15 มิถุนายน2569
’กอ.รมน.’ ขอความร่วมมือประชาชน หยุดแชร์ภาพปลอม ปรับแต่งด้วย AI ’ในหลวง–พระราชินี‘ ชี้ ผู้นำเข้า-ส่งต่อ ผิด พรบ. คอมพิวเตอร์ โทษจำคุกไม่เกิน 5 ปี ปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
วันที่ 15 มิ.ย.69 เพจ ‘ทีมโฆษก กอ.รมน.’ เผยแพร่ข้อความ ระบุ จากกรณีที่พบการเผยแพร่ภาพที่ถูกสร้างและดัดแปลงด้วยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ซึ่งแสดงภาพพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี ขณะเสด็จพระราชดำเนินในพระราชพิธีเกี่ยวกับการเชิญพระศพ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา โดยภาพดังกล่าวถูกเผยแพร่และส่งต่ออย่างกว้างขวางผ่านสื่อสังคมออนไลน์ ทั้งที่เป็นภาพซึ่งผ่านการสร้างและปรับแต่งด้วย AI ในลักษณะที่ไม่ตรงกับข้อเท็จจริง เพื่อกระตุ้นอารมณ์ และสร้างปฏิสัมพันธ์บนโลกออนไลน์ ส่งผลให้เกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อนและความสับสนในสังคม
กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร ขอความร่วมมือประชาชนใช้วิจารณญาณในการรับและส่งต่อข้อมูลจากสื่อสังคมออนไลน์ โดยเฉพาะเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับสถาบันหลักของชาติ ควรตรวจสอบแหล่งที่มาจากหน่วยงานภาครัฐ สำนักพระราชวัง หรือสำนักข่าวที่น่าเชื่อถือก่อนทุกครั้ง เพื่อป้องกันการเผยแพร่ข้อมูลเท็ จ ลดความสับสนในสังคม และร่วมกันสร้างภูมิคุ้มกันทางข้อมูลข่าวสารอย่างมีความรับผิดชอบต่อส่วนรวม
ทั้งนี้ การนำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ หรือเผยแพร่ ส่งต่อข้อมูลอันเป็นเท็จ หรือข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่บิดเบือน ปลอม หรือไม่ตรงตามความเป็นจริง จนก่อให้เกิดความเสียหายแก่ประชาชน หรืออาจกระทบต่อความมั่นคงของประเทศ อาจเข้าข่ายความผิดตาม พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 และที่แก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2560 ดังนี้
• มาตรา 14 (1) ผู้ใดนำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์อันเป็นเท็จ โดยประการที่น่าจะก่อให้เกิดความเสียหายแก่ประชาชน มีโทษจำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
• มาตรา 14 (2) ผู้ใดนำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์อันเป็นเท็จ โดยประการที่น่าจะก่อให้เกิดความเสียหายต่อความมั่นคงของประเทศ ความปลอดภัยสาธารณะ หรือก่อให้เกิดความตื่นตระหนกแก่ประชาชน มีโทษจำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
• มาตรา 14 (5) ผู้ใดเผยแพร่หรือส่งต่อข้อมูลคอมพิวเตอร์โดยรู้อยู่แล้วว่าเป็นข้อมูลอันเป็นเท็จตามมาตรา 14 (1) หรือ (2) ต้องระวางโทษเช่นเดียวกับผู้ที่นำข้อมูลดังกล่าวเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์
กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร ขอความร่วมมือประชาชน “หยุดก่อนแชร์ ตรวจสอบก่อนเชื่อ” และร่วมกันใช้สื่อสังคมออนไลน์อย่างสร้างสรรค์ มีความรับผิดชอบ และเคารพต่อข้อเท็จจริง เพื่อธำรงรักษาความสงบเรียบร้อยของสังคม ตลอดจนปกป้องสถาบันหลักของชาติไม่ให้ตกเป็นเป้าของการบิดเบือนข้อมูลในโลกดิจิทัล
ช่วงนี้ฉันเจอคอนเทนต์แนว “ภาพ AI ปลอม” โผล่ขึ้นมาบ่อยมาก โดยเฉพาะภาพที่ทำให้คนเชื่อว่าเป็นเหตุการณ์จริง ทั้งที่ถูกสร้างหรือปรับแต่งมาเพื่อเรียกอารมณ์และยอดปฏิสัมพันธ์ พอเห็นประกาศเตือนจาก กอ.รมน. เลยอยากแชร์วิธีที่ฉันใช้เองเวลาเจอภาพ/โพสต์น่าสงสัย เพื่อไม่เผลอเป็นคนส่งต่อ 1) หยุดก่อนแชร์ 10 วินาที อันนี้สำคัญสุด ถ้าภาพทำให้ “ตกใจ/เศร้า/โกรธ” แบบพุ่งขึ้นมาเร็ว ๆ ฉันจะหยุดทันที เพราะคอนเทนต์ปลอมมักออกแบบมาให้เรารีบกดแชร์โดยไม่ตรวจสอบ 2) เช็กแหล่งที่มาให้ชัด (ต้นทางคือใคร) ฉันจะไล่ดูว่าโพสต์แรกมาจากเพจไหน มีความน่าเชื่อถือไหม และมีการอ้างอิงหน่วยงานรัฐ/สำนักพระราชวัง/สำนักข่าวใหญ่หรือเปล่า ถ้าเป็นเพจไม่รู้จัก ไม่มีเครดิตภาพ ไม่มีวันเวลา/สถานที่ชัด ๆ ฉันจะยังไม่แชร์ 3) ดู “ร่องรอย AI” ในภาพแบบง่าย ๆ ถึง AI จะเนียนขึ้นมาก แต่ยังพอจับพิรุธได้ เช่น แสงเงาไม่ตรงกัน รายละเอียดขอบเสื้อ/เครื่องประดับแปลก ๆ ตัวหนังสือในภาพบิดเบี้ยว หรือฉากหลังดูละลายผิดธรรมชาติ ถ้าเริ่มมีข้อสงสัย ฉันจะถือว่าเสี่ยงและหยุดแชร์ไว้ก่อน 4) ใช้การค้นหารูปย้อนกลับ (Reverse Image Search) ฉันมักเซฟรูปแล้วลองค้นหาย้อนกลับ เพื่อดูว่าเคยปรากฏมาก่อนในบริบทอื่นไหม บางทีรูปเดียวกันถูกใช้คนละเหตุการณ์ หรือเอาภาพเก่ามาตัดต่อใหม่ วิธีนี้ช่วยลดการหลงเชื่อได้เยอะ 5) ระวังการ “ส่งต่อ” ก็มีความเสี่ยง หลายคนคิดว่าไม่ได้เป็นคนทำภาพเองก็ไม่เป็นไร แต่ประกาศเตือนก็ชัดว่าการเผยแพร่/ส่งต่อข้อมูลเท็จ โดยรู้ว่าเท็จ อาจเข้าข่ายความผิดตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ได้ (โทษจำคุกไม่เกิน 5 ปี ปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ) ดังนั้นถ้าไม่แน่ใจ ฉันเลือกไม่ส่งต่อดีกว่า 6) ถ้าอยากช่วยกันจริง ๆ ให้แชร์ “วิธีเช็ก” แทนแชร์ภาพ เวลามีประเด็นร้อน ฉันจะโพสต์เตือนแบบกลาง ๆ เช่น “หยุดก่อนแชร์ ตรวจสอบก่อนเชื่อ” และแนบลิงก์จากแหล่งที่น่าเชื่อถือ แทนการส่งต่อภาพที่ยังไม่ยืนยัน สุดท้ายนี้ ข้อที่ฉันยึดตลอดคือ: ข่าวจริงไม่กลัวการตรวจสอบ แต่ข่าวปลอมจะเร่งให้เราแชร์เร็ว ๆ ถ้าเจอภาพเตือนจาก กอ.รมน. หรือประเด็นเกี่ยวกับภาพ AI ปลอม ฉันจะเลือกเช็กให้ชัวร์ก่อน เพื่อไม่ให้สังคมสับสนและไม่ให้ตัวเองเสี่ยงปัญหาตามกฎหมาย
