ในช่วงที่น้ำโขงลดต่ำอย่างต่อเนื่อง เห็นได้ชัดว่าเป็นโอกาสที่ดีสำหรับชาวบ้านริมฝั่งแม่น้ำโขงในพื้นที่หนองคาย ที่สามารถนำภูมิปัญญาเก่าแก่ที่เรียกว่า "การเล่นคำ" หรือการร่อนทอง มาใช้หารายได้เสริม ซึ่งเป็นกิจกรรมที่ถ่ายทอดกันมาตั้งแต่บรรพบุรุษนานกว่าร้อยปี การใช้บ่างในการร่อนทองต้องอาศัยเทคนิคและความชำนาญในการเลือกจุดที่มีเศษทองคำหลุดร่วงจากโขดหินที่น้ำแห้ง เห็นได้ชัดตามโขดหินพันโขดแสนไคร้ โดยทองคำที่ร่อนได้จะมีความบริสุทธิ์สูงถึง 99-100% และราคาที่ได้ก็สูงกว่าตลาดทองปกติ ทำให้รายได้ของชาวบ้านเพิ่มขึ้นวันละกว่า 2,000 บาทในช่วงที่ราคาทองคำปรับตัวสูงขึ้น ผมเองเคยมีโอกาสได้เห็นวิธีการร่อนทองนี้ในระดับชุมชน พบว่าไม่เพียงแต่เป็นแหล่งรายได้เสริม แต่ยังเป็นการรักษาและสืบทอดภูมิปัญญาพื้นบ้านที่อุดมไปด้วยวิธีคิดและความใส่ใจในการอยู่ร่วมกับธรรมชาติอย่างยั่งยืน นอกจากนี้ยังเป็นตัวอย่างที่ดีของชุมชนที่สามารถปรับตัวและใช้ประโยชน์จากสถานการณ์น้ำที่เปลี่ยนแปลงได้อย่างมืออาชีพ อย่างไรก็ตาม การร่อนทองริมแม่น้ำโขงยังต้องคำนึงถึงการอนุรักษ์ธรรมชาติและความปลอดภัยของผู้ปฏิบัติงาน เพื่อให้กิจกรรมนี้ยังคงอยู่ได้อย่างต่อเนื่องและไม่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในระยะยาว ทั้งนี้การรวมกลุ่มของชาวบ้านและการสนับสนุนด้านอุปกรณ์และตลาดทองคำก็เป็นกุญแจสำคัญที่ทำให้วิถีนี้ประสบความสำเร็จและยั่งยืนในชุมชน