จากประสบการณ์ที่ได้เลี้ยงสุนัขมาเป็นเวลานาน ผมพบว่าการมีตัวช่วยที่ดีในการฝึกวินัยให้สุนัขนั้นสำคัญมาก แต่ตัวช่วยเหล่านี้จะให้ผลดีได้ก็ต่อเมื่อเจ้าของมีวินัยและความสม่ำเสมอในการดูแลและฝึกฝนเขาด้วย ตลอดเวลาที่ผ่านมาผมใช้วิธีตั้งกติกาชัดเจนและปฏิบัติอย่างเคร่งครัด เช่น การกำหนดเวลาทานอาหาร การออกกำลังกาย และฝึกคำสั่งพื้นฐานต่างๆ อย่างไรก็ตาม การฝึกวินัยไม่ได้หมายถึงการใช้เครื่องมือหรือเทคนิคเพียงอย่างเดียว แต่เป็นเรื่องของความรัก ความอดทน และความเข้าใจในนิสัยของสุนัขแต่ละตัวด้วย เช่น บางตัวอาจต้องใช้เวลานานกว่าที่จะเข้าใจคำสั่ง หรืออาจต้องมีการปรับวิธีการฝึกตามพฤติกรรมของพวกเขา สิ่งที่สำคัญที่สุดคือเจ้าของต้องไม่ล้มเลิกกลางคัน เพราะการฝึกวินัยเป็นกระบวนการระยะยาวที่ต้องใช้ความต่อเนื่อง หากเจ้าของมีวินัยและใส่ใจอย่างแท้จริง ตัวช่วยดีๆ ที่นำมาใช้ก็จะเป็นแรงสนับสนุนสำคัญในการทำให้น้องหมาปรับพฤติกรรมได้อย่างยั่งยืน