Do we really like that? Or do we just see it so often that we like it? 🫣

เคยรู้สึกไหมว่าตัวเองซื้อของออนไลน์ไปแล้ว กลับมาคิดในใจว่า "อ้าว ทำไมซื้อมาวะ?" นั่นคือหนึ่งในผลที่เกิดจาก algorithm บนโซเชียลมีเดียและแพลตฟอร์มช้อปปิ้งที่เราใช้อยู่ทุกวัน จากประสบการณ์ส่วนตัว การที่เราต้องตั้งคำถามกับความชอบของตัวเองว่าเราชอบมันจริงหรือไม่ อาจจะช่วยให้เราประหยัดเงินและเวลาที่เสียไปกับสิ่งที่ไม่จำเป็นได้มากทีเดียว หลักการ mere exposure effect ที่กล่าวถึงในบทความนี้เป็นเครื่องเตือนใจว่า ยิ่งเราเห็นสิ่งใดสิ่งหนึ่งบ่อยๆ สมองของเราจะเริ่มรู้สึกคุ้นเคยและโน้มน้าวให้คิดว่าชอบสิ่งนั้นโดยไม่ได้มีเหตุผลลึกซึ้งจริงๆ ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อเจ้าของสินค้าหรือโฆษณา แต่มันก็อาจทำให้ผู้ใช้อย่างเราถูกชักจูงให้ซื้อสินค้าที่ไม่ได้ต้องการจริงๆ วิธีการง่ายๆ ที่ช่วยให้เรารู้ตัวคือ การถามตัวเองว่าสิ่งนั้นจะนึกถึงเองไหม ถ้าไม่ได้เห็นบนฟีดหรือโฆษณา ถ้าคำตอบคือไม่ หรือไม่แน่ใจ นั่นอาจเป็นสัญญาณให้หยุดพักและคิดให้รอบคอบก่อนตัดสินใจซื้อจริง นอกจากนี้ การตั้งงบประมาณช้อปปิ้ง ทำรายการสิ่งที่ต้องการจริงๆ และเว้นช่วงการท่องเว็บหรือเลื่อนฟีดสักพัก ก็ช่วยทำให้เราได้รีเซ็ตความต้องการและตั้งใจเลือกสิ่งที่เหมาะสมกับตัวเองจริงๆมากขึ้น สุดท้าย การรับรู้ว่าตอนนี้เราอยู่ในสภาวะ "กำลังเลือกเอง" หรือ "ถูกเลือกโดย algorithm" สำคัญมากในการควบคุมการตัดสินใจ เพราะมันจะช่วยให้เราเป็นผู้บริโภคที่มีสติ และไม่ถูกดึงเชื่อด้วยเทคนิคการตลาดที่ชาญฉลาด ลองรีวิวพฤติกรรมการช้อปปิ้งออนไลน์ของตัวเองบ่อยๆ เพื่อป้องกันไม่ให้ถูก "algorithm ล่อ" และรู้สึกเสียดายภายหลังนะครับ/ค่ะ