ในชีวิตประจำวัน ผมพบว่า "สันดาน" หรือพฤติกรรมที่แสดงออกนั้นมีอิทธิพลต่อความสำเร็จและความเปลี่ยนแปลงอย่างมาก หากพิจารณาประเทศ การแก้ไขรัฐธรรมนูญอย่างเดียวโดยไม่เปลี่ยนจิตสำนึกของประชาชนหรือนักการเมืองก็เปรียบเสมือนการซ่อมแซมหลังคาบ้านโดยไม่แก้ไขพื้นฐานบ้านที่ผุพัง จากประสบการณ์ส่วนตัว การที่สังคมไทยเผชิญกับความขัดแย้งและความไม่ไว้วางใจระหว่างกลุ่มต่าง ๆ สะท้อนให้เห็นว่าสิ่งที่ต้องเปลี่ยนก่อนคือทัศนคติที่มีต่อกัน การรับฟังความเห็น และความซื่อตรงในการแสดงความคิดเห็น ในหลายเหตุการณ์ที่มีการลงประชามติก็พิสูจน์ได้ว่า แม้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญ คนจำนวนมากยังคงไม่ไว้วางใจระบบการเมืองเพราะรู้สึกว่าสังคมยังขาดความโปร่งใสและความเป็นธรรม การแก้สันดาน หรือการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมเชิงลึก จึงเป็นส่วนสำคัญที่ทุกฝ่ายควรเริ่มต้นทำ ความคิดในการ "กาช่องไม่เห็นชอบประชามติ ไม่แก้ไขรัฐธรรมนูญ" จากภาพที่ปรากฏในบทความสะท้อนถึงเจตนารมณ์ของประชาชนส่วนหนึ่งที่ต้องการให้ระบบการเมืองตั้งอยู่บนความซื่อสัตย์และจริยธรรม ส่วนเรื่องการจัดการกับพรรคการเมืองหรือกลุ่มความเห็นต่าง เช่น การยุบพรรคประชาชน หรือคดีความที่เกี่ยวข้องกับกลุ่มการเมืองต่าง ๆ ก็เป็นตัวอย่างที่แสดงให้เห็นถึงความจำเป็นในการดำเนินการตามกฎหมายและความโปร่งใสในกระบวนการยุติธรรม เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับสังคมโดยรวม ดังนั้น เพื่อให้การปฏิรูปประเทศประสบผลสำเร็จ สิ่งที่ควรเน้นคือการสร้างความเข้าใจและพัฒนาคุณภาพของประชาชนและนักการเมืองในด้านจิตสำนึกและจริยธรรมควบคู่ไปกับการแก้ไขรัฐธรรมนูญ และกฎหมายต่าง ๆ ไม่ใช่เพียงแค่การเปลี่ยนแปลงตัวบทกฎหมายเท่านั้น นี่คือบทเรียนที่ผมได้เรียนรู้และอยากแนะนำให้ทุกคนลองพิจารณาดูอย่างลึกซึ้ง