วิธีบล็อก Chrome, Edge ไม่ให้โหลด AI ลงเครื่อง 🚨
หลังจากที่ก่อนหน้านี้มีรายงานว่า Google Chrome มีการดาวน์โหลดโมเดล AI ขนาดใหญ่ลงมาไว้ในเครื่องผู้ใช้โดยอัตโนมัติ โดยไฟล์ดังกล่าวมีขนาดประมาณ 4GB และเกี่ยวข้องกับ Gemini Nano ซึ่งเป็นโมเดล AI แบบ on-device ของ Google ที่ออกแบบมาให้ประมวลผลบนอุปกรณ์ของผู้ใช้โดยตรง ไม่ต้องส่งข้อมูลทุกอย่างขึ้นไปประมวลผลบนเซิร์ฟเวอร์
.
แนวคิดของ AI แบบ on-device คือช่วยให้ฟีเจอร์บางอย่างทำงานได้เร็วขึ้น ลดความหน่วง และเพิ่มความเป็นส่วนตัว เพราะข้อมูลบางส่วนสามารถประมวลผลอยู่ในเครื่องได้ เช่น การช่วยเขียน สรุปเนื้อหา หรือฟีเจอร์ AI อื่น ๆ ภายในเบราว์เซอร์ แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าทุกครั้งที่ผู้ใช้เรียกใช้งาน Gemini หรือกด Ask Gemini แล้วจะใช้ Gemini Nano ในเครื่องเสมอไป เพราะบางคำสั่งหรือบางฟีเจอร์ยังอาจต้องส่งคำขอไปประมวลผลบนคลาวด์เหมือนเดิม
.
ปัญหาคือผู้ใช้จำนวนหนึ่งไม่พอใจที่ Chrome ดาวน์โหลดโมเดลขนาดใหญ่ลงมาเองโดยไม่ได้มีการแจ้งหรือขออนุญาตอย่างชัดเจน และแน่นอนว่าในมุมขององค์กร เรื่องแบบนี้ยิ่งเป็นประเด็นใหญ่กว่าเดิม เพราะเครื่องคอมพิวเตอร์ในบริษัทมักมีนโยบายควบคุมชัดเจนว่าอะไรสามารถติดตั้งหรือดาวน์โหลดลงเครื่องได้บ้าง
.
แน่นอนว่า Google และ Microsoft มีช่องทางสำหรับให้แอดมินควบคุมเรื่องนี้อยู่แล้ว ผ่านนโยบายที่ชื่อว่า GenAILocalFoundationalModelSettings ซึ่งเป็น policy อย่างเป็นทางการที่มีอยู่ในเอกสารของ Microsoft Edge และ Chrome Enterprise ไม่ใช่ Registry แปลก ๆ ที่ผู้ใช้คิดขึ้นเอง
.
พูดให้เข้าใจง่ายคือ Microsoft และ Google ไม่ได้ปล่อยไฟล์ Registry แบบคลิกเดียวจบมาให้ผู้ใช้ทั่วไปดาวน์โหลด แต่เปิดเอกสาร policy ให้แอดมินหรือผู้ใช้ที่รู้วิธีตั้งค่าระบบนำไปกำหนดเองผ่าน Group Policy, เครื่องมือจัดการอุปกรณ์ขององค์กร หรือ Windows Registry
.
บน Windows การตั้งค่านี้สามารถทำผ่าน Registry ได้ โดยผู้ใช้หรือแอดมินสามารถกำหนดค่าแยกกันระหว่าง Microsoft Edge และ Google Chrome ดังนี้
.
Microsoft Edge
- เปิด Registry Editor
- ไปที่ HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Policies\Microsoft\Edge
- ถ้ายังไม่มีโฟลเดอร์ Edge ให้สร้างขึ้นมาก่อนใต้ Microsoft
- คลิกขวาในหน้าต่างด้านขวา แล้วสร้าง DWORD (32-bit) Value
- ตั้งชื่อเป็น GenAILocalFoundationalModelSettings
- ดับเบิลคลิกค่าใหม่นี้ แล้วใส่ Value data เป็น 1
- แต่ถ้ามีอยู่แล้วให้เข้าไปแก้ไขแทนตรงช่อง Value จาก 0 ใส่ เป็น 1 แทน
.
สำหรับ Google Chrome
- เปิด Registry Editor
- ไปที่ HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Policies\Google\Chrome
- ถ้ายังไม่มีโฟลเดอร์ Google หรือ Chrome ให้สร้างขึ้นมาก่อนตามลำดับ
- คลิกขวาในหน้าต่างด้านขวา แล้วสร้าง DWORD (32-bit) Value
- ตั้งชื่อเป็น GenAILocalFoundationalModelSettings
- ดับเบิลคลิกค่าใหม่นี้ แล้วใส่ Value data เป็น 1
- แต่ถ้ามีอยู่แล้วให้เข้าไปแก้ไขแทนตรงช่อง Value จาก 0 ใส่เป็น 1 แทน
.
ทั้งนี้ ค่า 1 หมายถึง Disallowed หรือไม่อนุญาตให้ดาวน์โหลดและใช้งานโมเดล AI ในเครื่อง ส่วนค่า 0 หมายถึง Allowed หรืออนุญาตให้ดาวน์โหลดและใช้งานได้ตามปกติ ก่อนแก้ Registry แนะนำให้สำรองข้อมูลหรือตั้งค่า Restore Point ไว้ก่อน เพราะถ้าแก้ผิดจุดอาจทำให้ระบบหรือโปรแกรมบางอย่างทำงานผิดปกติได้
.
ที่มา : Neowin
ในประสบการณ์ส่วนตัวของผู้ใช้ Windows ที่ดูแลเครื่องของตัวเองและองค์กร ผมพบว่าการควบคุมการดาวน์โหลดของโมเดล AI ในเบราว์เซอร์เป็นเรื่องที่สำคัญมาก เพราะโมเดลเหล่านี้มีขนาดใหญ่มากถึง 4GB ทำให้เปลืองพื้นที่เก็บข้อมูลและอาจทำให้ระบบช้าลงโดยไม่จำเป็น นอกจากนี้ การดาวน์โหลดโดยอัตโนมัติแบบไม่ขออนุญาตล่วงหน้า อาจสร้างความกังวลเรื่องความเป็นส่วนตัวและความปลอดภัย เนื่องจากโมเดล AI เหล่านี้ถูกออกแบบให้ประมวลผลบนเครื่องผ่าน on-device AI ทำให้มีการเก็บข้อมูลบางส่วนไว้บนอุปกรณ์โดยตรง ผมจึงแนะนำให้ผู้ที่ดูแลระบบหรือผู้ใช้ทั่วไป ทดลองใช้วิธีแก้ไข Registry ตามขั้นตอนที่อธิบายในบทความ เพื่อป้องกันการดาวน์โหลดโมเดล AI เหล่านี้ได้อย่างปลอดภัย โดยควรสำรองข้อมูล Registry และสร้าง Restore Point ก่อนดำเนินการทุกครั้ง เพื่อป้องกันความผิดพลาดหรือปัญหาที่อาจเกิดขึ้นกับระบบ สำหรับผู้ที่ไม่ถนัดกับการแก้ไข Registry ด้วยตนเอง อาจใช้เครื่องมือ Group Policy Editor (ใน Windows Pro และ Enterprise) เพื่อกำหนดนโยบายได้ง่ายขึ้น ซึ่งจะช่วยให้องค์กรสามารถควบคุมและจัดการการใช้งาน AI แบบ on-device ผ่านเบราว์เซอร์ได้อย่างเป็นระบบและชัดเจน สิ่งสำคัญคือ การติดตามข่าวสารและเอกสารนโยบายอย่างเป็นทางการจาก Microsoft และ Google เพื่อให้เข้าใจการเปลี่ยนแปลงและคุณสมบัติใหม่ ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการใช้งาน AI บนเบราว์เซอร์ เพราะจะช่วยให้การบริหารจัดการระบบเป็นไปได้อย่างราบรื่นและมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น สุดท้ายนี้ผมแนะนำว่าแม้การบล็อกดาวน์โหลดโมเดล AI อาจลดฟีเจอร์ AI บางอย่างที่ทำงานแบบ on-device ลง แต่สำหรับองค์กรหรือผู้ใช้ที่ให้ความสำคัญกับความปลอดภัยและการควบคุมทรัพยากรเครื่องแล้ว ถือเป็นทางเลือกที่ดีและควรพิจารณานำไปใช้จริง