จากประสบการณ์ในการให้คำปรึกษาด้านกฎหมายครอบครัว พบว่าหลายคนยังไม่เข้าใจถึงความสำคัญและผลตามกฎหมายกรณีไม่จ่ายค่าเลี้ยงดูบุตร ซึ่งตามมาตรา 1564 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บิดามารดามีหน้าที่ "จำต้อง" เลี้ยงดูบุตรและให้การศึกษาอย่างต่อเนื่องจนกว่าจะบรรลุนิติภาวะ ซึ่งเป็นหน้าที่ที่ไม่สามารถละเลยได้เลยแม้ในสถานการณ์ที่มีความขัดแย้งในครอบครัวก็ตาม หากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่จ่ายค่าเลี้ยงดู บุตรอีกฝ่ายสามารถดำเนินการทางกฎหมายตามมาตรา 1598/38 ได้โดยการฟ้องร้องต่อศาลเพื่อเรียกค่าอุปการะเลี้ยงดู ทั้งค่าเลี้ยงดูย้อนหลังและในอนาคต โดยศาลจะมีคำพิพากษาที่ชัดเจนและบังคับใช้ได้จริง ซึ่งหากยังไม่ชำระค่าเลี้ยงดูหลังจากคำพิพากษา ฝ่ายที่ได้รับสิทธิเรียกร้องค่าเลี้ยงดูสามารถใช้มาตรการบังคับคดี เช่น อายัดเงินเดือน ยึดทรัพย์สิน รวมถึงการอายัดบัญชีธนาคาร เพื่อให้ได้เงินส่วนนี้มาเป็นค่าเลี้ยงดูบุตร นอกจากนี้ หากผู้ที่ต้องจ่ายค่าเลี้ยงดูมีพฤติกรรมหลีกเลี่ยง เช่น โอนถ่ายทรัพย์สินให้ผู้อื่นเพื่อหนีหนี้ค่าเลี้ยงดู หลังมีคำสั่งศาลแล้ว จะเข้าข่ายความผิดฐานโกงเจ้าหนี้ ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 350 ซึ่งมีโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 40,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ซึ่งหลายกรณี ผู้เสียหายสามารถร้องเรียนดำเนินคดีอาญาได้จริง และในกรณีที่ผู้ปกครองไม่ส่งเสียเลี้ยงดูบุตรอย่างจงใจและร้ายแรง อาจถูกฟ้องร้องขอให้ศาลเพิกถอนอำนาจปกครองตามมาตรา 1582 ทำให้สูญเสียสิทธิในการดูแลบุตร ซึ่งจะเป็นผลกระทบที่รุนแรงต่อสิทธิ์และหน้าที่ของผู้ปกครอง จากการแชร์ประสบการณ์ของผู้ที่เคยผ่านกระบวนการนี้ พบว่า การที่ฝ่ายผู้ได้รับค่าเลี้ยงดูรู้สิทธิและกระบวนการทางกฎหมายอย่างถูกต้องและทันเวลา คือกุญแจสำคัญในการเรียกร้องสิทธิได้อย่างมีประสิทธิภาพ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6065/2559 เป็นกรณีตัวอย่างที่ช่วยยืนยันสิทธิและย้ำเตือนถึงความซีเรียสของกฎหมายในเรื่องการจ่ายค่าเลี้ยงดู และเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้ผู้ได้รับผลกระทบเข้าใจถึงศักยภาพในการต่อสู้ทางกฎหมายได้มากขึ้น จึงอยากแนะนำให้ผู้ที่เกี่ยวข้องหากพบปัญหาไม่จ่ายค่าเลี้ยงดูบุตร หรือต้องการข้อมูลเพิ่มเติม ควรปรึกษาทนายความหรือผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมาย เพื่อให้ได้รับคำแนะนำที่ถูกต้องและเหมาะสมกับกรณีของตนเอง