Smoke / Retest / Regression ต่างกันยังไง
ครั้งแรกที่ผมเห็นคำว่า regression ในงาน QA
ภาพแรกในหัวคือสมการถดถอย
เพราะผมเรียนเศรษฐศาสตร์มา แล้วคำนี้มันอยู่ในวิชาที่เรียน
ผมถ่ายลงกลุ่มเพื่อน แล้วก็มีคนทักมาว่า
"งานนี้ต้องใช้อันนั้นด้วยเหรอ" 🫠
คนละเรื่องกันเลยครับ
.
🐱 3 คำที่ได้ยินทุกวัน แต่ไม่มีใครอธิบาย
Smoke / Retest / Regression
ตอนเข้ามาใหม่ๆ ผมพยักหน้ารับไว้ก่อน
แล้วค่อยไปเปิดหาทีหลังว่าตกลงมันคืออะไร
วันนี้เลยขอสรุปให้ในโพสต์เดียว
ของสำคัญคือ 3 คำนี้ไม่ได้แบ่งด้วยความยาก
แต่แบ่งด้วยจังหวะที่ทำ
.
🐱 Smoke — ตอนของเพิ่งมาถึงมือ
พอ dev ส่งงานมาให้ทดสอบ ผมจะยังไม่ลงลึกทันที
ผมจะกดเล่นดูไวๆ ก่อนว่าตอนนี้พร้อมให้เทสละเอียดหรือยัง
มีอะไรติดอยู่ไหม เช่นเปิดหน้านั้นไม่ได้ กดปุ่มไม่ทำงาน
ที่ผมทำ smoke ไม่มี test case นะครับ
กดเล่นล้วนๆ เพื่อดูว่าคุ้มจะเทสต่อไหม
ถ้าลองกดเล่นแล้วติดตั้งแต่ตรงนี้ ก็ส่งกลับไปก่อน
ไม่ต้องเสียเวลาไล่เทสทั้งชุด
.
🐱 Retest — ตอนบั๊กใบเดิมบอกว่าแก้แล้ว
พอ dev แจ้งว่าแก้เสร็จ ผมจะกลับไปที่ใบ defect ใบนั้น
แล้วกดตาม step ที่ผมเขียนไว้ตอนเจอบั๊กเป๊ะๆ
ถ้าผลออกมาตรงตาม requirement ก็ปิดใบนั้นได้เลย
แต่ถ้ายังเจออยู่ ผมจะหมุนการ์ดกลับไปหา dev
พร้อมแปะไว้ในคอมเมนต์ว่า retest แล้วยัง fail อยู่นะ
ตรงนี้สำคัญครับ อย่าปิดใบเพราะเกรงใจ
และอย่าทักส่วนตัวอย่างเดียวโดยไม่เขียนลงใบ
เพราะคนอื่นในทีมจะไม่เห็นว่าเกิดอะไรขึ้น
.
🐱 Regression — ตอนก่อนขึ้นใช้งานจริง
อันนี้คือรอบทดสอบครั้งสุดท้ายก่อนเอาขึ้น production
หัวใจของมันคือการเช็คว่า **ของที่ไม่ได้แก้ ยังใช้ได้เหมือนเดิมไหม**
เพราะของที่แก้ เทสไปแล้วตอน UAT
แต่ที่ผมทำจริง ผมไม่ได้เทสแค่ของที่ไม่ได้แก้นะครับ
ผมเอาทั้ง flow ที่แก้และ flow ที่ไม่ได้แก้ มาเทสรวมกันอีกรอบ
เพราะรอบนี้คือรอบสุดท้ายแล้ว ถ้าปล่อยผ่านไป คนต่อไปที่เจอคือลูกค้า
ชุดที่เอามาเทส QA เป็นคนเลือกเองครับ
หลักๆ คือพวก core function ที่ทีมมองว่าไม่น่ากระทบกับของใหม่
ที่ผมทำงานใช้เวลาประมาณ 5 วัน แบ่งกันทำทั้งทีม
ส่วนจำนวนเคสผมไม่ขอฟันธง เพราะเคยเจอทั้งที่เยอะมากและน้อยมาก
วิธีเทสจะเป็น flow ยาวๆ เหมือนตอน UAT
.
🐱 แล้วมันจับอะไรได้จริงไหม
จับได้ครับ แต่ผมเจอไม่บ่อย
รอบที่จำได้คือตอนเทสทีละส่วน ทุกอย่างปกติดีหมด
พอรวมโค้ดเสร็จแล้วเข้ารอบ regression
ปรากฏว่า onboard ลูกค้าไม่สำเร็จ ค้างอยู่หน้าเดิม
ทั้งที่ตรงนั้นไม่ใช่ของที่แก้ในรอบนั้นด้วยซ้ำ
โชคดีที่มีรอบ regression เลยจับได้ก่อน
แก้เสร็จก็เทสซ้ำอีกรอบจน pass แ ล้วค่อยขึ้น production 🔖
ถ้าไม่มีรอบนี้ ลูกค้าจะเป็นคนเจอแทนเรา
.
มีศัพท์คำไหนที่คุณเคยเข้าใจผิดแบบผมบ้างไหม คอมเมนต์บอกได้เลยครับ
หรือติดตรงไหนอยู่ ทักมาถามได้ ไม่ต้องเกรงใจ 🐱
การเข้าใจความแตกต่างระหว่าง Smoke, Retest และ Regression testing เป็นเรื่องสำคัญสำหรับผู้ที่ทำงานในสายงาน QA (Quality Assurance) โดยเฉพาะมือใหม่ที่เพิ่งเริ่มต้น ผมเองก็เคยสับสนและคิดว่าคำว่า Regression อาจจะเกี่ยวกับสมการทางสถิติเหมือนกัน ในประสบการณ์จริง การทดสอบ Smoke จะทำขึ้นในช่วงที่เพิ่งได้รับซอฟต์แวร์จากทีมพัฒนา (Dev) เพื่อเช็คความพร้อมขั้นพื้นฐาน เช่น การเปิดหน้าเว็บได้หรือไม่ ปุ่มต่างๆ กดแล้วทำงานปกติหรือเปล่า เป็นการกดเล่นอย่างง่ายๆ ไม่มี Test Case เฉพาะ เพื่อให้มั่นใจก่อนจะใช้เวลาทดสอบแบบละเอียดต่อไป สำหรับ Retest คือการกลับไปทดสอบบั๊กเก่าที่รายงานไว้ในระบบ defect หลังจากที่ Dev แจ้งว่าบั๊กนั้นได้รับการแก้ไขแล้ว QA จะทำการทดสอบตามขั้นตอนที่เคยรายงานไว้เพื่อยืนยันว่าปัญหาหมดสิ้นจริง เหมือนการตรวจสอบซ้ำว่าการแก้ไขสำเร็จหรือไม่ ซึ่งต้องระวังไม่ปิดใบบั๊กเพราะเกรงใจ และต้องเขียนคอมเมนต์บอกสถานะให้ทีมงานคนอื่นๆ ได้รับรู้ ส่วน Regression testing คือขั้นตอนทดสอบรอบสุดท้ายก่อนปล่อยงานขึ้น production มีจุดประสงค์เพื่อทดสอบว่า ฟังก์ชันอื่นๆ ที่ไม่ได้แก้ไขยังทำงานได้ปกติไม่มีผลกระทบจากการแก้ไขล่าสุด QA มักจะเลือกชุดทดสอบที่ครอบคลุม core function ของระบบและทดสอบเป็น flow ยาวๆ เช่นเดียวกับระหว่าง User Acceptance Testing (UAT) โดยใช้เวลาหลายวันและทีมช่วยกันทำ เพื่อป้องกันไม่ให้บั๊กที่ซ่อนอยู่ผ่านไปจนถึงลูกค้า จากประสบการณ์ตรง เคยเจอกรณีที่เทสต์แยกส่วนต่างๆ พบว่าปกติทุกส่วน แต่เมื่อรวมโค้ดแล้วรอบ Regression พบว่ามีปัญหาเกิดขึ้นจริง เช่น ลูกค้าไม่สามารถ onboard ได้ แม้ว่าส่วนที่เสียหายจะไม่ใช่ที่เพิ่งแก้ไข แต่ว่าปัญหานี้ถูกจับได้ในรอบ Regression และแก้ไขจนผ่านก่อนขึ้นงานจริง ซึ่งถ้าไม่มีรอบนี้ ลูกค้าคือผู้ที่จะเจอปัญหาแทน การแบ่งประเภทของ Smoke, Retest, และ Regression ไม่ใช่เรื่องความยากง่าย แต่คือการวางจังหวะและเป้าหมายของแต่ละขั้นตอน โดยทีมงาน QA และ Dev ควรสื่อสารกันให้ชัดเจนในแต่ละรอบทดสอบเพื่อให้การส่งมอบซอฟต์แวร์มีคุณภาพสูงสุด หากใครที่ยังมึนงงกับศัพท์เฉพาะเหล่านี้ การอ่านและสัมผัสประสบการณ์จริงจะช่วยให้เกิดความเข้าใจมากขึ้น และอย่าลังเลที่จะถามหรือแลกเปลี่ยนความรู้ในกลุ่มงาน เพื่อพัฒนาศักยภาพตนเองอย่างต่อเนื่อง
