Social Media รู้ได้ว่าเรา มี AI ในโพสต์ 😲?

ในยุคที่เทคโนโลยี AI เข้ามามีบทบาทในชีวิตประจำวัน เราเริ่มเห็นโพสต์หรือคลิปวิดีโอบนโซเชียลมีเดียที่ถูกสร้างขึ้นจาก AI เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ หลายคนอาจสงสัยว่าเราจะรู้ได้อย่างไรว่าสิ่งที่ดูเหมือนจริงนั้นแท้จริงแล้วมาจาก AI หรือไม่ ซึ่งจากประสบการณ์ส่วนตัวที่ได้ติดตามและศึกษา พบว่าแพลตฟอร์มหลายแห่งใช้วิธีตรวจสอบที่ซับซ้อนผ่าน Metadata ของไฟล์ที่ฝังข้อมูลเอาไว้ตั้งแต่ตอนสร้าง เช่น บางไฟล์จะมีการฝังข้อมูลว่าใครเป็นคนสร้างหรือใช้เครื่องมือ AI อะไรช่วยในการผลิต รวมถึงยังมีการใช้ลายน้ำแบบมองไม่เห็นอย่าง SynthID ของ Google เพื่อให้ระบบสามารถตรวจจับภาพ วิดีโอ หรือเสียงที่ผลิตจาก AI ได้แม้มีการแก้ไขขนาดหรือทำ Screen Capture ก็ตาม นอกจากนี้ การวิเคราะห์เนื้อหาแบบอัตโนมัติยังถือเป็นอีกเทคนิคหนึ่งที่ใช้ตรวจสอบลักษณะที่ผิดปกติในภาพ เช่น รูปแบบของ noise ที่ไม่เป็นธรรมชาติหรือรายละเอียดของผมและผิวที่เรียบเกินไป เพราะ AI มักสร้างเนื้อหาที่ดูเนียนแต่ยังมีสัญญาณบางอย่างที่แตกต่างจากภาพที่ถ่ายจริง ทางด้านแพลตฟอร์มอย่าง Facebook จะอ่านข้อมูล Metadata เพื่อแสดงแท็กว่าเป็นเนื้อหาที่สร้างจาก AI โดยตรง ส่วน TikTok ก็มีระบบอัตโนมัติที่อ่านข้อความในไฟล์ disclosure เพื่อติดป้ายแจ้งเตือนในโพสต์ สมาชิกในวงการโซเชียลยังเล่าว่า Lemon8 ซึ่งเป็นลูกของ Bytedance เหมือนกันก็อาจใช้เทคนิคคล้ายกัน แม้ยังไม่มีระบบแสดงป้ายชัดเจนก็ตาม โดยส่วนตัว ผมมักสังเกตโพสต์ที่มีแท็ก "สร้างด้วยเอไอ" หรือแฮชแท็กที่เกี่ยวข้องเพื่อช่วยพิจารณา และหมั่นติดตามข่าวสารเกี่ยวกับ AI และนโยบายของแต่ละแพลตฟอร์ม เพื่อให้มั่นใจว่าเนื้อหาที่เราดูหรือแชร์นั้นน่าเชื่อถืออย่างแท้จริง ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญมากในยุคที่ข้อมูลปลอมและเนื้อหาที่สร้างโดย AI กำลังเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ท้ายที่สุดการรู้และเข้าใจเทคโนโลยีเหล่านี้ไม่เพียงแต่ช่วยให้เราเป็นผู้บริโภคสื่อที่รอบคอบมากขึ้น แต่ยังช่วยส่งเสริมให้เราสามารถใช้ AI อย่างมีจริยธรรม ตระหนักถึงข้อจำกัด รวมถึงส่งเสริมความโปร่งใสในสังคมออนไลน์ได้ดีขึ้นด้วยเช่นกัน