จากประสบการณ์ที่ได้ติดตามการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองและสังคมในประเทศไทยมานาน ผมเห็นว่าปัญหาหลักที่หลายคนพูดถึงกันคือเรื่อง "สันดาน" หรือพฤติกรรมของผู้คนในสังคม ที่ส่งผลอย่างหนักต่อความสัมพันธ์ทางการเมืองและทิศทางการแก้ไขรัฐธรรมนูญ การถกเถียงกันว่าควรแก้ไขรัฐธรรมนูญในรูปแบบใด หรือควรให้มีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ เป็นเรื่องสำคัญ แต่มันจะไม่ประสบผลสำเร็จหากไม่ได้เริ่มแก้ไขจากรากฐาน คือพฤติกรรมและวัฒนธรรมทางสังคมที่ยึดติดกับความคิดและนิสัยเดิมๆ ที่ยังคงแบ่งฝักฝ่ายและสร้างความขัดแย้ง จากคำว่า "แก้สันดานก่อน...ก่อนแก้รัฐธรรมนูญ" ที่ปรากฏในบทความนี้ แสดงให้เห็นถึงความเชื่อที่ว่าหากคนในสังคมยังไม่เปลี่ยนแปลงวิธีคิดและทัศนคติที่ยึดติดกับความขัดแย้ง การแก้รัฐธรรมนูญเพียงอย่างเดียวคงไม่สามารถแก้ไขปัญหาสังคมได้อย่างแท้จริง นอกจากนี้คำวิจารณ์ถึงพฤติกรรมของกลุ่มการเมืองและบุคคลในสังคมที่ใช้ถ้อยคำรุนแรง ไม่เคารพกัน จะยิ่งส่งผลให้สภาพการณ์ทางการเมืองยิ่งตึงเครียด และทำให้ความหวังในการมีรัฐธรรมนูญที่ดีและเป็นประชาธิปไตยน้อยลง ในมุมมองของผม การสร้างความเข้าใจที่ดีระหว่างคนในสังคม การเปิดใจฟังและเคารพความคิดเห็นซึ่งกันและกันจึงเป็นสิ่งสำคัญมาก รวมถึงการส่งเสริมความรู้ทางการเมือง การให้ข้อมูลที่ถูกต้องและเป็นกลาง เพื่อให้ประชาชนมีส่วนร่วมอย่างสร้างสรรค์ในการกำหนดทิศทางของประเทศ สุดท้ายแล้ว การแก้ไขรัฐธรรมนูญควรมาพร้อมกับการเปลี่ยนแปลงทัศนคติและพฤติกรรมของคนในสังคม เพื่อสร้างสังคมที่มีความสามัคคีและพัฒนาต่อไปได้อย่างยั่งยืน