จากประสบการณ์ที่ได้ติดตามเรื่องการขึ้นทะเบียนมรดกโลกทางวัฒนธรรมของไทยและประเทศเพื่อนบ้าน พบว่าปัญหาเรื่องสิทธิทางวัฒนธรรมโดยเฉพาะเครื่องแต่งกายดั้งเดิมที่ใช้ในพิธีกรรมสำคัญ เช่น พิธีแต่งงานมักถูกหยิบยกขึ้นมาเป็นประเด็นในเวทีระหว่างประเทศเสมอ การที่พรรครักชาติได้ดำเนินการยื่นหนังสือคัดค้านต่อ UNESCO ในครั้งนี้ ถือเป็นขั้นตอนที่สำคัญในการปกป้องมรดกทางวัฒนธรรมของไทย โดยเฉพาะชุดไทยพระราชนิยมที่มีประวัติและเอกลักษณ์เฉพาะตัว การที่กัมพูชาเตรียมเคลมและขึ้นทะเบียนพิธีแต่งงานซึ่งใช้เครื่องแต่งกายลักษณะคล้ายนี้ ย่อมก่อให้เกิดความสับสนและอาจลดทอนคุณค่าทางวัฒนธรรมของไทยได้ จากมุมมองของผู้ที่เคยมีประสบการณ์ในการร่วมงานเกี่ยวกับมรดกวัฒนธรรม การเตรียมหลักฐานทางประวัติศาสตร์ให้ชัดเจนและการเปิดเจรจาระหว่างประเทศอย่างเป็นทางการถือเป็นกุญแจสำคัญที่จะช่วยแก้ไขข้อพิพาทนี้อย่างสันติและมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ยังเป็นการย้ำเตือนให้ทุกฝ่ายตระหนักถึงความสำคัญของการรักษาอัตลักษณ์และศักดิ์ศรีของชุมชนต่าง ๆ ที่ถือเครื่องแต่งกายดั้งเดิมเป็นส่วนหนึ่งของตัวตน ในฐานะผู้รักและสนใจในวัฒนธรรมไทย สิ่งที่ผมเรียนรู้คือการเผยแพร่ความรู้และความเข้าใจที่แท้จริงเกี่ยวกับชุดไทยพระราชนิยมและพิธีกรรมดั้งเดิม จะช่วยให้คนไทยและชาวโลกเข้าใจและเคารพในเอกลักษณ์นี้มากขึ้น ซึ่งจะเป็นแรงสนับสนุนอย่างดีในการปกป้องมรดกทางวัฒนธรรมของเราในระดับสากล