มรดก พินัยกรรม ปลอม อำนาจฟ้อง
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4337/2565
โจทก์และจําเลยที่ 3 เป็นทายาทโดยธรรมมีสิทธิรับมรดกของ จ. จําเลยที่ 1 ถึงที่ 3 ร่วมกันปลอมพินัยกรรมของ จ. ขึ้นทั้งฉบับว่า จ. ยกที่ดินพร้อมบ้านให้แก่จําเลยที่ 3 แต่เพียงผู้เดียว นอกจาก จ. ซึ่งเป็นผู้ที่ได้รับความเสียหายโดยตรงจากการทำปลอมพินัยกรรมจะเป็นผู้เสียหายในความผิดฐานปลอมพินัยกรรมอันเป็นเอกสารสิทธิตาม ป.อ. มาตรา 265 แล้ว โจทก์ในฐานะทายาทโดยธรรมของ จ. ก็ถือเป็นผู้เสียหายอีกคนหนึ่งด้วย เพราะหากพินัยกรรมปลอมถูกยกขึ้นกล่าวอ้างว่าเป็นพินัยกรรมที่สมบูรณ์ใช้บังคับได้ โจทก์ซึ่งเป็นแต่เพียงทายาทโดยธรรมมิใช่ทายาทตามพินัยกรรม ย่อมไม่มีสิทธิได้รับมรดกของ จ. ในส่วนที่เป็นที่ดินพร้อมบ้านซึ่งกำหนดไว้ในพินัยกรรมตามสิทธิที่ควรจะได้ในฐานะที่เป็นทายาทโดยธรรม ถือได้ว่าการกระทำความผิดของจําเลยที่ 1 ถึงที่ 3 กระทบต่อส่วนได้เสียของโจทก์ในการรับมรดกของ จ. อันเป็นเหตุให้โจทก์ได้รับความเสียหาย ต้องด้วยบทนิยามคําว่า "ผู้เสียหาย" ตาม ป.วิ.อ. มาตรา 2 (4)
ในคดีนี้ สิ่งที่น่าสนใจคือสิทธิและอำนาจในการฟ้องร้องของทายาทโดยธรรมในกรณีที่พบว่ามีการปลอมแปลงพินัยกรรมเกิดขึ้น ทายาทโดยธรรมไม่ได้เป็นผู้ที่ได้รับสิทธิ์ตามพินัยกรรมปลอมแต่อย่างใด ดังนั้นเมื่อพินัยกรรมดังกล่าวถูกปลอมขึ้นและอ้างสิทธิ์แทนที่ทายาทโดยธรรมจะได้รับมรดก ทายาทโดยธรรมจึงถือว่าได้รับผลกระทบโดยตรงจากการปลอมพินัยกรรมนี้ จากประสบการณ์ส่วนตัว การเข้าใจสิทธิ์ของทายาทโดยธรรมและความสำคัญของการตรวจสอบพินัยกรรมจึงเป็นสิ่งจำเป็นอย่างมาก เพราะบางครั้งการปลอมพินัยกรรมสามารถทำให้ทายาทที่ควรจะได้รับมรดกถูกปฏิเสธสิทธิ์อย่างไม่เป็นธรรม การรู้ไว้ว่าตนเองเป็น "ผู้เสียหาย" ตามบทนิยามในกฎหมาย จึงช่วยให้สามารถดำเนินการฟ้องร้องเพื่อปกป้องสิทธิ์ของตนเองได้อย่างถูกต้อง อีกทั้งในคดีนี้ การใช้มาตรา 265 แห่งประมวลกฎหมายอาญาที่เกี่ยวกับการปลอมแปลงเอกสารสิทธิ์เป็นกรณีศึกษาที่สำคัญ ทำให้เราเห็นขั้นตอนและวิธีการปกป้องความถูกต้องในกระบวนการยุติธรรม และทนายซึ่งเชี่ยวชาญในเรื่องนี้จะช่วยให้คำแนะนำที่เหมาะสมกับแต่ละกรณี ไม่ว่าจะเป็นการรวบรวมหลักฐานหรือการยื่นฟ้อง สำหรับผู้ที่กำลังเผชิญปัญหาคล้ายคลึง ควรรู้จักตรวจสอบเอกสารสำคัญอย่างละเอียด และไม่ลังเลที่จะขอคำปรึกษาจากทนายความที่เชี่ยวชาญ เพื่อป้องกันการเสียสิทธิ์ที่อาจเกิดขึ้นจากการปลอมพินัยกรรมหรือปัญหาอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับมรดก