เส้นทางของผมในสายอาชีพ “Safety Officer”

หลายคนถามผมบ่อยมากว่า Safety Officer คืออะไร (บางคนพิมพ์ safty officer) แล้วทำงานเกี่ยวกับอะไรแน่ๆ จากที่ผมอยู่สายนี้มา 3 ที่ เลยอยากสรุปแบบภาษาคนทำงานจริง เผื่อช่วยให้ตัดสินใจได้ง่ายขึ้น Safety Officer (จป.) ในโรงงาน คือคนที่ช่วย “วางระบบและผลักดันให้ที่ทำงานปลอดภัย” ไม่ใช่แค่เดินถือเช็กลิสต์หรือคอยจับผิดอย่างเดียว หน้าที่จริงๆ จะครอบคลุมตั้งแต่การประเมินความเสี่ยงหน้างาน, ตรวจความปลอดภัยเครื่องจักร/พื้นที่ทำงาน, ทำเอกสารและรายงานตามกฎหมาย, ซ้อมแผนฉุกเฉิน, รวมถึงสื่อสารอบรมให้พนักงานเข้าใจและทำตามได้ จากประสบการณ์ตอนอยู่โรงงานใหญ่ (พนักงานเกือบ 5,000 คน ทีมเซฟตี้มีไม่กี่คน) งานจะเป็น “แบ่งโซน” ชัดเจน เช่น โซนผลิต, โซนคลังสินค้า, ผู้รับเหมา ฯลฯ ได้เห็นเคสเยอะมาก ทำให้เรียนรู้ไว แต่ก็เหนื่อยและต้องบริหารเวลาเก่ง จุดนี้สอนผมว่า ความปลอดภัยในโรงงานไม่ได้เกิดจากป้ายเตือนอย่างเดียว มันต้องเกิดจากการทำซ้ำๆ จนเป็นนิสัย พอมาโรงงานขนาดกลาง (แนวชิ้นส่วนรถยนต์) ผมได้โอกาสคิดและออกแบบงานมากขึ้น เช่น ทำมาตรฐานการทำงานปลอดภัย (WI/Procedure), วางแผนอบรม, ทำกิจกรรมสร้างวัฒนธรรมความปลอดภัย ซึ่งต่างจากที่แรกที่บางอย่าง “ระบบมีอยู่แล้ว” เราแค่ทำให้มันเดินต่อได้ ที่นี่เลยได้ฝึกภาวะผู้นำและการคุยกับหัวหน้างานหนักขึ้น ส่วนงานปัจจุบัน โรงงานประมาณ 200 คน ทีม Safety 2 คน จะได้จับหลายอย่างพร้อมกัน ทั้งงานระบบ งานเอกสาร งานตรวจหน้างาน และต้องตามข้อกำหนดบริษัทแม่ที่ค่อนข้างละเอียด ข้อดีคือโตเร็วมาก เพราะได้เรียนรู้รอบด้าน แต่ต้องจัดลำดับความสำคัญ เช่น เรื่องที่เสี่ยงสูงต้องทำก่อน (เครื่องจักร, งานที่สูง, ไฟฟ้า, สารเคมี) ถ้าคุณกำลังเริ่มสนใจสายนี้ ผมแนะนำ 4 อย่างที่ช่วยมาก 1) ฝึก “สื่อสารให้คนทำตาม” มากกว่าพูดเชิงกฎอย่างเดียว 2) ลงหน้างานบ่อยๆ เพื่อเข้าใจงานจริง ก่อนจะเขียนมาตรการ 3) เก็บตัวอย่างเคส/รูปแบบ near miss (เกือบเกิดอุบัติเหตุ) แล้วเอามาทำเป็นบทเรียน 4) ทำคอนเทนต์หรือสื่อสั้นๆ แบบเข้าใจง่าย (บางคนชอบแนว ความปลอดภัยในโรงงาน การ์ตูน) เพราะช่วยให้คนจำได้และไม่ต้าน สุดท้ายสำหรับผม เสน่ห์ของงาน Safety Officer คือความภูมิใจเวลาเห็นคนกลับบ้านปลอดภัยทุกวัน มันไม่ใช่งานที่เด่นที่สุดในสายตาทุกคน แต่เป็นงานที่ “สำคัญจริง” กับชีวิตของคนทั้งโรงงาน