What kind of mole = cancer? ‼️
เวลาเห็นไฝที่ “ดูแปลกไป” หลายคนจะเริ่มเครียด (เราเองก็เคย) เลยอยากแชร์วิธีเช็กให้เป็นระบบ + อาการร่วมที่ควรระวัง เผื่อช่วยให้ตัดสินใจได้ว่าแค่ไฝทั่วไป หรือควรไปหาหมอผิวหนัง 1) เช็กไฝด้วยหลัก ABCDE (จำง่ายและใช้ได้จริง) A — Asymmetry: ไฝไม่สมมาตร ครึ่งซ้าย-ขวาไม่เหมือนกัน B — Border: ขอบไฝไม่เรียบ หยัก เบลอ เป็นแฉกๆ C — Colour: สีไม่สม่ำเสมอ มีหลายสีในเม็ดเดียว เช่น น้ำตาลเข้ม-อ่อนปนกัน มีดำ แดง ชมพู หรือเทาๆ D — Diameter: ขนาดใหญ่ขึ้น โดยเฉพาะมากกว่า ~6 มม. (ประมาณยางลบดินสอ) หรือ “ใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ” E — Evolving: เปลี่ยนแปลงต่อเนื่อง เช่น สีเปลี่ยน ขนาดเพิ่ม นูนขึ้น รูปร่างเปลี่ยน หรือคัน/เจ็บมากขึ้น 2) สัญญาณอันตรายที่ไม่ควรมองข้าม - ไฝเลือดออกเอง มีแผลเรื้อรัง ไม่หายใน 2–3 สัปดาห์ - ไฝคัน แสบ เจ็บ หรืออักเสบซ้ำๆ - มีสะเก็ด/แตก/เป็นแผลบนไฝ - ไฝที่ “เพิ่งเกิดใหม่” ตอนโต โดยเฉพาะถ้าโตไว - ไฝที่ต่างจากเม็ดอื่นชัดเจน (บางคนเรียกว่า ugly duckling sign: เม็ดที่ดูแปลกแยก) 3) วิธีติดตามแบบ UGC ที่เราทำแล้วช่วยมาก - ถ่ายรูปไฝระยะใกล้ในแสงเดิมๆ เดือนละครั้ง (วางไม้บรรทัด/เหรียญไว้เทียบขนาด) - จดตำแหน่งไว้เลยว่าอยู่ตรงไหนของหน้า/ลำตัว เพราะบางเม็ดหายากมาก - ถ้าไฝอยู่จุดเสียดสี (สายเสื้อใน คอเสื้อ ขอบกางเกง) แล้วระคายบ่อย ให้สังเกตถี่ขึ้น 4) ใครที่ควรระวังเป็นพิเศษ - ผิวขาว ไวต่อแดด หรือเคยไหม้แดดบ่อย - มีไฝเยอะ หรือมีประวัติคนในครอบครัวเป็นมะเร็งผิวหนัง - ทำงานกลางแจ้ง ไม่ค่อยทากันแดด 5) ควรไปพบแพทย์เมื่อไหร่? ถ้าเข้าเกณฑ์ ABCDE มากกว่า 1 ข้อแบบชัดๆ หรือมี “Evolving” (เปลี่ยนแปลง) แนะนำให้พบแพทย์ผิวหนังเพื่อส่องกล้องผิว (dermoscopy) จะช่วยแยกไฝธรรมดากับไฝที่ต้องตัดชิ้นเนื้อได้แม่นขึ้น อย่ารอให้เลือดออกหรือโตมากก่อน 6) กันไว้ดีกว่า: ป้องกันแดดช่วยได้จริง - ทากันแดด SPF 30–50 เป็นประจำ (โดยเฉพาะบริเวณหน้า คอ แขน) - เลี่ยงแดดจัดช่วง 10:00–16:00 - ใส่หมวก/เสื้อแขนยาวเวลาออกกลางแจ้ง หมายเหตุ: การเช็กเองเป็นการคัดกรองเบื้องต้นเท่านั้น ถ้าไม่มั่นใจ “ไปให้หมอดู” จะสบายใจกว่า และปลอดภัยกว่าในระยะยาว
