รูขุมขนอักเสบ หน้าตาเป็นแบบนี้
ตุ่มแดงหนอง ที่หน้าอก ต้นแขน ต้นขาเจ็บๆคันๆ เป็นๆหายๆ มักเป็นเวลา
อากาศร้อนเหงื่อออก หมักหมม ภาวะนี้คือ รูขุมขนอักเสบหรือfolliculitis
มักพบในวัยรุ่นอายุน้อยถึงผู้ใหญ่และพบในผู้ชายมากกว่าผู้หญิง
อีกภาวะที่คล้ายๆกันคือสิวสเตียรอยด์ ที่มักมีประวัติว่าใช้สเตียรอยด์มาก่อน
เวลาเจอตุ่มแดงๆ มีหัวหนองเล็กๆ ขึ้นตามหน้าอก ต้นแขน ต้นขา หรือหลัง หลายคนจะคิดว่าเป็นสิว แต่จริงๆ “รูขุมขนอักเสบ (folliculitis)” พบได้บ่อยมาก โดยเฉพาะช่วงอากาศร้อน เหงื่อออกแล้วเสื้อผ้ารัด/อับชื้น ทำให้คันๆ แสบๆ และยิ่งเกาอาจลามเป็นรอยดำด่างๆ ได้ รูขุมขนอักเสบดูยังไง? - มักเป็นตุ่มแดงรอบรูขุมขน เหมือนมี “เม็ด” ผุดตามเส้นขน บางเม็ดมีหัวหนอง - มักคันหรือเจ็บจี๊ดๆ โดยเฉพาะตอนเหงื่อออกหรือโดนเสียดสี - ขึ้นเป็นหย่อมๆ ซ้ำที่เดิมได้ เช่น หลัง หน้าอก ต้นแขน ต้นขา ก้น สาเหตุที่พบบ่อย 1) แบคทีเรีย (เช่น Staph) จากเหงื่อ หมักหมม การเสียดสี การโกน/แว็กซ์ 2) เชื้อรา/ยีสต์ (Malassezia) จะเด่นที่หลัง-หน้าอก เป็นตุ่มเล็กๆ คล้ายกันหลายเม็ด คันมากขึ้นตอนร้อน/อับ 3) ระคายเคืองจากเสื้อผ้า/ผื่นแพ้เสื้อผ้า: มักแดงเป็นปื้นคัน แต่ถ้ากลายเป็นตุ่มรอบรูขุมขนร่วมด้วยก็ทำให้สับสนได้ 4) สิวสเตียรอยด์: ถ้ามีประวัติใช้สเตียรอยด์/ยาบางชนิด แล้วผื่นเป็นตุ่มคล้ายๆ กันจำนวนมาก รูขุมขนอักเสบกี่วันหาย? - เคสไม่มากและดูแลถูกทาง มักเริ่มยุบใน 3–7 วัน - ถ้าเป็นซ้ำเรื้อรัง/เป็นไต (ก้อนแข็งลึก เจ็บมาก) อาจใช้เวลาหลายสัปดาห์ และควรพบแพทย์เพื่อประเมินว่าต้องใช้ยากินหรือไม่ รูขุมขนอักเสบ ใช้ยาอะไร (แนวทางทั่วไป) - ถ้าเป็นไม่เยอะ: เริ่มจากล้างบริเวณที่เป็นให้สะอาด ซับให้แห้ง เลี่ยงการเกา - ยาทา: กลุ่มฆ่าเชื้อแบคทีเรียเฉพาะที่มักช่วยในตุ่มหนอง (ควรใช้ตามคำแนะนำแพทย์/เภสัชกร) - ถ้าสงสัยเชื้อรา/ยีสต์: มักตอบสนองกับผลิตภัณฑ์กลุ่มต้านเชื้อราที่ใช้กับผิว (บางคนใช้แชมพูยาฆ่าเชื้อรามาฟอกบริเวณหลัง/หน้าอกแล้วล้างออก) - ถ้าปวดบวมมาก ลามเร็ว มีไข้ หรือเป็นก้อนลึก: ควรไปพบแพทย์ อาจต้องได้ยากินและห้ามบีบเอง วิธีดูแลให้หายไว + ลดรอยดำด่างๆ - อาบน้ำหลังเหงื่อออก เปลี่ยนเสื้อผ้าทันที เลือกผ้าระบายอากาศ - งดสครับแรงๆ/งดโกนบริเวณที่อักเสบชั่วคราว - ซักผ้าปูที่นอน/ผ้าเช็ดตัวบ่อย ไม่ใช้ของร่วมกับคนอื่น - หลังตุ่มยุบแล้ว ค่อยโฟกัสรอยดำ: ทากันแดดบริเวณที่โดนแดด และใช้สกินแคร์อ่อนโยนลดรอย (ไม่แนะนำของแรงตอนยังอักเสบ) ควรระวังและไปพบแพทย์เมื่อ - เป็นซ้ำบ่อยมาก หายแล้วกลับมาใหม่ - มีลักษณะ “เป็นไต” ก้อนลึก เจ็บมาก หรือมีหนองเยอะ - ผื่นแดงขึ้นตามตัวร่วมกับตุ่มใส/อาการแพ้รุนแรง ทริคเล็กๆ คือถ้าผื่นขึ้นช่วงร้อน เหงื่อออก และเป็นเม็ดๆ คล้ายกันหลายจุดที่หลัง/หน้าอก ให้คิดถึงรูขุมขนอักเสบจากเชื้อรา/ยีสต์ไว้ด้วย จะได้เลือกการดูแลและยาทาให้ถูกทางตั้งแต่แรก