30 ก.ค.69
‘ญี่ปุ่น’ จ่อลดภาษีบริโภค ’อาหาร-เครื่องดื่ม‘ ลงจาก 8% เหลือเพียง 1% นาน 2 ปี ช่วยประชาชน สู้ค่าครองชีพ พร้อมจ่ายเงินเยียวยาผู้มีรายได้น้อยถึงปานกลางด้วย
สำนักข่าวต่างประเทศรายงานว่า ญี่ปุ่นเตรียมลดอัตราภาษีการบริโภค (Consumption Tax) สำหรับหมวดอาหารและเครื่องดื่ม ลงเหลือเพียง 1% จาก 8% เป็นเวลา 2 ปี เริ่มตั้งแต่เดือนเมษายนปีหน้า เพื่อช่วยเหลือประชาชน รับมือปัญหาค่าครองชีพ และราคาสินค้าที่พุ่งสูงขึ้น
นอกจากการลดภาษีแล้ว รายงานระบุว่า รัฐบาลญี่ปุ่นยังจะจ่ายเงินเยียวยาให้กับผู้มีรายได้น้อยถึงปานกลาง เพื่อบรรเทาภาระค่าครองชีพด้วย
นายกรัฐมนตรีซานาเอะ ทาคาอิจิ ได้แจ้งเรื่องนี้ระหว่างการประชุมผู้บริหารพรรคเสรีประชาธิปไตย (LDP) พร้อมกับสั่งการให้เจ้าหน้าที่ระดับสูงเร่งดำเนินการเตรียมการ โดยตั้งเป้าให้คณะรัฐมนตรีให้ความเห็นชอบแผนดังกล่าวในช่วงต้นเดือนหน้า และจะผลักดันให้ผ่านความเห็นชอบจากรัฐสภาในช่วงสมัยประชุมวิสามัญที่จะมีขึ้นในช่วงฤดูใบไม้ร่วงนี้
อย่างไรก็ตาม การลดภาษีครั้งนี้ สร้างความกังวลต่อเสถียรภาพทางการคลังของญี่ปุ่น ซึ่งเป็นประเทศที่มีขนาดเศรษฐกิจใหญ่เป็นอันดับ 4 ของโลก เนื่องจากมาตรการนี้ จะทำให้รายได้ภาษีที่ต้องนำไปใช้ในระบบประกันสังคมหายไปประมาณ 10 ล้านล้านเยน (2 ล้านล้านบาท) และยังไม่เป็นที่แน่ชัดว่า รัฐบาลนำรายได้จากแหล่งใดมาทดแทนส่วนที่ขาดหายไปนี้
ทั้งนี้ พรรค LDP ภายใต้การนำของทาคาอิชิ ได้รับชัยชนะอย่างถล่มทลายในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ด้วยการให้คำมั่นสัญญาว่า จะลดภาษีการบริโภคสำหรับอาหารและเครื่องดื่มลงเหลือ 0% เป็นเวลา 2 ปี แต่ในเวลาต่อมา รัฐบาลตัดสินใจปรับอัตราเป็น 1% แทน เนื่องจากพบว่า การปรับเปลี่ยนระบบเครื่องเก็บเงิน (Cash Register) ของผู้ประกอบการร้านค้าเพื่อให้รองรับอัตราภาษี 0% นั้น ต้องใช้เวลานานเกินไป
ดังนั้นเพื่อให้เป็นไปตามสัญญาที่ให้ไว้กับประชาชน รัฐบาลจึงจะใช้วิธีจ่ายเงินเยียวยาแก่ครัวเรือนที่มีรายได้น้อยถึงปานกลางรวมปีละ 6 แสนล้านเยน ซึ่งเป็นจำนวนที่เทียบเท่ากับรายได้ที่จัดเก็บได้จากภาษี 1% ของหมวดอาหารและเครื่องดื่ม
แม้ว่านายกฯ ทาคาอิชิ จะให้คำมั่นว่าจะปรับอัตราภาษีกลับมาเท่าเดิมหลังจากผ่านไป 2 ปี แต่การปรับภาษีขึ้นในอนาคตอาจเป็นความเสี่ยงทางการเมืองอย่างมาก เนื่องจากญี่ปุ่นจะมีการเลือกตั้งวุฒิสภาในช่วงฤดูร้อนปี 2571
จากประสบการณ์ในการติดตามนโยบายเศรษฐกิจของญี่ปุ่น การลดภาษีบริโภคหมวดอาหารและเครื่องดื่มลงจาก 8% เหลือเพียง 1% ถือเป็นมาตรการที่น่าสนใจมาก เพราะไม่เพียงแต่จะช่วยลดภาระค่าครองชีพให้กับประชาชนทั่วไป แต่ยังเป็นการส่งสัญญาณให้ผู้ประกอบการภาคอาหารและเครื่องดื่ม สามารถคาดหวังความมั่นคงในตลาดภายในประเทศได้มากขึ้นด้วย แม้จะมีเสียงกังวลว่า รายได้ภาษีที่หายไปจะส่งผลกระทบต่อเสถียรภาพทางการคลังของญี่ปุ่น เนื่องจากญี่ปุ่นเป็นประเทศที่มีฐานเศรษฐกิจใหญ่อันดับ 4 ของโลก แต่แนวทางใช้เงินเยียวยาผู้มีรายได้น้อยถึงปานกลาง เพื่อชดเชยส่วนต่างนี้ เป็นวิธีที่ค่อนข้างสร้างสรรค์เพราะเน้นช่วยกลุ่มคนที่ได้รับผลกระทบโดยตรง นอกจากนี้ การลดภาษียังช่วยกระตุ้นกำลังซื้อภายในประเทศ ทำให้ตลาดอาหารและเครื่องดื่มมีการเคลื่อนไหวอย่างต่อเนื่อง จากมุมมองของผู้บริโภคในประเทศอื่นๆ ที่เคยมีประสบการณ์กับนโยบายลดภาษีลักษณะนี้ พบว่าการปรับลดภาษีจะช่วยให้ค่าครองชีพไม่พุ่งสูงเกินควบคุม โดยเฉพาะในหมวดจำเป็นอย่างอาหารและเครื่องดื่ม ส่งผลให้รายได้ครัวเรือนโดยรวมมีความยืดหยุ่นมากขึ้นต่อภาวะเงินเฟ้อ นอกจากนี้ยังมีผลดีต่อสุขภาพประชาชน เพราะทำให้ประชาชนสามารถเลือกซื้ออาหารที่มีคุณภาพและมีความหลากหลายได้มากขึ้น อย่างไรก็ตาม การที่รัฐบาลญี่ปุ่นต้องเลื่อนจากภาษี 0% มาเป็น 1% เกิดจากความท้าทายในการปรับระบบเครื่องเก็บเงินของร้านค้า ซึ่งเป็นเรื่องที่เห็นได้ชัดถึงความซับซ้อนในการดำเนินนโยบายลดภาษี ที่ต้องประสานงานกับภาคธุรกิจอย่างรัดกุม เพื่อให้การเปลี่ยนผ่านนี้เป็นไปอย่างราบรื่นที่สุด ในภาพรวม นโยบายลดภาษีการบริโภคของญี่ปุ่นครั้งนี้สะท้อนความพยายามของรัฐบาลในการรักษาความเป็นอยู่ของประชาชน และเป็นบทเรียนสำคัญสำหรับหลายประเทศที่กำลังเผชิญกับปัญหาค่าครองชีพสูง โดยเฉพาะกลุ่มผู้มีรายได้น้อยและปานกลาง การติดตามผลลัพธ์ของมาตรการนี้ในระยะ 2 ปีข้างหน้าจะช่วยให้เราเข้าใจมากขึ้นว่าการลดภาษีสามารถเป็นเครื่องมือทางเศรษฐกิจที่มีประสิทธิภาพหรือไม่ และยังเปิดมุมมองใหม่ๆ สำหรับการจัดการนโยบายสาธารณะในอนาคต
