จากประสบการณ์ส่วนตัวที่เคยเผชิญกับการถูกทำร้ายจิตใจอย่างต่อเนื่อง ผมพบว่ากลไกป้องกันตัวเองที่จิตใจสร้างขึ้นนั้นช่วยให้รอดพ้นจากความเจ็บปวดในช่วงแรก แต่มันก็มีผลกระทบระยะยาวที่เราไม่ควรมองข้าม การเปลี่ยนจากคนที่อ่อนโยนเป็นเย็นชา หรือการสร้างกำแพงใจขึ้นมานั้น อาจทำให้เราปิดกั้นความสัมพันธ์ที่ดีและเกิดความเหงาลึกๆ ในใจ แม้ว่าจะดูเหมือนเข้มแข็งก็ตาม สิ่งที่น่ากังวลมากก็คือการสูญเสียตัวตนที่แท้จริง เพราะเมื่อความเจ็บปวดถูกสะสมเรื่อยๆ มันจะค่อยๆ ทำลายนิสัยที่เคยร่าเริงและทัศนคติเชิงบวกไปจนหมด เราเองก็อาจไม่จำตัวเองในเวอร์ชันที่มีความสุขนั้นได้อีกต่อไป ในช่วงใดช่วงหนึ่ง ผมเคยแสร้งทำเป็นเข้มแข็งด้วยเสียงหัวเราะและรอยยิ้มที่ไม่ใช่ความสุขจริงๆ เพื่อไม่ให้คนรอบข้างสงสัยหรือเป็นห่วง แต่ในที่สุดมันก็ทำให้ความเจ็บปวดถูกเก็บไว้ในใจลึกขึ้น และทำให้การฟื้นฟูตัวเองยากขึ้น ดังนั้น การให้ความสำคัญกับการรักษาใจผ่านการพูดคุยหรือหาแนวทางช่วยเหลืออย่างเหมาะสมจึงเป็นสิ่งจำเป็น เพื่อไม่ให้เราเสียคนที่แท้จริงไปและสามารถก้าวผ่านความเจ็บปวดเหล่านั้นด้วยความเข้มแข็งอย่างแท้จริงในอนาคต