ยัดให้เลย ไม่ถงไม่ถามกันซักคำ 🍋
มีรายงานจากต่างประเทศระบุว่า Google Chrome ได้ดาวน์โหลดไฟล์โมเดล AI ขนาดใหญ่ประมาณ 4GB ลงในเครื่องของผู้ใช้บางรายแบบเงียบ ๆ โดยไม่มีหน้าต่างแจ้งเตือน ไม่มีการขออนุญาต และไม่มีตัวเลือกที่ชัดเจนให้ผู้ใช้ตัดสินใจก่อน ไฟล์ดังกล่าวคือโมเดล Gemini Nano ซึ่งเป็น AI แบบ on-device ของ Google ที่ออกแบบมาให้ประมวลผลบนอุปกรณ์ของผู้ใช้โดยตรง
.
ไฟล์นี้ถูกเก็บอยู่ในโฟลเดอร์ชื่อ OptGuideOnDeviceModel ภายในไดเรก ทอรีของ Chrome โดยบน Windows 11 จะอยู่ที่ตำแหน่ง %LOCALAPPDATA%\Google\Chrome\User Data\OptGuideOnDeviceModel และมีรายงานว่าพบได้บนเครื่อง Mac ชิป Apple Silicon รวมถึง Ubuntu ด้วยเช่นกัน สิ่งที่ทำให้เรื่องนี้ถูกวิจารณ์หนัก คือแม้ผู้ใช้จะลบโฟลเดอร์ดังกล่าวออก Chrome ก็สามารถดาวน์โหลดกลับมาใหม่ได้เอง
.
Alexander Hanff นักวิทยาการคอมพิวเตอร์และนักกฎหมาย ซึ่งเป็นผู้ตรวจสอบเรื่องนี้ ระบุว่า Chrome ได้เขียนไฟล์โมเดล AI ขนาดใหญ่ลงในเครื่องผู้ใช้โดยไม่มีการขอความยินยอมอย่างชัดเจน ไม่มีตัวเลือกใน Settings และไม่มีข้อความอธิบายว่าระบบกำลังจะใช้พื้นที่จัดเก็บหลายกิกะไบต์เพื่อรองรับฟีเจอร์ AI บางอย่าง
.
รายงานระบุว่าโมเดลนี้เกี่ยวข้องกับฟีเจอร์ AI ของ Chrome เช่น ระบบช่วยเขียนข้อความ ฟีเจอร์สรุปเนื้อหา และฟีเจอร์ AI บางส่วนที่ทำงานบนเครื่อง อย่างไรก็ตาม ฟีเจอร์ AI ที่ผู้ใช้เห็นได้ชัดที่สุด เช่น AI mode ในช่องค้นหาและ Google Search ยังคงประมวลผลผ่านเซิร์ฟเวอร์ของ Google ไม่ได้ใช้ไฟล์ Gemini Nano ที่ติดตั้งไว้ในเครื่องโดยตรง จึงเกิดคำถามว่าโมเดลขนาด 4GB นี้จำเป็นกับผู้ใช้ทั่วไปมากน้อยแค่ไหน
.
ในแง่เทคโนโลยี การนำ AI มาประมวลผลบนอุปกรณ์โดยตรงมีข้อดี เช่น ลดการส่งข้อมูลขึ้นเซิร์ฟเวอร์ เพิ่มความเป็นส่วนตัว ลดความหน่วง และช่วยให้บางฟีเจอร์ทำงานได้เร็วขึ้น แต่ในมุมสิทธิผู้ใช้ การติดตั้งไฟล์ขนาดใหญ่โดยไม่แจ้งล่วงหน้าอาจกระทบความเชื่อมั่น โดยเฉพาะเมื่อผู้ใช้ไม่ได้เลือกเปิดใช้งานหรือยินยอมให้ดาวน์โหลดตั้งแต่แรก
.
สำหรับ Chrome ประเด็นนี้อาจส่งผลกว้างกว่ามาก เพราะเป็นเบราว์เซอร์ที่มีผู้ใช้จำนวนมหาศาลทั่วโลก หากไฟล์ขนาด 4GB ถูกส่งไปยังอุปกรณ์จำนวนมาก
.
ท้ายที่สุด สิ่งที่ Google ควรทำอาจเป็นเรื่องพื้นฐานมาก คือการขออนุญาตผู้ใช้อย่างชัดเจน เช ่น แจ้งว่า Chrome ต้องการดาวน์โหลดโมเดล AI ขนาด 4GB เพื่อรองรับฟีเจอร์ใดบ้าง และให้ผู้ใช้เลือกได้ว่าจะอนุญาต หรือไม่ เพราะประเด็นนี้ไม่ได้เป็นแค่เรื่องพื้นที่จัดเก็บ แต่คือคำถามว่า บริษัทเทคโนโลยีมีสิทธิอะไรมากน้อยแค่ไหนมากกว่า
.
ที่มา : techspot, cybernews
จากประสบการณ์ผู้ใช้ทั่วไปและผู้ที่ติดตามข่าวเทคโนโลยี พบว่าการที่ Google Chrome ดาวน์โหลดไฟล์โมเดล AI ขนาดใหญ่ถึง 4GB ลงบนอุปกรณ์โดยไม่ได้แจ้งล่วงหน้า เป็นเรื่องที่สร้างความกังวลอย่างมากในการจัดการพื้นที่เก็บข้อมูล แม้ว่า AI แบบ on-device จะมีข้อดีเรื่องความเร็วและความเป็นส่วนตัว แต่การตั้งค่าหรือขออนุญาตล่วงหน้าจึงเป็นสิ่งที่ผู้ใช้ควรมีสิทธิ์ควบคุม ในฐานะผู้ใช้เอง ผมเคยประสบปัญหาพื้นที่เต็มเร็วขึ้นจากไฟล์ขนาดใหญ่ที่ไม่ทราบต้นทางมาก่อน เมื่อ Chrome เริ่มมีฟีเจอร์ AI หลายอย่างที่ต้องโหลดโมเดลลงเครื่อง จึงอยากให้ Google ออกมาชี้แจงและเพิ่มตัวเลือกให้ผู้ใช้เลือกได้ เช่น จะดาวน์โหลดหรือไม่ หรือกำหนดขนาดไฟล์ให้เหมาะกับเครื่อง นอกจากนี้ ยังมีคำถามเรื่องความโปร่งใสว่า Gemini Nano นี้ช่วยประหยัดเวลาและเพิ่มประสิทธิภาพจริงหรือไม่ หากเทียบกับการประมวลผลบนเซิร์ฟเวอร์ที่หลายคนยังใช้แบบออนไลน์ การใช้ AI on-device อาจช่วยลดภาระเน็ตและเพิ่มความลื่นไหล แต่ก็แลกมาด้วยพื้นที่บนเครื่องและความจำเป็นที่แต่ละคนยินยอม สุดท้ายเรื่องความเป็นส่วนตัวก็ต้องมาเป็นอันดับหนึ่ง เพราะข้อมูลประมวลผลบนเครื่องลดการส่งข้อมูลออกไป แต่ก็ต้องมั่นใจว่าไม่มีการเก็บข้อมูลผู้ใช้โดยไม่ได้รับอนุญาต โมเดลที่ถูกดาวน์โหลดมา ควรถูกใช้แค่ในบริบทที่ชัดเจน และต้องแจ้งผู้ใช้ให้เข้าใจ ถึงจะเรียกได้ว่าเป็นการประมวลผล AI ที่มีความรับผิดชอบและเคารพสิทธิของผู้ใช้จริงๆ นี่จึงเป็นกรณีศึกษาที่ดีว่าในยุค AI นี้ การสื่อสารและขอความยินยอมผู้ใช้อย่างชัดเจน เป็นสิ่งที่บริษัทเทคโนโลยีต้องให้ความสำคัญ ไม่ใช่แค่การพัฒนาเทคโนโลยีใหม่เพียงอย่างเดียว
