เมื่อระบบการเงินเริ่มสั่นคลอน

นอกจากข้อมูลเกี่ยวกับนโยบายการเงินและการทำ QE ของสามมหาอำนาจทางเศรษฐกิจที่กล่าวถึงในบทความนี้ ผมขอแชร์ประสบการณ์ส่วนตัวจากการติดตามสถานการณ์เศรษฐกิจที่สะท้อนให้เห็นว่าภาวะการพิมพ์เงิน หรือการทำ QE นั้นส่งผลกระทบต่อระบบการเงินและการลงทุนในวงกว้างอย่างไรบ้าง เมื่อชาติมหาอำนาจระดับโลก เช่น สหรัฐอเมริกาและยุโรปหันมาใช้มาตรการ QE ในการพยุงเศรษฐกิจหลังเหตุการณ์วิกฤตใหญ่ เช่น วิกฤตการเงินปี 2008 และวิกฤตโควิด-19 เราเริ่มเห็นการขยายตัวของงบดุลธนาคารกลางอย่างรวดเร็ว ซึ่งทำให้ปริมาณเงินในระบบสูงขึ้นมาก การลงทุนในตลาดหุ้นและอสังหาริมทรัพย์ฟื้นตัวเร็ว แต่ขณะเดียวกันก็เกิดความเสี่ยงเรื่องเงินเฟ้อและฟองสบู่สินทรัพย์ตามมา สิ่งที่ผมสังเกตเห็นคือ เมื่อเงินถูกพิมพ์เพิ่มขึ้นพร้อมกับการซื้อพันธบัตรรัฐบาลและ MBS ทำให้ดอกเบี้ยระยะยาวลดต่ำลงจนเกือบติดลบในบางช่วง สินทรัพย์ที่มีความเสี่ยงต่ำได้รับผลตอบแทนไม่มาก นักลงทุนจึงหันไปมองหาสินทรัพย์ปลอดภัยประเภทอื่น เช่น ทองคำและซิลเวอร์ เพื่อป้องกันความเสี่ยงเงินเฟ้อและความผันผวนของตลาดการเงิน ซึ่งสอดคล้องกับการติดแฮชแท็กในบทความที่เกี่ยวกับ #ทองแท้ #ทอง #ซิลเวอร์ ทางด้านจีน ใช้แนวทางการควบคุมที่แตกต่างจากการทำ QE แบบตรง ๆ เน้นการลดอัตราส่วนเงินสำรองธนาคารและปล่อยกู้แบบเฉพาะกลุ่มเป้าหมายเพื่อพยุงการเติบโตอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น แม้จะมีความโปร่งใสน้อยกว่าตะวันตกแต่ก็ช่วยควบคุมความเสี่ยงของฟองสบู่และหนี้ไว้ได้บ้าง จากที่ติดตามมาก็เห็นว่าเครื่องมือเหล่านี้ช่วยให้ธนาคารกลางจีนสามารถบริหารจัดการสภาพคล่องได้ดีในช่วงเวลาที่เศรษฐกิจมีความผันผวน สิ่งที่ผมอยากเตือนคือ แม้ QE จะเป็นเครื่องมือสำคัญในการกู้วิกฤตเศรษฐกิจ แต่ส่วนตัวคิดว่าการถือเงินสดไว้เพียงอย่างเดียวในอนาคตจะเสี่ยงมาก เพราะเงินอาจจะมูลค่าลดลงจากเงินเฟ้อและภาวะด้อยค่าของเงินตามที่มีการตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับ MBS หรือสินเชื่อที่อยู่อาศัยที่อาจส่งผลต่อค่าเงินในระยะยาว สุดท้าย การติดตามนโยบายการเงินของแต่ละประเทศอย่างละเอียดและการกระจายการลงทุนไปยังสินทรัพย์หลายประเภทจึงเป็นทางเลือกหนึ่งที่ช่วยลดความเสี่ยงในยุคที่ระบบการเงินโลกเต็มไปด้วยความไม่แน่นอนเช่นนี้