ความเข้าใจผิดที่มีต่อกางเกงยีนส์ผ้าดิบ EP.3
ความเข้าใจผิดที่มีต่อกางเกงยีนส์ผ้าดิบ EP.3
ขอขยายความประโยคพูดคุยระหว่างน้องที่ผมรู้จักและเพื่อนน้องกันต่อ
เพื่อนน้อง : “ถ้าเอาไปซักเดี๋ยวรอยขาวๆมันไม่ขึ้น“ รอยขาวๆในที่นี้หมายถึงรอยเฟดครับ
ผมเชื่อว่าหลายๆคนที่เริ่มใส่กางเกงยีนส์อาจจะได้ยินเรื่องการซักกางเกงยีนส์จะทำให้ไม่เกิดรอยเฟดมาบ้างไม่มากก็น้อย และได้รับการแนะนำให้แช่น้ำเพียงอย่างเดียวเพื่อทำให้กางเกงยีนส์เฟด ผมขอตอบเลยว่าการซักไม่ทำให้เกิดรอยเฟดนั้นไม่จริงครับ ส่วนการแช่ทำให้เกิดรอยเฟดนั้น ผมขอตอบว่าจะจริงได้ก็ต่อเมื่อเกิดจากการสวมใส่ของผู้ใส่เองถึงจะทำให้คำตอบนั้นเป็นจริงครับ
ขอขยายความเรื่องการทำให้ “กางเกงยีนส์เฟดเกิดขึ้นได้อย่างไร?” ครับ เริ่มที่โครงสร้างผ้าเดนิมกันก่อนครับ อย่างที่เรารู้กันว่ากางเกงยีนส์จะมีสีอินดิโก้เป็นส่วนประกอบ และในส่วนประกอบที่ว่านั้นคือด้ายยืน(Warp yarn) เป็นเส้นด้ายที่ถูกย้อมสีอินดิโก้ด้วยวิธีการย้อมแบบ Rope dye กระบวนการที่ว่านี้จะนำเส้นด้ายมาปั่นเกลียวก่อนที่จะนำมาย้อมสีอินดิโก้ทำให้สีอินดิโก้ๆค่อยซึมเข้าสู่เส้นใยในแต่ละชั้นและยิ่งย้อมเป็นจำนวนมากเท่าไหร่สีก็จะยิ่งซึมลึกมาขึ้นเท่านั้นจนเกือบถึงแกนกลางของเส้นด้าย ส่วนด้ายพุ่ง(Weft yarn) โดยทั่วไปแล้วจะเป็นสีขาวธรรมชาติของเส้นใยฝ้าย นอกจากบางแบรนด์จะนำไปย้อมสีเพื่อเพิ่มความโด่นเด่นและเอกลักษณ์เฉพาะตัวหรือถูกนำไปย้อมด้วยสีอินดิโก้เช่นเดียวกัน เราจะเห็นคำอธิบายโครงสร้างกางเกงยีนส์ว่า “Indigo x Indigo”
ในส่วนของรอยเฟดกางเกงยีนส์นั้น เกิดได้จากการเสียดสีกันของเนื้อผ้าจนทำให้สีอินดิโก้ในส่วนของด้ายยืนค่อยๆหลุดลอกออกจากเส้นด้าย และส่วนที่เสียดสีได้มากที่สุดคือรอยยับที่เกิดจากการกระทำต่างๆของเราในกิจวัตรประจำวันโดยเฉพาะการนั่งครับ หากเราสวมใส่เป็นระยะเวลานานรอยยับนั้นจะค่อยๆเสียดสีด้วยกันจนในที่สุดสีอินดิโก้หลุดลอกออกจนถึงแกนกลางของเส้นด้ายจนเป็นเส้นสีขาว เมื่อมองภาพรวมจากกางเกงยีนส์ 1ตัวของรอยยับแต่ละสัดส่วนนั้น เราก็จะเห็นรอยเฟดเส้นสีขาวตัดกับเนื้อผ้าในส่วนที่ยังไม่เฟด เราจึงเรียกสิ่งนั้นว่ารอยเฟดของกางเกงยีนส์นั่นเองครับ
การซักกางเกงยีนส์ไม่มีผลต่อรอยเฟด ถ้า!!! เราไม่ได้ซักและอบกางเกงยีนส์เป็นจำนวน 36ครั้งหรือมากกว่า จนทำให้กางเกงยีนส์ซีดทั้งตัว ทำไมถึงต้อง 36ครั้ง กว่าจะทำให้กางเกงยีนส์ 1ตัว เฟดและสีซีดจนเกือบขาวทั้งตัวได้ ผมเชื่อว่าคงจะใส่ติดต่อกันและซัก-อบมาเป็นระยะเวลา 3ปีขึ้นไปอย่างแน่นอน และใน3ปีนั้น เราซัก-อบทุกๆเดือน นั่นหมายความว่า เราจะต้องซัก-อบทั้งหมด 36ครั้งครับ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับระดับการย้อมสีอินดิโก้ของโรงทอผ้าหรือโรงย้อมผ้าด้วยเช่นกันครับ แต่ละแบรนด์ก็มีสูตรแตกต่างกันไป บางแบรนด์ย้อมจนลึกถึงแกนกลาง บางแบรนด์ย้อมแล้วนำไปแช่ในน้ำทะเลเพื่อ Hold Indigo หรือชะลอการซีดจางของสีอินดิโก้ การซัก-อบจะทำให้กางเกงยีนส์ไปตีกับถังซึ่งการซักจะมีผลน้อยกว่าการอบผ้าเนื่องจากการซักผ้าจะยังมีน้ำอยู่ในถัง ในขณะที่การอบผ้านั้นตัวเนื้อผ้าจะเสียดสีโดยตรงกับถังอบผ้าในอุณหภูมิความร้อนครับ
*สำหรับใครที่ซักด้วยเครื่องซักฝาบน แนะนำให้ใช้โหมดน้ำเต็มถังเพื่อป้องกันไม่ให้กางเกงยีนส์กระทบกับเกลียวถังข้างล่างอาจจะเกิดความเสียหายได้ครับ
ดังนั้นการปั้นเฟดกางเกงยีนส์มีอิสระในการสวมใส่อยู่ที่ความพึงพอใจของแต่ละคน และหากใครที่ต้องการรอยเฟดยังคมอยู่และต้องการซัก-อบ แนะนำให้ใส่ติดต่อกันอย่างน้อยเป็นระยะเวลา 6เดือน แต่ถ้าหากใครทำงานกลางแจ้งหรือในแต่ละวันเหงื่อออกมาก อาจจะไม่ต้องรอถึง 3เดือนก็ซักได้แล้วครับ การสวมใส่กางเกงยีนส์ติดต่อกันเป็นระยะเวลานานและนำไปซัก-อบ จะทำให้กางเกงยีนส์ตัวนั้นมีรอยเฟดที่คมชัด มีรอยแตกลายเนื้อผ้าโชว์ความโดนเด่นของผ้า และมีรอยเฟดรางรถไฟ(Taintracks) หากริมมีสันขอบของริมผ้าครับ และใครที่ต้องการเฟดแบบคมชัด(High Contrast Fade) การแช่ผ้าคือคำตอบที่ถูกต้องครับ
จริงๆเรื่องการเฟดกางเกงยีนส์ยังมีปัจจัยอีกหลายๆอย่างที่สร้างความแตกต่าง สำหรับ EP.3 นี้ ผมขอจบไว้เพียงแค่นี้เพื่อไม่ให้ยาวจนเกินไปและทำให้เนื้อหาไม่น่าอ่านครับ(แค่นี้ก็ยาวมากแล้วสำหรับบางคน)
จากประสบการณ์ตรงในการใส่กางเกงยีนส์ผ้าดิบมาอย่างยาวนาน สิ่งที่ผมพบคือการสร้างรอยเฟดไม่ใช่เรื่องของการซักเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากการสวมใส่และการเสียดสีในชีวิตประจำวัน เช่น การนั่ง เดิน หรือเคลื่อนไหวต่างๆ ซึ่งจะทำให้สีอินดิโก้ในด้ายยืนค่อยๆ หลุดลอกจนเห็นเส้นด้ายสีขาวภายในเป็นรอยเฟดสวยงาม ผมเคยลองสังเกตว่าถ้าเราซักกางเกงยีนส์ไม่บ่อย หรือใช้วิธีแช่น้ำแทนการซัก จะช่วยรักษารอยเฟดและสีของกางเกงได้ดีกว่า โดยเฉพาะการซักเครื่องซักฝาบน ควรเลือกโหมดน้ำเต็มถังเพื่อป้องกันไม่ให้กางเกงยีนส์กระทบกับเกลียวถังซึ่งอาจทำให้ผ้าเสียหายได้ อีกหนึ่งเทคนิคที่ผมใช้สำหรับคนที่ต้องการรอยเฟดคมชัด (High Contrast Fade) คือการแช่ผ้าระหว่างช่วงที่ใส่กางเกงยีนส์ติดต่อกันเพื่อช่วยกระตุ้นให้สีเกิดการเฟดอย่างโดดเด่นและเป็นธรรมชาติ อย่างไรก็ตาม การสวมใส่ติดต่อกันนาน ๆ ร่วมกับการซัก-อบเป็นจังหวะเวลาที่เหมาะสม ยังเป็นปัจจัยหลักในการปั้นรอยเฟดด้วยตัวเอง แต่ละแบรนด์ก็จะมีกระบวนการย้อมสีอินดิโก้และการดูแลรักษากางเกงที่แตกต่างกัน เช่น การย้อมสีลึกถึงแกนกลางด้าย หรือการนำไปแช่ในน้ำทะเลเพื่อช่วยชะลอการซีดสี ซึ่งปัจจัยเหล่านี้ก็ส่งผลต่อความเร็วและความชัดเจนของรอยเฟดด้วย สุดท้ายนี้ผมอยากแนะนำให้ผู้ที่เริ่มสนใจผ้าดิบศึกษาการดูแลและเข้าใจธรรมชาติของการเกิดรอยเฟด เพื่อให้สามารถสร้างกางเกงยีนส์ในแบบที่เป็นเอกลักษณ์และถูกใจตัวเองจริง ๆ อย่างผมซึ่งได้เรียนรู้และพิสูจน์มาเองแล้วว่า รอยเฟดสวยไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เป็นผลของการดูแลและใส่ใจทุกรายละเอียดที่แท้จริง
