ข้าวต้มแหลก (บางพื้นที่เรียก “ข้าวต้มสามเหลี่ยมอีสาน” หรือสะกดเพี้ยนเป็น “ข้าวต้มแดก”) เป็นขนมพื้นบ้านอีสานที่ทำจากข้าวเหนียวห่อใบตองแล้วต้มจนสุก กลิ่นใบตองหอมมาก กินตอนร้อนๆ จะได้ความหนึบของข้าวเหนียวแบบพอดี ไม่เละ แต่ก็ไม่แข็งเกินไป จุดเด่นคือ “ห่อทรงสามเหลี่ยม” ทำให้หยิบกินง่ายและพกพาสะดวก ส่วนตัวเคยเจอข้าวต้มแหลกตามงานบุญ งานกฐิน หรือตลาดเช้าต่างจังหวัดมากกว่าในเมืองใหญ่ เพราะต้องใช้เวลาเตรียมและห่อค่อนข้างเยอะ คนทำเลยลดลง ทำให้กลายเป็นขนมอีสานโบราณที่หากินยากขึ้นจริงๆ ถ้าเห็นที่ไหนแนะนำให้ลองซื้อชิมทันที เพราะรอบหนึ่งทำไม่มากและหมดไว ไส้ที่พบได้บ่อยมี 2 สายหลักๆ 1) ไส้หวาน: กล้วยน้ำว้าสุก (บางบ้านใส่ถั่วดำเพิ่มความมัน) ข้อดีคือหวานธรรมชาติ กินแล้วนุ่มละมุน 2) ไส้เค็ม: หมูสับผัดหรือหมูปรุงรส เค็มมัน กินอิ่มเหมือนมื้อเช้าได้เลย บางพื้นที่จะมีไส้เผือกหรือถั่วกวนด้วย แล้วแต่สูตรบ้านใครบ้านมัน ทริคสังเกตว่าข้าวต้มแหลกอร่อยไหม (แบบที่ฉันใช้เวลาซื้อ) - ใบตองต้องหอม ไม่เหม็นเขียวหรือเหม็นอับ แปลว่าใบสดและห่อใหม่ - แกะแล้วข้าวเหนียวต้องแน่นเป็นทรง ไม่แฉะน้ำ และไม่แข็งเป็นไต - ไส้กล้วยควรสุกงอมกำลังดี ไม่ฝาด ส่วนไส้เค็มต้องไม่คาว วิธีกินให้อร่อย: ถ้าเพิ่งต้มเสร็จจะหอมที่สุด กินคู่กับกาแฟดำหรือชาร้อนคือเข้ากันมาก ถ้าเป็นไส้เค็ม ฉันชอบกินกับน้ำพริกหรือพริกป่นนิดๆ (แล้วแต่คนชอบ) จะตัดเลี่ยนดี การเก็บรักษา/อุ่นซ้ำ - ถ้าซื้อมาแล้วกินไม่หมด เก็บในตู้เย็นได้ 1–2 วัน - อุ่นซ้ำแนะนำ “นึ่ง” 8–12 นาทีให้กลับมานุ่ม (ไมโครเวฟได้แต่ข้าวเหนียวจะแห้งและแข็งง่าย) ถ้าใครกำลังหา “ข้าวต้มแหลก” หรือ “ข้าวต้มสามเหลี่ยมอีสาน” ลองเช็กตลาดเช้าท้องถิ่น ร้านขนมพื้นบ้าน หรือช่วงมีงานบุญในชุมชน โอกาสเจอสูงมาก และถ้าเจอแบบห่อใบตองสวยๆ กลิ่นหอมๆ บอกเลยว่าควรค่าแก่การลองจริงๆ