คำพิพากษาฎีกาที่ 485/2567
สิทธิในการฟ้องคดีอาญาฐานฉ้อโกงระงับไปเพราะคดีขาดอายุความ เนื่องจากผู้เสียหายนำคดีมาฟ้องหลังจากที่ทราบเรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิดเกินกว่า 3 เดือนแล้ว
คำพิพากษาฎีกาที่ 485/2567
โจทก์ฟ้องกล่าวหาว่าจำเลยทั้งสองกับพวกร่วมกันฉ้อโกงโจทก์โดยการหลอกลวงแสดงข้อความอันเป็นเท็จให้โจทก์โอนเงิน 1,000,000 บาทให้จำเลยที่ 1 โดยโอนเข้าบัญชีธนาคารของจำเลยที่ 2 เป็นค วามผิดตาม ป.อ. มาตรา 341 อันเป็นความผิดอันยอมความได้ ซึ่ง ป.อ. มาตรา 96 บัญญัติว่า "…ในกรณีความผิดอันยอมความได้ ถ้าผู้เสียหายมิได้ร้องทุกข์ภายในสามเดือน นับแต่วันที่รู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด เป็นอันขาดอายุความ" คดีนี้โจทก์ในฐานะผู้เสียหายมิได้ร้องทุกข์ โจทก์จึงมีหน้าที่ต้องนำสืบให้ได้ความว่าการที่โจทก์นำคดีมาฟ้องเองนี้เป็นการฟ้องภายในอายุความดังกล่าว แม้จะเป็นชั้นไต่สวนมูลฟ้องโจทก์ก็มีหน้าที่นำสืบให้ได้ความเช่นนั้น คดีนี้โจทก์นำคดีมาฟ้องเมื่อวันที่ 4 กันยายน 2565 หลังจากวันเกิดเหตุคือวันที่ 21 สิงหาคม 2563 นานกว่า 2 ปี โดยโจทก์อ้างว่าเพิ่งรู้เรื่องความผิดเมื่อวันที่ 26 สิงหาคม 2565 แต่คดีกลับได้ความว่า หลังจากวันที่ 21 กันยายน 2563 อันเป็นวันครบกำหนดที่จะต้องชำระเงินที่จำเลยที่ 1 อ้างว่าจะนำไปใช้ประกันตัว ร. พวกของจำเลยทั้งสองคืน โจทก์ได้พูดคุยติดต่อทวงถามจำเลยที่ 1 มาโดยตลอด แต่จำเลยที่ 1 บ่ายเบี่ยงเรื่อยมาจนกระทั่งวันที่ 16 พฤษภาคม 2565 เมื่อโจทก์ทวงถามเงินจาก ร. โดยตรงผ่านแอปพลิเคชั่น WHATSAPP ร. แจ้งว่าไม่สามารถคืนเงินเพราะบัญชีถูกระงับ โดย ร. ไม่เคยนำหลักฐานเกี่ยวกับการถูกระงับบัญชีมาให้โจทก์ดู พฤติการณ์ถือว่าโจทก์รู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิดอย่างช้าที่สุดตั้งแต่วันที่ 16 พฤษภาคม 2565 แล้ว เพราะเป็นวันที่โจทก์ทราบแน่ชัดแล้วว่าฝ่ายผู้กระทำความผิดปฏิเสธไม่ประสงค์จะคืนเงินให้โจทก์ ส่วนวันที่ 26 สิงหาคม 2565 ที่โจทก์ส่งข้อความสอบถามถึงหลักฐานที่ ร. ถูกดำเนินคดี และหลักฐานการรับเงินแต่ ร. ไม่ตอบแต่กลับตอบคำถามเรื่องอื่นนั้นเป็นการประสงค์จะแสวงหาพยานหลักฐานเพื่อใช้ยันจำเลยที่ 1 มากกว่าจะฟังว่าโจทก์เพิ่งรู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด เมื่อนับแต่วันที่ 16 พฤษภาคม 2565 ถึงวันที่โจทก์นำคดีมาฟ้องจึงเกินกว่าสามเดือน ดังนั้น ไม่ว่าการกระทำของจำเลยทั้งสองกับพวกจะเป็นความผิดตามที่โจทก์ฟ้องหรือไม่ ก็ไม่อาจลงโทษจำเลยทั้งสองได้เพราะคดีขาดอายุความตาม ป.อ. มาตรา 96 สิทธินำคดีอาญามาฟ้องย่อมระงับตาม ป.วิ.อ. มาตรา 39 (6) ประกอบ พ.ร.บ.จัดตั้งศาลแขวงและวิธีพิจารณาความอาญาในศาลแขวง พ.ศ. 2499 มาตรา 4
จากกรณีพิพากษาฎีกา 485/2567 นี้ ผมได้เรียนรู้ว่าการฟ้องคดีอาญาฐานฉ้อโกงนั้น ต้องทำภายในระยะเวลาที่กฎหมายกำหนดเพื่อไม่ให้เสียสิทธิ การที่ฝ่ายโจทก์ฟ้องคดีล่าช้ากว่า 3 เดือนหลังทราบความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด จึงทำให้สิทธิในการฟ้องคดีถูกระงับตามมาตรา 96 แห่งประมวลกฎหมายอาญา ในชีวิตจริง การติดตามและเก็บหลักฐานตั้งแต่แรกเป็นเรื่องสำคัญมากสำหรับผู้เสียหาย โดยเฉพาะกรณีที่เกี่ยวกับการโอนเงินผ่านบัญชีธนาคารหรือแอปพลิเคชันต่างๆ เพราะหลักฐานเหล่านี้จะช่วยยืนยันข้อเท็จจริงในชั้นพิจารณาคดี การติดต่อสอบถามและขอข้อมูลเพิ่มเติมจากคู่กรณี อย่างเช่นการถามผ่านช่องทางแอปพลิเคชัน WHATSAPP อาจช่วยเร่งให้ฝ่ายถูกฟ้องเปิดเผยหลักฐานได้เร็วขึ้น นอกจากนี้ การเข้าใจสิทธิและหน้าที่ของผู้เสียหายรวมถึงกำหนดระยะเวลาของอายุความ จึงเป็นข้อเท็จจริงที่จำเป็นต้องรับรู้ เพราะการรอคอยนานเกินเวลากำหนดทำให้ผู้เสียหายสูญเสียโอกาสในการเรียกร้องสิทธิของตนเองได้อย่างน่าเสียดาย ผู้เขียนอยากแนะนำให้ผู้ประสบปัญหาคดีฉ้อโกงติดตามตรวจสอบและดำเนินการโดยเร็วที่สุด เพื่อรักษาสิทธิของตน และควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายหรือนักกฎหมายเพื่อให้ได้รับคำแนะนำที่ถูกต้องและเหมาะสมต่อสถานการณ์ อย่างที่คุณทนายแคทได้แสดงความเห็นไว้ในบทความนี้
