เช็คลักษณะคนที่มักตกเป็น"เหยื่อ" คุณเข้าข่ายหรือไม่?
ในอาชญวิทยา การศึกษาเกี่ยวกับเหยื่ออาชญากรรมเรียกว่า วิทยาเหยื่อวิทยา ซึ่งอธิบายลักษณะ ปัจจัย และสาเหตุที่ทำให้บุคคลกลายเป็นเหยื่อได้ โดยสรุปหลักสำคัญดังนี้
1. แนวคิดพื้นฐาน: คนที่จะเป็นเหยื่อ ไม่ใช่ผู้กระทำผิด
หลักการสำคัญที่สุดคือ อาชญากรรมเกิดจากการกระทำของผู้กระทำผิด ไม่ใช่ความผิดของเหยื่อ ปัจจัยต่ างๆ เป็นเพียงสิ่งที่เพิ่มความเสี่ยงเท่านั้น ไม่ใช่สาเหตุที่ทำให้เกิดอาชญากรรม
2. ปัจจัยที่ทำให้บุคคลมีโอกาสเป็นเหยื่อสูง
🚩ปัจจัยส่วนบุคคล-
- อายุ: เด็ก ผู้สูงอายุ และวัยรุ่น มักเสี่ยงสูงกว่า เนื่องจากขาดความระมัดระวัง หรืออ่อนแอทางร่างกาย/จิตใจ
- เพศ: ผู้หญิงมักเสี่ยงต่ออาชญากรรมทางเพศ ความรุนแรงในครอบครัว ส่วนผู้ชายเสี่ยงต่ออาชญากรรมรุนแรง การทำร้ายร่างกาย
- สภาพร่างกาย/จิตใจ: ผู้ที่มีความบกพร่อง ทุพพลภาพ หรือสภาพจิตอ่อนแอ ป้องกันตนเองได้น้อยกว่า
- พฤติกรรม: การอยู่ในที่เปลี่ยวเพียงลำพัง การแสดงความมั่งคั่งชัดเจน การดื่มสุรา/เสพสารเสพติด ขาดความระมัดระวัง เพิ่มความเสี่ยง
🚩ปัจจัยสังคมและสิ่งแวดล้อม-
- สภาพแวดล้อม: ที่อยู่อาศัยในพื้นที่อาชญากรรมสูง แสงสว่างน้อย ไม่มีคนพลุ กพล่าน
- สถานะทางเศรษฐกิจ: ผู้มีรายได้น้อยเสี่ยงต่ออาชญากรรมทรัพย์สิน/ความรุนแรง ส่วนผู้มีรายได้สูงเสี่ยงต่อการลักพาตัว ขโมยทรัพย์สินมีค่า
🚩ความสัมพันธ์ -
- คนที่อยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีความขัดแย้ง ความรุนแรงในครอบครัว หรือกลุ่มเพื่อนที่ไม่ดี เสี่ยงสูง
- ปัจจัยความสัมพันธ์ระหว่างเหยื่อกับผู้กระทำ- หลายครั้งเหยื่อรู้จักผู้กระทำผิด (คนรู้จัก คนในครอบครัว เพื่อน) มากกว่าคนแปลกหน้า ความใกล้ชิดทำให้เกิดโอกาสกระทำผิดได้ง่ายขึ้น
3. ทฤษฎีสำคัญที่อธิบาย
- ทฤษฎีความสัมพันธ์ระหว่างเหยื่อกับผู้กระทำ: อาชญากรรมเกิดจากการปะทะกันระหว่างผู้กระทำที่มีเจตนา เหยื่อที่มีโอกาส และสภาพแวดล้อมที่เอื้ออำนวย
- ทฤษฎีการเป็นเหยื่อซ้ำ: คนที่เคยเป็นเหยื่อมีโอกาสเป็นเหยื่ออีกสูงกว่าคนทั่ วไป เนื่องจากปัจจัยเดิมยังคงอยู่ หรือขาดการป้องกันตนเอง
4. ข้อสรุป
ไม่มีลักษณะเฉพาะที่ทำให้ใครเป็นเหยื่อแน่นอน แต่การเข้าใจปัจจัยเหล่านี้ช่วยให้เราปรับพฤติกรรม ปรับสภาพแวดล้อม เพื่อลดความเสี่ยงในการเป็นเหยื่ออาชญากรรมได้










