คำถามวิทยาศาสตร์ วิชาเคมี ใครรู้ตอบในคอมเม้นนะจ๊ะ

หลายคนเห็นสัญลักษณ์ “Li” ในโจทย์แล้วงงว่าเป็นธาตุอะไร เราเคยสับสนเหมือนกัน เลยสรุปแบบอ่านจบแล้วตอบโจทย์ได้ทันที 1) Li คือธาตุอะไร? Li คือ “ลิเทียม (Lithium)” เป็นธาตุโลหะแอลคาไล อยู่หมู่ 1 ในตารางธาตุ (กลุ่มเดียวกับ Na, K) จุดสังเกตคือธาตุหมู่ 1 มักมีปฏิกิริยาค่อนข้างไว และชอบเสียอิเล็กตรอน 1 ตัว 2) เลขอะตอมคืออะไร (Atomic number) เลขอะตอมของ Li = 3 หมายถึง “มีโปรตอน 3 ตัว” ในแกนกลางอะตอม และถ้าเป็นอะตอมที่เป็นกลาง (ไม่ติดประจุ) จะมีอิเล็กตรอน 3 ตัวด้วย ดังนั้นถ้าโจทย์ให้เลขอะตอม 3 แล้วถามว่าเป็นธาตุอะไร ก็ตอบได้เลยว่า “ลิเทียม (Li)” 3) มวลอะตอม 6.940 คืออะไร? ต่างจากเลขมวลยังไง ค่าที่เห็นในตารางธาตุ “มวลอะตอม (atomic mass)” ของ Li ≈ 6.94 เป็น “ค่าเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักของไอโซโทป” ของลิเทียมในธรรมชาติ เลยออกมาเป็นทศนิยม ส่วน “เลขมวล (mass number)” จะเป็นจำนวนเต็มของอะตอมหนึ่งอะตอม = โปรตอน + นิวตรอน เช่น Li ที่พบบ่อยคือ Li-7 (เลขมวล 7) และ Li-6 (เลขมวล 6) สรุปสั้น ๆ: มวลอะตอม (ในตารางธาตุ) = ค่าเฉลี่ย, เลขมวล = จำนวนเต็มของไอโซโทป 4) Li⁺ คืออะไร Li⁺ คือ “ไอออนบวกของลิเทียม” เกิดจากลิเทียมเสียอิเล็กตรอนไป 1 ตัว - Li (เป็นกลาง): โปรตอน 3, อิเล็กตรอน 3 - Li⁺: โปรตอน 3, อิเล็กตรอน 2 (เลยมีประจุ +1) เจอบ่อยในบทพันธะไอออนิก/การเกิดไอออน 5) ลิเทียมใช้ทำอะไรบ้างในชีวิตจริง อันนี้เป็นคำถามยอดฮิตในรูปโจทย์เลย สิ่งที่เรานึกถึงเป็นอันดับแรกคือ “แบตเตอรี่ลิเทียมไอออน” ที่ใช้ในมือถือ โน้ตบุ๊ก พาวเวอร์แบงก์ และรถยนต์ไฟฟ้า เพราะให้พลังงานต่อมวลสูง นอกจากนี้ลิเทียมยังใช้ในอุตสาหกรรมบางอย่าง เช่น วัสดุ/สารประกอบเฉพาะทาง (ขึ้นกับรูปแบบสารประกอบของลิเทียม) ทริคทำข้อสอบเร็ว ๆ - เห็นเลขอะตอม 3 → นึกถึง Li ทันที - เห็น Li⁺ → แปลว่าเสีย e⁻ ไป 1 ตัว (ประจุ +1) - มวลอะตอม 6.94 ในตารางธาตุ → เป็นค่าเฉลี่ย ไม่ต้องพยายามทำให้เป็นจำนวนเต็ม ถ้าโจทย์ถามต่อว่า “อะตอมในร่างกายมนุษย์” หรือธาตุหลัก ๆ ในร่างกายมีอะไรบ้าง ส่วนใหญ่จะเน้น O, C, H, N (และมี Ca, P, K, S, Na, Cl, Mg เป็นต้น) ซึ่ง Li ไม่ได้เป็นธาตุหลักในร่างกาย แต่เป็นธาตุที่เจอในบริบทอื่นมากกว่า เช่นวัสดุและแบตเตอรี่