu sĩ phải hoàn thành tiêu chuẩn khắt khe về kiến thức và đạo đức, nhằm thực hiện trọn vẹn con đường tu tập. Còn cư sĩ có thể ứng dụng giáo lý Phật trong cuộc sống hàng ngày mà không quá ràng buộc bởi hình thức. Chính vì vậy, dù là người hành thiền hay người học giáo lý, điều quan trọng nhất vẫn là thực hành và sống với tâm an lạc, chánh trực. Từ kinh nghiệm của cá nhân, tôi khuyên những ai muốn tìm hiểu sâu về thiền tông và giáo lý Đức Phật nên thử nghiệm thiền trong cuộc sống thay vì chỉ học kiến thức trên giấy. Thiền giúp ta đối diện với chính bản thân một cách thật sự và tìm được sự tự do khỏi mọi loạn động tâm trí. Đó chính là tinh hoa mà giáo lý đức Phật truyền dạy: sự tỉnh thức và yêu thương trong từng phút giây hiện tại.